Κύπρος: Καταγγελία στον ΟΗΕ για τις τουρκικές έρευνες για αγωγό φυσικού αερίου στα κατεχόμενα

Με επιστολή που απέστειλε στις 21 Οκτωβρίου 2026 στον Γενικό Γραμματέα του ΟΗΕ, η Μόνιμη Αντιπρόσωπος της Κυπριακής Δημοκρατίας, πρέσβειρα Μαρία Μιχαήλ, καταγγέλλει τη νέα κλιμάκωση των τουρκικών προκλήσεων. Η Λευκωσία υποστηρίζει ότι οι ενέργειες στρέφονται κατά της κυριαρχίας και των κυριαρχικών δικαιωμάτων της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Στο επίκεντρο της επιστολής βρίσκονται οι υποθαλάσσιες έρευνες για τον σχεδιαζόμενο αγωγό φυσικού αερίου που θα συνδέει την Τουρκία με τα κατεχόμενα. Πρόκειται, όπως αναφέρει, για συνέχεια της καταγγελίας που είχε γίνει στις 7 Αυγούστου 2026 σχετικά με το παράνομο «μνημόνιο κατανόησης», το οποίο υπέγραψαν στις 10 Ιουλίου 2026 η Άγκυρα και το ψευδοκράτος.

Η επιστολή αναφέρει ότι στις 30 Σεπτεμβρίου η Τουρκία εξέδωσε μη εξουσιοδοτημένη ναυτιλιακή προειδοποίηση, επικαλούμενη «επιστημονική έρευνα και υποθαλάσσιες επιχειρήσεις». Οι εργασίες από τα ερευνητικά πλοία υπό τουρκική σημαία Oruç Reis, Denar Pathfinder, Denar Echo και Kirici είχαν προγραμματιστεί για το διάστημα 1 έως 25 Οκτωβρίου 2026 και, κατά τη σύνταξη της επιστολής, βρίσκονταν σε εξέλιξη.

Κατά την κυπριακή πλευρά, οι εργασίες διεξάγονταν στην αιγιαλίτιδα ζώνη, στην αποκλειστική οικονομική ζώνη και στην υφαλοκρηπίδα της Κυπριακής Δημοκρατίας, «χωρίς την άδεια ή τη συναίνεση της Κυπριακής Δημοκρατίας». Η Λευκωσία τις περιγράφει ως ακόμη ένα βήμα προς την κατασκευή του αγωγού και υποστηρίζει ότι «παραβιάζουν την κυριαρχία, τα δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της Κυπριακής Δημοκρατίας» σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας.

Παραβίαση της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας

Η επιστολή υπογραμμίζει ότι έρευνες ή εργασίες τοποθέτησης υποθαλάσσιων αγωγών στην κυπριακή αιγιαλίτιδα ζώνη, αν δεν έχει προηγηθεί άδεια της Δημοκρατίας, συνιστούν ευθεία παραβίαση της εθνικής κυριαρχίας της. Γίνεται επίσης αναφορά στα άρθρα 2 και 19 της Σύμβασης για το Δίκαιο της Θάλασσας, τα οποία, σύμφωνα με την επιστολή, αποτυπώνουν κανόνες εθιμικού διεθνούς δικαίου.

«Αφού δεν έχει ζητηθεί ούτε χορηγηθεί τέτοια άδεια ή συναίνεση από την Κυπριακή Δημοκρατία, η Τουρκία δεν έχει νομική βάση για να αναλαμβάνει αυτές τις δραστηριότητες εντός της αιγιαλίτιδας ζώνης της Δημοκρατίας», τονίζεται.

Για τις δραστηριότητες στην ΑΟΖ και στην υφαλοκρηπίδα, η Λευκωσία παραπέμπει στο άρθρο 58, παράγραφος 3, και στο άρθρο 79, παράγραφοι 2, 3 και 4, της Σύμβασης. Τονίζει πως οφείλουν να γίνονται σεβαστά τα δικαιώματα και η δικαιοδοσία της Δημοκρατίας ως παράκτιου κράτους στους φυσικούς πόρους και στο θαλάσσιο περιβάλλον, ενώ χαρακτηρίζει τις τουρκικές ενέργειες ευθεία παραβίαση των υποχρεώσεων της Τουρκίας βάσει του διεθνούς δικαίου.

Η Λευκωσία καταγγέλλει απόπειρα δημιουργίας τετελεσμένων

Η επιστολή αναφέρεται όχι μόνο στη νομική πλευρά, αλλά και στις ευρύτερες πολιτικές και στρατηγικές επιπτώσεις μιας μόνιμης υποθαλάσσιας ενεργειακής σύνδεσης με τα κατεχόμενα. Προειδοποιεί ότι μια τέτοια υποδομή θα συνιστούσε «περαιτέρω απόπειρα δημιουργίας μη αναστρέψιμων τετελεσμένων», επηρεάζοντας το έδαφος και τις θαλάσσιες ζώνες της Κυπριακής Δημοκρατίας και ενισχύοντας την ενσωμάτωση των κατεχόμενων περιοχών στην Τουρκία.

Η Λευκωσία τονίζει εκ νέου ότι στην Κύπρο η Κυπριακή Δημοκρατία είναι το μόνο κράτος με διεθνή αναγνώριση και ζητά από την Τουρκία να σεβαστεί την κυριαρχία, τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της. «Οποιαδήποτε βήματα προς την υλοποίηση του φερόμενου “μνημονίου κατανόησης”, συμπεριλαμβανομένων οποιωνδήποτε προπαρασκευαστικών ή συναφών δραστηριοτήτων, είναι παράνομα και πρέπει να παύσουν αμέσως», αναφέρει.

Στο κλείσιμο της επιστολής, η Κυπριακή Δημοκρατία επαναβεβαιώνει την κυριαρχία της σε ολόκληρη την επικράτεια και την αιγιαλίτιδα ζώνη της, καθώς και τα κυριαρχικά δικαιώματα και τη δικαιοδοσία της στην ΑΟΖ και την υφαλοκρηπίδα της. Δηλώνει ότι θα συνεχίσει να τα ασκεί, να τα υπερασπίζεται και να τα προστατεύει καλόπιστα και βάσει του διεθνούς δικαίου, «χρησιμοποιώντας όλα τα ειρηνικά μέσα που διαθέτει».

Παράλληλα, ζητά να κυκλοφορήσουν η επιστολή και το παράρτημά της ως έγγραφο της Γενικής Συνέλευσης, στο πλαίσιο των θεμάτων 39 και 74 της ημερήσιας διάταξης. Ζητά ακόμη τη δημοσίευσή τους στον ιστότοπο της Διεύθυνσης Ωκεάνιων Υποθέσεων και Δικαίου της Θάλασσας και στην επόμενη έκδοση του Δελτίου Δικαίου της Θάλασσας.

Πηγή πληροφοριών: ΚΥΠΕ, sigmalive