ΔΙΕΘΝΗ

Μπαράζ απειλών για βόμβες σε ευρωπαϊκές πτήσεις: Τα σενάρια υβριδικού πολέμου και οι συνέπειες – Ποιοι Ρώσοι εξτρεμιστές ανέλαβαν την ευθύνη

Οι αρχές εξετάζουν οργανωμένη αποσταθεροποίηση, καθώς απειλές οδήγησαν σε εκτροπές και αναγκαστικές προσγειώσεις· οι έλεγχοι δεν εντόπισαν εκρηκτικά, ενώ η υπογραφή οργάνωσης δεν αποδεικνύει σύνδεση με το ρωσικό κίνημα

Περισσότερες από 30 πτήσεις στην Ευρώπη έχουν βρεθεί στο επίκεντρο απειλών για βόμβες από τις αρχές της εβδομάδας. Τα περιστατικά οδήγησαν σε αναγκαστικές προσγειώσεις και αλλαγές πορείας αεροσκαφών, ενώ κινητοποιήθηκαν μαχητικά και πραγματοποιήθηκαν εκτεταμένοι έλεγχοι ασφαλείας. Το Reuters αναφέρει ότι την Πέμπτη (5/11) απειλήθηκαν τουλάχιστον 27 πτήσεις. Παράλληλα, ανώνυμα μηνύματα σε ιταλικά αεροδρόμια έφεραν την υπογραφή της οργάνωσης «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους», όνομα που παραπέμπει σε ακροδεξιό κίνημα με αφετηρία τη Ρωσία. Οι ευρωπαϊκές αρχές διερευνούν το ενδεχόμενο οργανωμένης προσπάθειας αποσταθεροποίησης των αερομεταφορών, χωρίς να έχουν ακόμη εντοπίσει τους υπεύθυνους.

Η πρωτοφανής σειρά απειλών έχει προκαλέσει αναστάτωση σε δεκάδες αεροδρόμια της Ευρώπης, επηρεάζοντας χιλιάδες ταξιδιώτες και επιφέροντας σημαντικό κόστος στις αεροπορικές εταιρείες.

Όπως μεταδίδει ο Guardian, από τη Δευτέρα (2/11) έχουν επηρεαστεί τουλάχιστον 33 πτήσεις. Η Πέμπτη ήταν η ημέρα με τη μεγαλύτερη συγκέντρωση απειλών μέσα στην εβδομάδα.

Οι έλεγχοι στις απειλές που έχουν εξεταστεί έως τώρα δεν έδειξαν να ευσταθούν: σε κανένα από τα αεροσκάφη δεν βρέθηκαν εκρηκτικοί μηχανισμοί.

Φωτογραφία: Bellingcat
Φωτογραφία: Bellingcat

Ποιοι κρύβονται πίσω από την υπογραφή «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους»

Νέα στοιχεία προέκυψαν από τις έρευνες στην Ιταλία, όπου ανώνυμα email προς τις αεροπορικές αρχές είχαν ως υπογραφή τους «Μαχητές του Ανδρικού Κράτους» (Fighters of the Male State).

Το ιταλικό πρακτορείο ANSA και η δημόσια τηλεόραση Rai μετέδωσαν ότι ένα από τα μηνύματα έφτασε νωρίς το πρωί της Πέμπτης στην εταιρεία που διαχειρίζεται τα αεροδρόμια της Ρώμης, καθώς και σε συνεργαζόμενες επιχειρήσεις.

Στα ιταλικά ήταν γραμμένο το email, με θέμα «Ειδοποίηση απειλής». Σε αυτό γινόταν ο ισχυρισμός ότι είχαν τοποθετηθεί βόμβες σε δύο πτήσεις: της Finnair, με δρομολόγιο από το Ελσίνκι στη Ρώμη, και της Aer Lingus, από το Δουβλίνο προς την ιταλική πρωτεύουσα.

Οι συντάκτες του μηνύματος προειδοποιούσαν ότι οι βόμβες θα εκρήγνυνταν σε διάστημα 60 λεπτών και υποστήριζαν πως οι πράξεις τους θα έμεναν στην ιστορία.

Στο email υπήρχαν μισογυνικές αναφορές, ενώ οι αποστολείς κατηγορούσαν τους παραλήπτες ότι στηρίζουν ένα «φεμινιστικό καθεστώς» . Το μήνυμα έκλεινε με την απειλή πως ο ουρανός θα βαφόταν κόκκινος.

Η υπογραφή αυτή, ωστόσο, δεν αρκεί για να αποδείξει πως πίσω από τις απειλές βρίσκεται το ρωσικό κίνημα. Οι αρχές εξακολουθούν να μην γνωρίζουν ποιος έγραψε και έστειλε τα μηνύματα.

Σύμφωνα με το Γαλλικό Πρακτορείο, τα email ανέφεραν: «Εμείς, οι Μαχητές του Ανδρικού Κράτους, θα γράψουμε ιστορία με τις σημερινές μας ενέργειες. Το φεμινιστικό σας καθεστώς θα το θυμάται αυτό για πάντα. Η έκρηξη θα γίνει σε 60 λεπτά. Σήμερα, ο ουρανός σας θα γίνει κόκκινος».

Ο Βλαντίσλαβ Ποζντιακόφ, ιδρυτής του ρωσικού ακροδεξιού κινήματος «Ανδρικό Κράτος» (Male State), το οποίο απαγορεύτηκε στη Ρωσία το 2021 ως εξτρεμιστική οργάνωση. Φωτογραφία: Προσωπική σελίδα του Βλαντίσλαβ Ποζντιακόφ στο VKontakte.
Ο Βλαντίσλαβ Ποζντιακόφ, ιδρυτής του ρωσικού ακροδεξιού κινήματος «Ανδρικό Κράτος» (Male State), το οποίο απαγορεύτηκε στη Ρωσία το 2021 ως εξτρεμιστική οργάνωση.
Φωτογραφία: Προσωπική σελίδα του Βλαντίσλαβ Ποζντιακόφ στο VKontakte.

Το ακροδεξιό ρωσικό κίνημα που τέθηκε εκτός νόμου

Το όνομα «Male State» συνδέεται με ακροδεξιά διαδικτυακή οργάνωση, η οποία ιδρύθηκε στη Ρωσία το 2016 από τον εθνικιστή ακτιβιστή Βλάντισλαβ Ποζντιακόφ.

Η οργάνωση απέκτησε φήμη για τις ακραίες μισογυνικές, ρατσιστικές και ομοφοβικές απόψεις της, αλλά και για τις συντονισμένες εκστρατείες παρενόχλησης στο διαδίκτυο.

Ανάλυση του Διεθνούς Κέντρου Αντιτρομοκρατίας (ICCT) αναφέρει ότι το κίνημα προωθούσε την ιδεολογία της «εθνικής πατριαρχίας», συνδυάζοντας τον ακραίο εθνικισμό με την εναντίωση στον φεμινισμό και στα δικαιώματα των ΛΟΑΤΚΙ+ ατόμων.

Κατά τη διάρκεια του Παγκοσμίου Κυπέλλου Ποδοσφαίρου στη Ρωσία το 2018, μέλη του κινήματος έβαλαν στο στόχαστρο Ρωσίδες που είχαν σχέσεις με αλλοδαπούς.

Σε μεταγενέστερο χρόνο, η οργάνωση οργάνωσε εκστρατείες παρενόχλησης κατά επιχειρήσεων που έβαζαν μαύρους άνδρες σε διαφημιστικές καμπάνιες.

Τον Οκτώβριο του 2021, δικαστήριο στη Ρωσία χαρακτήρισε το Male State εξτρεμιστική οργάνωση και απαγόρευσε τη δράση του στη χώρα.

Το κίνημα εξακολούθησε να έχει παρουσία στο διαδίκτυο παρά την απαγόρευση, χρησιμοποιώντας, μεταξύ άλλων, την ονομασία «Male Legion».

Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το 2022, ορισμένα δίκτυά του στράφηκαν σε έντονη φιλοπολεμική ρητορική και άρχισαν να τάσσονται υπέρ της στρατιωτικής εκστρατείας του Βλαντίμιρ Πούτιν.

Το Newsweek σημειώνει, ωστόσο, πως δεν έχει εξακριβωθεί αν όσοι συνέταξαν τα πρόσφατα απειλητικά email έχουν δεσμούς με την αρχική οργάνωση ή απλώς οικειοποιούνται την ονομασία της.

Πώς αντιδρούν οι αεροπορικές εταιρείες στις απειλές για βόμβα

Μόλις αναφερθεί απειλή για εκρηκτικό μηχανισμό, εφαρμόζονται συγκεκριμένα μέτρα ασφαλείας, ακόμη κι αν υπάρχουν ενδείξεις ότι πρόκειται για φάρσα.

Ο Τζότζι Γουέιτς, διευθυντής ασφάλειας πτήσεων στη Βρετανική Ένωση Πιλότων Αερογραμμών (BALPA), εξηγεί ότι ειδικευμένες ομάδες εξετάζουν τις ειδοποιήσεις και κρίνουν πόσο αξιόπιστες είναι.

Η αξιολόγηση των απειλών γίνεται με βάση τρεις κατηγορίες:

  • Κόκκινη: Η απειλή εκτιμάται ως αξιόπιστη και απαιτείται άμεση αντίδραση.
  • Πορτοκαλί: Θεωρείται εν μέρει αξιόπιστη, οπότε χρειάζονται επιπλέον έλεγχοι.
  • Πράσινη: Κρίνεται ότι η απειλή δεν είναι αξιόπιστη.

Αν το αεροσκάφος δεν έχει απογειωθεί ακόμη, μια απειλή που κρίνεται αξιόπιστη μπορεί να επιφέρει εκκένωση και απομάκρυνση των επιβατών, καθώς και έλεγχο στην καμπίνα, στις αποσκευές και στα φορτία.

Για αεροσκάφος που βρίσκεται ήδη στον αέρα, βασικός στόχος είναι να προσγειωθεί με ασφάλεια το ταχύτερο δυνατό.

Οι αρμόδιες υπηρεσίες ενημερώνουν τον κυβερνήτη, ο οποίος αποφασίζει για τις ενέργειες που θα ακολουθηθούν επιχειρησιακά, βάσει των διαδικασιών έκτακτης ανάγκης.

Σε κάποιες περιπτώσεις, μαχητικά απογειώνονται για να συνοδεύσουν την πτήση. Στο αεροδρόμιο όπου θα προσγειωθεί βρίσκονται πυροτεχνουργοί, αστυνομικοί και σκύλοι με ειδική εκπαίδευση.

Εκτροπή πτήσης: Το κόστος μπορεί να φτάσει τα 250.000 δολάρια

Οι απειλές προκαλούν επιπτώσεις πέρα από την αναστάτωση που βιώνουν οι επιβάτες.

Ο Φίλιπ Μπάουμ, ειδικός σε θέματα ασφάλειας των αερομεταφορών και επισκέπτης καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Κόβεντρι, υπολόγισε ότι μια εκτροπή αεροσκάφους εξαιτίας απειλής για βόμβα μπορεί να επιβαρύνει μια αεροπορική εταιρεία με έως και 250.000 δολάρια.

Στα έξοδα συνυπολογίζονται τα επιπλέον καύσιμα, τα τέλη προσγείωσης και οι υπηρεσίες εδάφους, όπως και οι έλεγχοι ασφαλείας, οι καθυστερήσεις και πιθανές δαπάνες για μεταφορά ή διαμονή των επιβατών.

Η προσγείωση σε αεροδρόμιο διαφορετικό από το προγραμματισμένο μπορεί επίσης να διαταράξει τα επόμενα δρομολόγια του αεροσκάφους.

Για να αντιμετωπίσουν την κατάσταση, οι εταιρείες μπορεί να αλλάξουν τον προγραμματισμό των πληρωμάτων, να εξασφαλίσουν εναλλακτικές πτήσεις και να διαχειριστούν καθυστερήσεις σε πτήσεις με ανταπόκριση.

Επιβάρυνση μπορεί να προκύψει και για το κράτος, ιδίως αν χρειαστεί να απογειωθούν μαχητικά ή να αναπτυχθούν ειδικά εκπαιδευμένες μονάδες.

Όπως εξήγησε ο Μπάουμ, οι οικονομικές συνέπειες αυτών των συμβάντων ίσως είναι περιορισμένες, καθώς αρκετές από τις πτήσεις που επηρεάστηκαν ήταν μικρών αποστάσεων.

Οι απειλές εντάσσονται σε υβριδικό πόλεμο;

Οι αρχές στην Ευρώπη διερευνούν αν οι απειλές αποτελούν τμήμα μιας ευρύτερης απόπειρας αποσταθεροποίησης.

Κατά τον Τζέικομπ Φουνκ Κίρκεγκορντ, ερευνητή στο ευρωπαϊκό κέντρο μελετών Bruegel, τέτοιες ενέργειες μπορεί να αποσκοπούν στη δημιουργία χάους και αμφιβολιών για την αξιοπιστία των αεροπορικών μεταφορών.

Οι ψευδείς συναγερμοί, επιπλέον, είναι πιθανό να αξιοποιούνται για να ελεγχθούν οι μηχανισμοί με τους οποίους αντιδρούν διάφορα κράτη.

Ενδεικτικά, όσοι βρίσκονται πίσω από τις απειλές θα μπορούσαν να καταγράφουν τον χρόνο κινητοποίησης των αρχών σε Ιταλία, Πολωνία και Γαλλία, αλλά και το πόσο αποτελεσματικά συνεργάζονται οι υπηρεσίες ασφαλείας.

Με αυτόν τον τρόπο θα μπορούσαν να εντοπιστούν επιχειρησιακές αδυναμίες, οι οποίες ενδεχομένως να αξιοποιηθούν σε μελλοντικές επιθέσεις.

Η αποστολή ανώνυμων email κοστίζει ελάχιστα και αποτελεί εύκολο τρόπο πρόκλησης αναστάτωσης. Επιπλέον, στο διαδίκτυο διατίθενται πλέον ευρέως στοιχεία για δρομολόγια, αεροπορικές εταιρείες και τύπους αεροσκαφών.

Παρότι υπάρχουν ανησυχίες για πιθανή ανάμειξη της Ρωσίας ή του Ιράν, μέχρι στιγμής δεν έχουν παρουσιαστεί αποδείξεις που να συνδέουν κάποια κυβέρνηση με τα συμβάντα.

Την Πέμπτη, ο Ευρωπαίος επίτροπος Μεταφορών Απόστολος Τζιτζικώστας δήλωσε ότι είναι πρόωρο να εξαχθούν συμπεράσματα για το αν οι απειλές συνδέονται μεταξύ τους.

Οι απειλές σε ευρωπαϊκές πτήσεις: Από τη Βουδαπέστη στα αεροδρόμια

Η σειρά των συμβάντων άρχισε τη Δευτέρα (2/11). Τότε, απειλή για βόμβα οδήγησε σε εκτροπή πτήσης της Wizz Air από το Λούτον του Λονδίνου με προορισμό τη Σόφια, προς τη Βουδαπέστη.

Ουγγρικά μαχητικά Gripen συνόδευσαν το αεροσκάφος, το οποίο προσγειώθηκε με ασφάλεια. Στους ελέγχους που ακολούθησαν δεν εντοπίστηκαν εκρηκτικά.

Την επόμενη ημέρα, Τρίτη (3/11), παρόμοιους συναγερμούς αντιμετώπισαν τουλάχιστον επτά ακόμη πτήσεις.

Στις πτήσεις αυτές συγκαταλέγονταν δρομολόγια των Ryanair, Wizz Air, SAS και LOT Polish Airlines, με κατευθύνσεις προς Ιταλία, Πολωνία, Βουλγαρία και Ισπανία.

Απειλή οδήγησε την πτήση της LOT από το Λονδίνο στη Βαρσοβία στο αεροδρόμιο Μόντλιν αντί του προορισμού της, ενώ ιταλικά μαχητικά συνόδευσαν αεροσκάφος της Ryanair που πετούσε από τη Λισαβόνα προς τη Ρώμη.

Η πιο εκτεταμένη κινητοποίηση σημειώθηκε την Πέμπτη (5/11): σύμφωνα με το Reuters, απειλές δέχθηκαν τουλάχιστον 27 πτήσεις.

Στο επίκεντρο βρέθηκαν, μεταξύ άλλων, πτήσεις με αναχώρηση ή άφιξη στα αεροδρόμια της Ρώμης, του Μιλάνου, της Σόφιας, της Πράγας, της Βαρσοβίας, της Βιέννης και των Βρυξελλών.

Η καταγραφή του Guardian αναφέρει ότι η Ryanair είχε τα περισσότερα περιστατικά της εβδομάδας, με οκτώ πτήσεις. Έξι καταγράφηκαν στο Μιλάνο και έξι στη Σόφια, ενώ η Ρώμη είχε πέντε και η Πράγα τέσσερα.

Η αναγκαστική προσγείωση της Aer Lingus και η έρευνα για τον πιλότο

Ένα από τα πλέον σοβαρά συμβάντα εκτυλίχθηκε την Πέμπτη, με την πτήση EI402 της Aer Lingus που αναχώρησε από το Δουβλίνο με προορισμό τη Ρώμη.

Το Airbus A320 μετέφερε 157 επιβαίνοντες και άλλαξε πορεία, καταλήγοντας στη στρατιωτική αεροπορική βάση του Εβρέ, στη Νορμανδία της Γαλλίας.

Η γαλλική Δικαιοσύνη διερευνά τη στάση του Ιρλανδού κυβερνήτη. Όπως ανέφερε ο εισαγγελέας Ρεμί Κουτέν, εκείνος αρχικά δεν δέχθηκε να προσγειωθεί στη στρατιωτική βάση, επιλέγοντας πολιτικό αεροδρόμιο.

Δύο μαχητικά αεροσκάφη τέθηκαν σε κινητοποίηση από τις γαλλικές αρχές και συνόδευσαν το αεροπλάνο έως ότου προσγειώθηκε.

Οι έλεγχοι που ακολούθησαν δεν αποκάλυψαν εκρηκτικό μηχανισμό, ενώ όλοι οι επιβάτες και τα μέλη του πληρώματος κατέβηκαν με ασφάλεια.

Στο στόχαστρο βρέθηκαν και δύο πτήσεις της AEGEAN

Η Ελλάδα βρέθηκε επίσης στο επίκεντρο του κύματος απειλών, με δύο πτήσεις της AEGEAN να λαμβάνουν προειδοποιήσεις για ενδεχόμενους εκρηκτικούς μηχανισμούς.

Οι προειδοποιήσεις αφορούσαν την πτήση Α3552, με αναχώρηση από τη Θεσσαλονίκη και προορισμό το Μιλάνο, καθώς και την Α3860 από την Αθήνα προς τη Βιέννη.

Στους προορισμούς τους έφτασαν κανονικά τα δύο αεροσκάφη, όπου υποβλήθηκαν στους προβλεπόμενους ελέγχους ασφαλείας.

Η ελληνική αεροπορική εταιρεία ανέφερε ότι οι προειδοποιήσεις δεν είχαν βάση και ότι συνεργάστηκε με τις αρμόδιες αρχές, ώστε οι διαδικασίες να ολοκληρωθούν με ασφάλεια.

Πώς επηρεάζει τους επιβάτες το μπαράζ απειλών στις πτήσεις

Οι ειδικοί στην ασφάλεια των αερομεταφορών τονίζουν ότι, παρά τον μεγάλο αριθμό περιστατικών, δεν έχει προκύψει μέχρι τώρα ένδειξη πραγματικής απειλής από εκρηκτικούς μηχανισμούς στις πτήσεις που ελέγχθηκαν.

Η Wizz Air παραδέχθηκε πως πολλές αεροπορικές εταιρείες δέχθηκαν ανάλογες απειλές μέσα σε διάστημα λίγων ημερών. Από την πλευρά της, η Finnair σημείωσε ότι τέτοιοι συναγερμοί είναι σχεδόν πάντα αβάσιμοι.

Παρόλα αυτά, οι αεροπορικές εταιρείες οφείλουν να εξετάζουν με σοβαρότητα κάθε απειλή που θεωρείται αξιόπιστη, ακόμη κι αν οι προηγούμενες αποδείχθηκαν ψευδείς.

Οι ειδικοί ανησυχούν ιδιαίτερα για το ότι τέτοιου είδους απειλές μπορούν να προκαλέσουν τόσο μεγάλη αναστάτωση χωρίς να απαιτούν ιδιαίτερη τεχνολογική υποδομή ή οικονομικούς πόρους.

Σε ευρωπαϊκό επίπεδο βρίσκονται σε εξέλιξη οι έρευνες, προκειμένου να διαπιστωθεί αν πρόκειται για μεμονωμένες ενέργειες, απόπειρες αντιγραφής ή τμήμα μιας οργανωμένης εκστρατείας που επιδιώκει να διαταράξει τις αερομεταφορές.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

ΔΙΕΘΝΗ Μπαράζ απειλών για βόμβες σε ευρωπαϊκές πτήσεις: Τα σενάρια υβριδικού πολέμου και οι συνέπειες – Ποιοι Ρώσοι εξτρεμιστές ανέλαβαν την ευθύνη