Καλώδιο Ελλάδας – Κύπρου: Τα τουρκικά ΜΜΕ γράφουν «Αποτράπηκε απόπειρα κατοχής στη Γαλάζια Πατρίδα» σε εμπρηστικά δημοσιεύματα

Τη Δευτέρα αναμένεται να ξεκινήσει από το Ηράκλειο το γαλλικό ερευνητικό σκάφος «Abeille Marengo», προκειμένου να διεξαγάγει έρευνες για την ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου (GSI). Η Ελλάδα έχει ενεργοποιήσει τη NAVTEX, ενώ η Τουρκία εξέδωσε αντι-NAVTEX. Παράλληλα, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών προχώρησε σε προκλητική ανακοίνωση, επαναλαμβάνοντας ότι μέρος της περιοχής ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα και ότι οι εργασίες οφείλουν να συντονιστούν με τις τουρκικές αρχές.

Ο εκνευρισμός στην Άγκυρα είναι εμφανής και στις εμπρηστικές αναφορές που δημοσιεύει ο τουρκικός Τύπος. Ενδεικτικό είναι το χθεσινό δημοσίευμα της εθνικιστικής εφημερίδας Aydinlik, το οποίο μιλούσε για πιθανή τουρκική «παρέμβαση». «Πηγές ασφαλείας στην Άγκυρα ανέφεραν ότι, εάν ξεκινήσουν οι έρευνες (για το καλώδιο) χωρίς προηγούμενη ενημέρωση της Τουρκίας, η Άγκυρα είναι έτοιμη να παρέμβει και ότι θα υπάρξει οπωσδήποτε παρέμβαση», έγραφε χαρακτηριστικά η εφημερίδα.

Με τίτλο «Στην περιπέτεια του καλωδίου, εγγύησή τους η Γαλλία», η Aydinlik υποστηρίζει πως η Αθήνα επιχειρεί να κάμψει τις τουρκικές αντιρρήσεις προβάλλοντας στρατιωτική ισχύ. Κατά την εφημερίδα, η Ελλάδα θεωρεί ότι η συμμετοχή γαλλικών συμφερόντων μπορεί να αποτρέψει την Άγκυρα.

Η εφημερίδα εκτιμά κυρίως ότι η Ελλάδα δίνει υπερβολική βαρύτητα στο πόσο αποτελεσματική μπορεί να είναι η στήριξη από ξένες χώρες. Για να ενισχύσει τον ισχυρισμό της, αναφέρεται στην αντιπαράθεση του 2024 και υποστηρίζει ότι ούτε τότε οι εξωτερικές εγγυήσεις κάλυψαν τις προσδοκίες της Αθήνας. Παράλληλα, συσχετίζει τις πρόσφατες στρατιωτικές ασκήσεις με πιθανή παρεμπόδιση του έργου από την Τουρκία, διευκρινίζοντας, ωστόσο, ότι δεν έχει ανακοινωθεί επίσημα τέτοιος σχεδιασμός.

«Το “τελεσίγραφο” NAVTEX της Τουρκίας αντήχησε στην Ελλάδα: “Το καλώδιο που ηλεκτρίζει το Αιγαίο”», είναι ο τίτλος της Milliyet. Η εφημερίδα αναφέρει ότι «η αυστηρή στάση που τηρήθηκε έναντι της Αθήνας αναφορικά με το σκάφος υπό γαλλική σημαία -το οποίο εντοπίστηκε να επιχειρεί τη διεξαγωγή μη εξουσιοδοτημένης θαλάσσιας επιστημονικής έρευνας εντός της τουρκικής υφαλοκρηπίδας στην Ανατολική Μεσόγειο- έχει προκαλέσει μεγάλη αναστάτωση στον ελληνικό Τύπο.»

«Ψυχρολουσία στην Αθήνα! Το σχέδιο της Ελλάδας “σκόνταψε” στην Τουρκία», αναφέρει ο τίτλος της Hurriyet. Σύμφωνα με το δημοσίευμα, η σχεδιαζόμενη από την Ελλάδα ηλεκτρική διασύνδεση στην Ανατολική Μεσόγειο συνάντησε τις αντιρρήσεις της Τουρκίας για τις θαλάσσιες ζώνες δικαιοδοσίας της.

«Οι τουρκικές αντιρρήσεις για τις ζώνες θαλάσσιας δικαιοδοσίας στην Ανατολική Μεσόγειο έχουν οδηγήσει σε νέα διπλωματική διαδικασία, η οποία αφορά κοινό έργο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας και Ελληνοκυπριακής Διοίκησης της Νότιας Κύπρου. Πληροφορίες αναφέρουν ότι η γαλλική κυβέρνηση επικοινώνησε με την Άγκυρα, με στόχο να διευκολύνει την επανέναρξη των δραστηριοτήτων του γαλλικού ερευνητικού σκάφους Abeille Marengo.

Η ελληνική εφημερίδα Καθημερινή έγραψε ότι η Γαλλίδα πρέσβειρα στην Άγκυρα, Ιζαμπέλ Ντυμόν, συναντήθηκε με τον υφυπουργό Εξωτερικών Μεχμέτ Κεμάλ Μποζάι. Κατά τις αναφορές, στις συζητήσεις τέθηκε ως βασικό ζήτημα η υποβολή επίσημης γραπτής ενημέρωσης προς την Τουρκία πριν αρχίσουν οι έρευνες. Οι ίδιες πληροφορίες σημειώνουν ότι η Άγκυρα ζήτησε να ενημερωθεί εκ των προτέρων για την έκταση και τις συντεταγμένες των σχεδιαζόμενων δραστηριοτήτων.

Γαλλική πηγή δήλωσε στην «Καθημερινή» ότι οι πλευρές έχουν συμφωνήσει σε μεγάλο βαθμό για το περιεχόμενο της διπλωματικής αλληλογραφίας. Η πηγή ανέφερε ότι η επικοινωνία θα γίνει με επίσημα γραπτά μηνύματα, όπως ζήτησε η Τουρκία, και είπε: “Έχουμε σχεδόν καταλήξει σε συμφωνία για τη διατύπωση. Θα απαντήσουμε στη διπλωματική αλληλογραφία. Το εκλαμβάνουμε ως αίτημα για παροχή άδειας, το οποίο πρέπει να υποβληθεί από την Τουρκία, και θα απαντήσουμε αναλόγως. Στόχος μας, στο πλαίσιο αυτό, είναι να διασφαλίσουμε ότι όλα θα εξελιχθούν ομαλά μέσω των διπλωματικών διαύλων”», γράφει η τουρκική εφημερίδα.

Η Hurriyet επισημαίνει ότι «διπλωματική πηγή, προσκείμενη στην Τουρκία, είχε δηλώσει προηγουμένως ότι η Άγκυρα θα αντιμετώπιζε οποιοδήποτε γραπτό αίτημα από τη Γαλλία ως επίσημη αίτηση για παροχή άδειας. Η Τουρκία άφησε να εννοηθεί ότι ενδέχεται να παρέμβει εκ νέου στις ερευνητικές δραστηριότητες, εάν δεν υπάρξει η απαραίτητη επικοινωνία μέσω των ενδεδειγμένων διπλωματικών διαύλων».

Στην Ανατολική Μεσόγειο επανέρχεται η ένταση, καθώς η Άγκυρα προειδοποιεί την Αθήνα να μην «παραβιάσει την υφαλοκρηπίδα μας», σημειώνει το CNN Turk, ανατρέχοντας και στα γεγονότα της Κάσου το 2024. «Η ταχύτατη ολοκλήρωση της διαδικασίας αδειοδότησης για το σκάφος -η οποία αναμενόταν να διαρκέσει έως το Σαββατοκύριακο- προκαλεί αίσθηση. Η απόφαση αυτή αποτελεί, παράλληλα, μια νέα δοκιμασία για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Ένα παρόμοιο περιστατικό, που αφορούσε το εν λόγω έργο, έλαβε χώρα τον Ιούλιο του 2024 κοντά στην Κάσο -το νοτιότερο σημείο των Δωδεκανήσων- οδηγώντας σε έντονη αντιπαράθεση μεταξύ των δύο χωρών. Τότε, όταν το ιταλικής σημαίας σκάφος «Iecoli Relums» επιχείρησε να εισέλθει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα με άδεια από τις ελληνικές αρχές, η Άγκυρα αντέδρασε αναπτύσσοντας στην περιοχή πολεμικά πλοία και ένοπλα μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAVs). Αν και η τρέχουσα επιχείρηση διεξάγεται σε παρόμοια περιοχή, το κλίμα αυτοσυγκράτησης που επικρατεί στο παρασκήνιο είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτο».

«Στη Nexans, η οποία είναι ο φορέας υλοποίησης του έργου και δραστηριοποιείται για περίπου 60 χρόνια στην Τουρκία, διαθέτοντας και παραγωγικές εγκαταστάσεις, προστέθηκε η γαλλική Meridiam, η οποία έχει πολυάριθμες επενδύσεις σε 5 νοσοκομειακά συγκροτήματα.   Δεδομένων των στενών δεσμών της γαλλικής πλευράς με την Τουρκία, σε συνδυασμό με το γεγονός ότι η Ευρωπαϊκή Επιτροπή έχει χαρακτηρίσει το εν λόγω έργο ως «στρατηγική επένδυση», υπάρχει η ελπίδα ότι η διαδικασία θα εξελιχθεί χωρίς εντάσεις. Υπό αυτό το πρίσμα, θεωρείται απολύτως απαραίτητο η γαλλική πλευρά να εξασφαλίσει άδεια από την Άγκυρα. Η Αθήνα, εν τω μεταξύ, φέρεται να αντιτίθεται στην απαίτηση για «άδεια», ωστόσο έχει δηλώσει ότι αποδέχεται το ενδεχόμενο να υπάρξει «ενημέρωση» της τουρκικής πλευράς. Εκτιμάται ότι η Άγκυρα θα θέσει, μέσω διπλωματικών διαύλων, το ζήτημα της λήψης άδειας για τις εργασίες στο πεδίο. Επιπλέον, διατυπώνεται η εκτίμηση ότι οι επικείμενες επαφές μεταξύ Τουρκίας και Γαλλίας ενδέχεται να οδηγήσουν σε θετικές εξελίξεις», αναφέρει μεταξύ άλλων το CNN Turk.

«Αν οι Έλληνες ζητήσουν έγκριση για το καλώδιο σημαίνει σιωπηρή αναγνώριση»

Νέο προκλητικό δημοσίευμα φιλοξενεί το A Haber, με τίτλο “Αποτράπηκε απόπειρα κατοχής στη «Γαλάζια Πατρίδα»! Το παρασκήνιο του διαγωνισμού με το 66%”. Το συνοδεύει η απειλητική διατύπωση “Εάν προβάλουν αντίσταση, θα εξουδετερωθούν με πυρά”.

Σε προκλητικό τόνο, ο ακαδημαϊκός Κεμάλ Ολτσάρ είπε στο τουρκικό δίκτυο A Haber ότι, αν οι Έλληνες υποβάλουν αίτημα έγκρισης, αυτό δεν συνεπάγεται πως η Τουρκία θα αρνηθεί να τη δώσει. Πρόσθεσε, ωστόσο, ότι η ίδια η διαδικασία υποβολής ενός τέτοιου αιτήματος θα αποτελούσε σιωπηρή αναγνώριση.

«Δηλαδή, για να πραγματοποιήσει αυτές τις εργασίες, πρέπει να λάβει άδεια;» ρώτησε ο παρουσιαστής τον αναλυτή. Εκείνος απάντησε: «Με άλλα λόγια, εφόσον εισέρχεται σε αυτή την περιοχή, πρέπει να ζητήσει την άδειά μας για τις συγκεκριμένες έρευνες. Η Τουρκία αναφέρει ότι δεν έχει δώσει τη συγκατάθεσή της. Μάλιστα, δεν μας την έχουν ζητήσει ακόμη. Εξακολουθούν να επιμένουν».

Ο δημοσιογράφος επανήλθε: «Δηλαδή, εάν η Ελλάδα και η ‘’Ελληνοκυπριακή Διοίκηση της Νότιας Κύπρου’’ ζητήσουν την άδειά μας, αυτό σημαίνει ότι αναγνωρίζουν την υφαλοκρηπίδα μας;» «Ναι, ακριβώς…. Δείτε τον χάρτη. Περνάει σε μεγάλο βαθμό μέσα από την τουρκική υφαλοκρηπίδα. Επομένως, αυτό που πρέπει να κάνουν είναι να εξασφαλίσουν την έγκρισή μας. Στο κείμενο χρησιμοποιείται ο όρος “συγκατάθεση”, αλλά εγώ θα τον χαρακτήριζα “επίσημη έγκριση”. Δηλαδή, πρέπει οπωσδήποτε να λάβουν την έγκρισή μας. Και αυτό τους το έχουμε ήδη γνωστοποιήσει» ισχυρίστηκε ο ακαδημαϊκός.

«Αν προβάλουν αντίσταση, θα εξουδετερωθούν με πυρά»

«Το γεγονός ότι απαιτείται έγκριση δεν σημαίνει πως, εάν τη ζητήσουν, δεν θα τους τη δώσουμε. Ωστόσο, υπάρχει εδώ ένα σημαντικό ζήτημα. Η συμφωνία που έχουμε συνάψει με τη Λιβύη σχετικά με την υφαλοκρηπίδα μας αποτελεί μια διεθνή συμφωνία» ισχυρίστηκε ο Ολτσάρ. «Εάν ξεκινήσει οποιαδήποτε διαδικασία υποβολής αιτήματος για έγκριση, αυτό θα σημαίνει σιωπηρή αναγνώριση. Υπό αυτή την έννοια, η Τουρκία πραγματοποιεί ουσιαστικά μια πολιτική και διπλωματική κίνηση» πρόσθεσε.

Το δημοσίευμα παραθέτει και όσα είπε ο Ολτσάρ για τις πιθανές κλιμακώσεις που θα μπορούσαν να σημειωθούν στο πεδίο: «Είναι δυνατή η παρέμβαση κατά μη εξουσιοδοτημένων ενεργειών που παραβιάζουν μια αναγγελία NAVTEX, το διεθνές δίκαιο το επιτρέπει αυτό. Στο πλαίσιο αυτό, δεν εφαρμόζεται απλώς ο “κανόνας των 200 μιλίων”, αλλά η αρχή της μέσης γραμμής -δηλαδή της ίσης απόστασης- καθώς και η αρχή της ευθυδικίας. Επιπλέον, η Τουρκία διαθέτει συμφωνία με τη Λιβύη. Εφόσον η Λιβύη το ζητήσει, θα μπορούσε να προκύψει μια κατάσταση —ανάλογη με την περίπτωση της Σομαλίας— κατά την οποία η Τουρκία ενδέχεται να κληθεί να προστατεύσει δραστηριότητες στην περιοχή».

Ο Ολτσάρ περιέγραψε στη συνέχεια πώς, κατά την άποψή του, θα ενεργούσαν οι στρατιωτικοί και γραφειοκρατικοί μηχανισμοί σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο: «Εάν κατέφθανε ένα γαλλικό σκάφος και ανέπτυσσε τον εξοπλισμό του, η έρευνα στον βυθό που θα ακολουθούσε θα αποτελούσε μια επιχείρηση διάρκειας αρκετών μηνών. Αν και στην περιοχή ενδέχεται να βρίσκονται ελληνικές κορβέτες ή φρεγάτες, το δικό μας ναυτικό διατηρεί επίσης συνεχή παρουσία μέσω περιπολιών. Τα πλοία μας θα προσέγγιζαν την περιοχή και θα απηύθυναν προειδοποιήσεις από απόσταση —έτσι λειτουργούν τα πράγματα στο πεδίο. Εάν αυτές οι προειδοποιήσεις αγνοηθούν, θα δινόταν εντολή για “άμεση αποχώρηση από την περιοχή”. Η εξέλιξη αυτή αναφέρεται σε πραγματικό χρόνο στο αρχηγείο των Ναυτικών Δυνάμεων, στο Γενικό Επιτελείο, στο Υπουργείο Εθνικής Άμυνας και στο Γραφείο του Προέδρου. Παράλληλα, το Υπουργείο Εξωτερικών μας θα εξέδιδε μια NOTAM ή θα απέστειλε διπλωματική διακοίνωση προς την Ελλάδα».

Για να υπογραμμίσει ότι, όπως είπε, δεν θα υπάρξει υποχώρηση στο πεδίο, πρόσθεσε: «Το πεδίο είναι ο πραγματικός καθοριστικός παράγοντας. Οι τουρκικές ναυτικές δυνάμεις θα εφαρμόσουν άμεσα μια στρατηγική περικύκλωσης στην περιοχή, η οποία θα ακολουθηθεί από τη σύσφιξη αυτού του κλοιού. Είναι αμφίβολο για πόσο χρονικό διάστημα θα μπορούσαν οι ελληνικές δυνάμεις να αντέξουν μια τέτοια πίεση. Θα αναγκάζονταν να υποχωρήσουν, ανάλογα με τις οδηγίες που θα λάμβαναν από την ελληνική περιφερειακή διοίκηση στην Κρήτη. Εάν δεν φτάσουν τέτοιες οδηγίες —και εφόσον αισθάνονται ότι απειλούνται, ενώ ταυτόχρονα λαμβάνουν εντολή να “παραμείνουν και να αντισταθούν”— τότε το τουρκικό Ναυτικό θα αναγκαστεί να εξουδετερώσει αυτή την απειλή μέσω της χρήσης πυρών».

Η Yeni Şafak περιγράφει την κίνηση της Άγκυρας ως επιτυχή παρεμπόδιση. Με τίτλο “Τουρκικό μπλόκο στο γαλλικό πλοίο: Ακυρώθηκαν οι ναυτιλιακές αναγγελίες Ελλάδας και Ελληνοκυπρίων”, η εφημερίδα μεταφέρει την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών και ισχυρίζεται ότι η Τουρκία ακύρωσε τις NAVTEX για τις συγκεκριμένες έρευνες.

Το δημοσίευμα επαναλαμβάνει πως, κατά την τουρκική θέση, απαιτείται η συγκατάθεση της Τουρκίας για κάθε δραστηριότητα στην περιοχή που διεκδικεί ως υφαλοκρηπίδα της. Η αναφορά περί “ακύρωσης” των ελληνικών και κυπριακών NAVTEX παραμένει, ωστόσο, ισχυρισμός της Τουρκίας και δεν σημαίνει ότι η Άγκυρα μπορεί να ακυρώνει μονομερώς τις αναγγελίες που εκδίδουν οι αρμόδιες ελληνικές και κυπριακές αρχές.