Αγία Σοφία: Αποκαλύφθηκαν υπόγειες σήραγγες 420 μέτρων στην Κωνσταντινούπολη – Τι εντόπισαν οι αρχαιολόγοι
Στο δίκτυο καταγράφηκαν έξι υπόγειοι χώροι και εννέα συνδεόμενες δίοδοι, ενώ αρχιτεκτονικά στρώματα ίσως προϋπήρχαν του σημερινού μνημείου

Κάτω από την Αγία Σοφία στην Κωνσταντινούπολη αποκαλύφθηκε ένα ιστορικό δίκτυο υπόγειων σηράγγων μήκους 420 μέτρων. Η ανακάλυψη έγινε κατά τις εργασίες καθαρισμού και αποκατάστασης, στο πλαίσιο των οποίων αφαιρέθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι χώματος και άλλων υλικών. Οι έρευνες έφεραν επίσης στο φως άγνωστους υπόγειους χώρους και αρχιτεκτονικά στρώματα, τα οποία ενδέχεται να προηγούνται της κατασκευής του σημερινού μνημείου.
Τα ευρήματα παρουσίασε, σύμφωνα με τη Hürriyet Daily News, ο υπουργός Πολιτισμού και Τουρισμού της Τουρκίας, Μεχμέτ Νουρί Ερσόι. Ο ίδιος επισκέφθηκε πρόσφατα τον χώρο, προκειμένου να επιθεωρήσει την πρόοδο των εργασιών αποκατάστασης.
Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού εντάσσει τις παρεμβάσεις σε ένα μεγάλο πρόγραμμα συντήρησης, το οποίο χαρακτηρίζει ως το μεγαλύτερο έργο αποκατάστασης που έχει γίνει στην ιστορία της Τουρκικής Δημοκρατίας.
Κατά τις εκτιμήσεις των ειδικών, οι υπόγειες κατασκευές ενδέχεται να εξυπηρετούσαν την υδροδότηση και την αποστράγγιση των ομβρίων υδάτων της Κωνσταντινούπολης σε προηγούμενους αιώνες.

Αρχιτεκτονικά στοιχεία ίσως προϋπήρχαν της σημερινής Αγίας Σοφίας
Στον λεγόμενο Κήπο του Βεζίρη βρέθηκε ένα από τα σημαντικότερα ευρήματα: οι αρχαιολόγοι ερεύνησαν εκεί ένα υπόγειο ταφικό κτίσμα, γνωστό ως hypogeum.
Οι ανασκαφές στο σημείο έχουν πλέον ολοκληρωθεί και έφεραν στο φως αρχιτεκτονικά στρώματα που, σύμφωνα με τις αρχικές εκτιμήσεις των αρμόδιων υπηρεσιών, μπορεί να χρονολογούνται πριν από τη σημερινή Αγία Σοφία.
Ο υπόγειος χώρος διαθέτει κεντρικό θάλαμο με διαστάσεις περίπου οκτώ επί οκτώ μέτρα.
Δύο υπόγεια κανάλια ξεκινούν από τον θάλαμο και κατευθύνονται ανατολικά και δυτικά.
Στο ανατολικό κανάλι, που έχει μήκος περίπου 25 μέτρα, ο καθαρισμός ολοκληρώθηκε. Στο δυτικό τμήμα, αντίθετα, οι εργασίες βρίσκονται ακόμη σε εξέλιξη.
Τα ευρήματα εκτιμάται ότι θα βοηθήσουν να γίνει καλύτερα κατανοητή τόσο η ιστορική εξέλιξη του χώρου όσο και η μορφή των κατασκευών που υπήρχαν πριν από το σημερινό μνημείο.

Έξι υπόγειοι χώροι και εννέα συνδεόμενες σήραγγες
Στον Δυτικό Κήπο της Αγίας Σοφίας οι ερευνητές βρήκαν έξι διακριτούς υπόγειους χώρους, καθώς και εννέα σήραγγες που συνδέονται μαζί τους.
Οι εργασίες καθαρισμού από τις συσσωρευμένες επιχώσεις έχουν ολοκληρωθεί σε επτά από τις εννέα σήραγγες. Στις άλλες δύο έγινε τεκμηρίωση.
Το τμήμα του δικτύου σηράγγων που έχει καθαριστεί έχει πλέον συνολικό μήκος 420 μέτρα.
Η μακρύτερη σήραγγα είναι η «Σήραγγα 4», μήκους 180 μέτρων, η οποία ακολουθεί παράλληλη πορεία με την πρόσοψη της εισόδου στην Αγία Σοφία.
Η διαδρομή της αρχίζει μπροστά από τον μεντρεσέ του Φατίχ και φτάνει έως την είσοδο που χρησιμοποιούν οι επισκέπτες.
Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό η συγκεκριμένη υπόγεια δίοδος να είχε σύνδεση με ιστορικό ρωμαϊκό δρόμο.
Για να εξακριβωθεί ποια ήταν η αρχική χρήση της, χρειάζεται να γίνει περαιτέρω αρχαιολογική έρευνα.

Σχεδόν 3.000 τόνοι χώματος και άλλων υλικών απομακρύνθηκαν
Οι εργασίες για τον καθαρισμό επικεντρώθηκαν κυρίως στον Κήπο του Βεζίρη και στον Δυτικό Κήπο.
Όπως ανέφερε ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι, από τους δύο χώρους αφαιρέθηκαν σχεδόν 3.000 τόνοι υλικών, τα οποία είχαν συγκεντρωθεί εκεί στο πέρασμα των αιώνων.
Επιπλέον, τα συνεργεία αποκατάστασης επισκεύασαν φθαρμένες θολωτές κατασκευές και τοποθέτησαν στηρίγματα από ανοξείδωτο χάλυβα για την ενίσχυση ορισμένων σημείων των σηράγγων.
Στόχος των παρεμβάσεων είναι να σταθεροποιηθούν οι υπόγειες κατασκευές και να περιοριστεί ο κίνδυνος περαιτέρω φθοράς τους.
Παράλληλα, συνεχίζονται οι εργασίες στατικής αποκατάστασης και αρχαιολογικής τεκμηρίωσης.

Ο αερισμός φτάνει μόλις στο 3,6% του απαιτούμενου επιπέδου
Οι συνθήκες αερισμού στους υπόγειους χώρους αποτελούν επίσης αντικείμενο ιδιαίτερης μέριμνας.
Με βάση τις τεχνικές μελέτες που έγιναν για την αποκατάσταση, η υπάρχουσα υπόγεια έξοδος μπορεί να παρέχει μόλις το 3,6% της ελάχιστης ροής αέρα που απαιτείται για το κτίριο.
Η διαπίστωση αυτή δείχνει ότι χρειάζονται επιπλέον τεχνικές εργασίες, ιδίως στην περίπτωση που σχεδιαστεί να ανοίξουν οι υπόγειοι χώροι για επισκέψεις.

Εξετάζεται το άνοιγμα των υπόγειων σηράγγων στους επισκέπτες
Το τουρκικό υπουργείο Πολιτισμού μελετά ήδη το ενδεχόμενο να επιτρέψει την πρόσβαση των επισκεπτών σε ορισμένα τμήματα του υπόγειου δικτύου.
Ο Μεχμέτ Νουρί Ερσόι γνωστοποίησε ότι υπάρχει σχεδιασμός για τη δημιουργία ειδικής έκθεσης, ώστε το κοινό να έχει τη δυνατότητα να δει από κοντά επιλεγμένους υπόγειους χώρους της Αγίας Σοφίας.
Όπως διευκρίνισε, για να προχωρήσει το σχέδιο πρέπει πρώτα να διασφαλιστούν η προστασία του ιστορικού μνημείου και η ασφάλεια των επισκεπτών.
Μέχρι στιγμής δεν έχει γνωστοποιηθεί συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα για το άνοιγμα των υπόγειων εγκαταστάσεων.
Οι εργασίες που βρίσκονται σε εξέλιξη δίνουν στους αρχαιολόγους τη δυνατότητα να μελετήσουν άγνωστες πτυχές της ιστορίας της Αγίας Σοφίας, αλλά και τις υποδομές της Κωνσταντινούπολης σε παλαιότερους αιώνες.
Ayasofya-i Kebir Cami-i Şerifi’nde Cumhuriyet tarihinin en kapsamlı restorasyon çalışmaları kapsamında yer altı tünellerine inerek yürüttüğümüz çalışmaların son durumunu yerinde inceledik.
Vezir Bahçe ve Batı Bahçe’den yaklaşık 3 bin ton dolgu malzemesi çıkardık, toplam 420 metrelik tünel hattını temizledik. Batı Bahçe’de tespit ettiğimiz altı ayrı mekân ve dokuz tünelde tarihî yapıları koruma ve güçlendirme çalışmalarımızı sürdürüyoruz.
Hedeflerimizden biri de Ayasofya’nın yer altındaki bu tarihî zenginliğinin uygun bölümlerini ziyaretçilerimizle buluşturmak. Bu doğrultuda, yapının korunmasını ve ziyaretçi güvenliğini esas alan bir teşhir projesi hazırlamayı planlıyoruz.
Ayasofya’nın yer altında, mevcut yapısından daha eski bir döneme ait olduğunu değerlendirdiğimiz tarihî katmanlara da ulaştık.
Ayasofya’nın geçmişine ışık tutarken bu eşsiz mirası geleceğe taşımaya devam edeceğiz.
— Mehmet Nuri Ersoy (@MehmetNuriErsoy) November 20, 2026
Μη χάνετε τίποτα από το ΔΕΔΟΜΕΝΟ
Ειδήσεις τη στιγμή που συμβαίνουν, αναλύσεις και reels κάθε μέρα.






































// ΣΧΟΛΙΑ
Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.