ΥΓΕΙΑ

Σίδηρος: Ένας απρόσμενος παράγοντας μπορεί να επηρεάζει τα αποθέματα στον οργανισμό, σύμφωνα με νέα μελέτη

Σε 52 γυναίκες με χαμηλή φερριτίνη, υψηλότερη Lp(a) συνδέθηκε με μικρότερα αποθέματα σιδήρου και ασθενέστερη ανταπόκριση στη λήψη συμπληρωμάτων κατά την οκτάβδομη παρέμβαση

Η έλλειψη σιδήρου δεν οφείλεται πάντοτε σε ανεπαρκή διατροφή ή απώλεια αίματος. Νέα επιστημονική μελέτη επισημαίνει έναν λιγότερο γνωστό παράγοντα, ο οποίος μπορεί να επηρεάζει τόσο τα αποθέματα σιδήρου στον οργανισμό όσο και την ανταπόκριση στα συμπληρώματα: τη λιποπρωτεΐνη(a), δείκτη που σχετίζεται με τον καρδιαγγειακό κίνδυνο.

Μελέτη εντοπίζει έναν απρόσμενο παράγοντα για τον χαμηλό σίδηρο

Περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο έχουν έλλειψη σιδήρου, γνωστή και ως σιδηροπενία, μια κατάσταση που είναι συχνότερη απ’ όσο ίσως νομίζετε. Μπορεί να προκαλέσει ενοχλητικά συμπτώματα, ανάμεσά τους έντονη κόπωση, ευερεθιστότητα, ζάλη, ακόμη και δυσκολία στην άσκηση. Χαμηλά επίπεδα σιδήρου παρατηρούνται τόσο σε άνδρες όσο και σε γυναίκες, όμως οι τελευταίες επηρεάζονται περισσότερο λόγω παραγόντων όπως η έμμηνος ρύση και ορισμένες βιολογικές διαφορές.

Ο σίδηρος είναι ένα αναγκαίο θρεπτικό συστατικό, χωρίς το οποίο ο οργανισμός δεν μπορεί να λειτουργήσει κανονικά. Συμμετέχει σε πολλές διαδικασίες, μεταξύ των οποίων η σύνθεση του DNA και η μεταφορά οξυγόνου στους ιστούς. Σε αντίθεση, όμως, με άλλα σημαντικά θρεπτικά συστατικά, το σώμα δεν έχει ειδικό τρόπο να απομακρύνει τον επιπλέον σίδηρο. Έτσι, η ισορροπία του εξαρτάται κυρίως από την ποσότητα που απορροφάται, καθιστώντας τη σωστή απορρόφηση απαραίτητη για υγιή αποθέματα, τα οποία αποτυπώνονται στη φερριτίνη.

Η έλλειψη σιδήρου μπορεί να προκύψει από διάφορες αιτίες, όπως η ανεπαρκής πρόσληψη μέσω της διατροφής, η απώλεια αίματος ή η μειωμένη απορρόφηση. Οι επιστήμονες, ωστόσο, εξακολουθούν να αναζητούν και άλλους παράγοντες που ενδέχεται να επηρεάζουν τα επίπεδα σιδήρου.

Έρευνα που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Journal of Nutrition εντόπισε πιθανή σύνδεση ανάμεσα στα αυξημένα επίπεδα λιποπρωτεΐνης(a), ή Lp(a), και στα χαμηλότερα αποθέματα σιδήρου. Η Lp(a) είναι λιποπρωτεΐνη που μεταφέρει χοληστερόλη στο αίμα, ενώ η μελέτη συσχέτισε τα υψηλότερα επίπεδά της και με ασθενέστερη ανταπόκριση στα συμπληρώματα σιδήρου σε γυναίκες με χαμηλά αποθέματα.

Η μεθοδολογία της μελέτης για τα επίπεδα σιδήρου

Στην έρευνα έλαβαν μέρος 52 γυναίκες ηλικίας 18 έως 40 ετών, οι οποίες είχαν χαμηλή φερριτίνη ορού. Η φερριτίνη αποτελεί βασικό δείκτη των αποθεμάτων σιδήρου στον οργανισμό, ενώ η μέση ηλικία των συμμετεχουσών ήταν τα 25 έτη. Οι γυναίκες πήραν μέρος σε διατροφική παρέμβαση οκτώ εβδομάδων και χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:

  • Ομάδα 1: Έτρωγε μεσημεριανό γεύμα με μοσχαρίσιο κρέας.
  • Ομάδα 2: Έτρωγε μεσημεριανό γεύμα με φυτικό υποκατάστατο κρέατος.

Για διάστημα οκτώ εβδομάδων, δόθηκαν και στις δύο ομάδες οδηγίες να λαμβάνουν καθημερινά, μαζί με το μεσημεριανό γεύμα, συμπλήρωμα διατροφής που περιείχε 32 mg σιδήρου. Τα γεύματα ήταν ίδια σε όλα τα υπόλοιπα χαρακτηριστικά τους, με μόνη διαφορά την πηγή πρωτεΐνης.

Οι συμμετέχουσες έπρεπε επίσης να περιορίσουν σε δύο φορές την εβδομάδα το κόκκινο κρέας στα υπόλοιπα γεύματα, διατηρώντας κατά τα άλλα τη συνήθη διατροφή τους. Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνονταν το μοσχάρι, το χοιρινό, το αρνί και το κυνήγι, καθώς το κόκκινο κρέας αποτελεί σημαντική πηγή σιδήρου. Για την παρακολούθηση της συνολικής διατροφικής πρόσληψης, οι γυναίκες συμπλήρωναν κάθε εβδομάδα ημερολόγια καταγραφής τροφίμων τριών ημερών.

Οι ερευνητές πήραν δείγματα αίματος πριν από την παρέμβαση και μετά την ολοκλήρωση των οκτώ εβδομάδων. Με αυτά αξιολόγησαν βασικούς δείκτες σιδήρου, όπως τη φερριτίνη, τον συνολικό σίδηρο του σώματος, τον σίδηρο ορού και τον κορεσμό τρανσφερίνης. Εξέτασαν ακόμη την αιμοσφαιρίνη και τον αιματοκρίτη, που χρησιμοποιούνται στη διάγνωση της αναιμίας, καθώς και τη λιποπρωτεΐνη(a) [Lp(a)] και δείκτες φλεγμονής, όπως η C-αντιδρώσα πρωτεΐνη (CRP).

Τα ευρήματα για τη σχέση λιποπρωτεΐνης(a) και σιδήρου

Πριν και μετά την οκτάβδομη διατροφική παρέμβαση, οι ερευνητές διερεύνησαν πώς συνδέονταν οι συγκεντρώσεις της λιποπρωτεΐνης(a) [Lp(a)] με τους δείκτες σιδήρου, αναιμίας και φλεγμονής.

Στην αρχή της μελέτης, οι υψηλότερες συγκεντρώσεις Lp(a) συσχετίστηκαν με χαμηλότερη φερριτίνη και μικρότερη συνολική ποσότητα σιδήρου στον οργανισμό. Το αποτέλεσμα υποδηλώνει ότι πριν ξεκινήσουν τα συμπληρώματα, οι συμμετέχοντες με αυξημένη Lp(a) έτειναν να έχουν λιγότερο σίδηρο αποθηκευμένο στο σώμα τους. Μετά την οκτάβδομη παρέμβαση, υψηλότερες αρχικές τιμές Lp(a) συνδέθηκαν επίσης με χαμηλότερα επίπεδα σιδήρου που κυκλοφορούσε στο αίμα μετά τη λήψη συμπληρωμάτων. Το εύρημα υποδεικνύει ότι η αυξημένη Lp(a) μπορεί να σχετίζεται με μειωμένη ανταπόκριση στη μεταφορά σιδήρου μετά τη συμπληρωματική χορήγηση.

Ένα ακόμη αξιοσημείωτο εύρημα ήταν ότι οι συμμετέχουσες με υψηλότερη αρχική Lp(a) εμφάνισαν και αυξημένη CRP (C-αντιδρώσα πρωτεΐνη), βασικό δείκτη φλεγμονής, μετά την παρέμβαση. Η παρατήρηση έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού η Lp(a) είναι λιποπρωτεΐνη με φλεγμονώδεις ιδιότητες. Τα επίπεδά της επηρεάζονται σε μεγάλο βαθμό από γενετικούς παράγοντες και συνήθως παραμένουν σχετικά σταθερά σε όλη την ενήλικη ζωή. Αυτό ενδέχεται να σημαίνει μακροχρόνια έκθεση στη φλεγμονή, η οποία μπορεί να επηρεάσει τον μεταβολισμό του σιδήρου.

Οι περιορισμοί και τα όρια της μελέτης

Παρά τη σημασία των ευρημάτων, δεν αποσαφηνίστηκε αν στις συγκεκριμένες συσχετίσεις συνέβαλαν και άλλοι παράγοντες εκτός από την αυξημένη Lp(a). Όπως σε κάθε επιστημονική έρευνα, πρέπει επίσης να συνεκτιμηθούν ορισμένοι περιορισμοί. Στη μελέτη συμμετείχαν μόλις 52 γυναίκες, γενικά υγιείς και με χαμηλά αποθέματα σιδήρου, με μέση ηλικία τα 25 έτη, που κατοικούν στις Ηνωμένες Πολιτείες. Επομένως, τα αποτελέσματα ίσως να μην μπορούν να γενικευτούν σε άλλους πληθυσμούς και χρειάζεται να επιβεβαιωθούν από μεγαλύτερες μελέτες.

Αποθέματα σιδήρου: Πέρα από τη διατροφή, τι άλλο μπορεί να παίζει ρόλο

Τα ευρήματα υποδηλώνουν ότι η καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να συνδέεται στενότερα με τα επίπεδα σιδήρου στον οργανισμό απ’ όσο θεωρούνταν έως τώρα. Ειδικότερα, η υψηλή Lp(a) ενδέχεται να σχετίζεται τόσο με μειωμένα αποθέματα σιδήρου όσο και με διαφορετική ανταπόκριση των επιπέδων σιδήρου στο αίμα στη λήψη συμπληρωμάτων διατροφής.

Επειδή η Lp(a) αποτελεί σημαντικό παράγοντα καρδιαγγειακού κινδύνου και η συγκέντρωσή της εξαρτάται κυρίως από τα γονίδιά σας, έχει ιδιαίτερη αξία να γνωρίζετε τα επίπεδά της. Σε αντίθεση με άλλους δείκτες χοληστερόλης, αυτά συνήθως δεν μεταβάλλονται σημαντικά κατά την ενήλικη ζωή. Έτσι, μια μέτρηση Lp(a) τουλάχιστον μία φορά στη ζωή μπορεί να δώσει χρήσιμες πληροφορίες για τον καρδιαγγειακό κίνδυνο αλλά και για τη γενικότερη κατάσταση της υγείας σας.

Η συγκεκριμένη μελέτη δεν προτείνει ότι κάθε άτομο με χαμηλό σίδηρο χρειάζεται να εξετάσει την Lp(a). Υπογραμμίζει, όμως, ότι η αξιολόγηση των επιπέδων σιδήρου δεν πρέπει να περιορίζεται στη διατροφή. Τα ευρήματα υποδεικνύουν πως και άλλοι παράγοντες, πέρα από την ποσότητα σιδήρου που προσλαμβάνετε, ενδέχεται να επηρεάζουν τον μεταβολισμό του και την αντίδραση του οργανισμού στα συμπληρώματα.

Οι ερευνητές επισήμαναν, τέλος, ότι χρειάζεται περισσότερη έρευνα ώστε να κατανοηθεί πώς ακριβώς αλληλεπιδρούν η Lp(a) και ο μεταβολισμός του σιδήρου. Παράλληλα, τα αποτελέσματα ενισχύουν την ανάγκη να αντιμετωπίζουμε την υγεία συνολικά, λαμβάνοντας υπόψη τόσο την καρδιά όσο και την επάρκεια του οργανισμού σε θρεπτικά συστατικά.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΥΓΕΙΑ Σίδηρος: Ένας απρόσμενος παράγοντας μπορεί να επηρεάζει τα αποθέματα στον οργανισμό, σύμφωνα με νέα μελέτη