Μπαϊρακτάρ: Στόχος επενδύσεων 100 δισ. δολαρίων σε αιολική και ηλιακή ενέργεια έως το 2040

Σχέδια για επενδύσεις περίπου 100 δισ. δολαρίων στην αιολική και την ηλιακή ενέργεια έως το 2040 παρουσίασε την Πέμπτη ο υπουργός Ενέργειας της Τουρκίας, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, όπως μεταδίδει το Turkish Minute επικαλούμενο το κρατικό πρακτορείο Anadolu. Στόχος είναι να μειωθεί η εξάρτηση από τα εισαγόμενα καύσιμα και να καλυφθεί η αυξανόμενη ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας.

Παρουσιάζοντας τη στρατηγική «Εθνική Ενέργεια 2040» στην Κωνσταντινούπολη, ο Μπαϊρακτάρ δήλωσε ότι η συνολική ισχύς αιολικής και ηλιακής ενέργειας θα φτάσει τα 175 γιγαβάτ, από περίπου 44-45 γιγαβάτ σήμερα. Η επένδυση εντάσσεται σε ευρύτερη στρατηγική ύψους 500 δισ. δολαρίων έως το 2040, η οποία περιλαμβάνει την ηλεκτροπαραγωγή, τις ενεργειακές υποδομές και άλλες επενδύσεις.

Η ανακοίνωση έγινε λίγες ημέρες πριν από την έναρξη της διάσκεψης του ΟΗΕ για το κλίμα COP31, στις 9 Νοεμβρίου, στην Αττάλεια. Η Άγκυρα προωθεί ως κεντρικό θέμα των συνομιλιών την αντικατάσταση των ορυκτών καυσίμων με ηλεκτρική ενέργεια στις μεταφορές, τη βιομηχανία και τη θέρμανση. Η Αυστραλία θα ηγηθεί των διαπραγματεύσεων για το κλίμα, βάσει συμφωνίας κατανομής αρμοδιοτήτων μεταξύ των δύο χωρών.

Η στροφή αυτή συνδέεται τόσο με τις κλιματικές ανησυχίες όσο και με το οικονομικό βάρος των εισαγωγών ενέργειας. Σύμφωνα με το Reuters, ο ετήσιος λογαριασμός τους έχει διαμορφωθεί κατά μέσο όρο στα 65-70 δισ. δολάρια τα τελευταία χρόνια.

Οι στόχοι για την ηλεκτροπαραγωγή και τη ζήτηση

Η στρατηγική προβλέπει αύξηση της συνολικής ισχύος ηλεκτροπαραγωγής στα 281 γιγαβάτ έως το 2040, από 123 γιγαβάτ το 2025. Οι ανανεώσιμες πηγές θα αντιστοιχούν στο 77% της εγκατεστημένης ισχύος, έναντι 63% σήμερα. Τα ποσοστά αφορούν την ισχύ των μονάδων και όχι το μερίδιό τους στην ηλεκτρική ενέργεια που πράγματι παράγεται.

Ο Μπαϊρακτάρ εκτίμησε ότι η επέκταση της παραγωγικής ισχύος θα απαιτήσει περίπου 190 δισ. δολάρια, με περίπου το 95% να κατευθύνεται σε πηγές μηδενικών ή χαμηλών εκπομπών. Στο ποσό αυτό περιλαμβάνονται οι επενδύσεις σε αιολικά και φωτοβολταϊκά.

Το σχέδιο προβλέπει 6 γιγαβάτ υπεράκτιας αιολικής ισχύος έως το 2040, με τον πρώτο διαγωνισμό να προγραμματίζεται για τον Απρίλιο του 2027, καθώς και αναβάθμιση υφιστάμενων αιολικών πάρκων και επέκταση μικρών φωτοβολταϊκών εγκαταστάσεων. Ο στόχος για το 2040 επεκτείνει τον προηγούμενο στόχο των 120 γιγαβάτ έως το 2035.

Σύμφωνα με το Reuters, η κατανάλωση ηλεκτρικής ενέργειας προβλέπεται να φτάσει τις 680 τεραβατώρες το 2040 με τις νέες πολιτικές, έναντι 551 τεραβατωρών σε σενάριο συνέχισης της υφιστάμενης πορείας και 365 τεραβατωρών πέρυσι. Η αύξηση θα προέλθει κυρίως από ηλεκτρικά οχήματα, κέντρα δεδομένων, παραγωγή πράσινου υδρογόνου και αντλίες θερμότητας.

Η μεγαλύτερη χρήση ηλεκτρικής ενέργειας θα αντικαταστήσει μέρος της κατανάλωσης πετρελαίου και φυσικού αερίου, επιτρέποντας χαμηλότερη συνολική ενεργειακή ζήτηση από ό,τι θα προβλεπόταν διαφορετικά. Κατά τον Μπαϊρακτάρ, ο ηλεκτρισμός θα καλύπτει το 36% της ενεργειακής ζήτησης έως το 2040. Οι επενδύσεις στην ηλεκτροκίνηση και την ενεργειακή απόδοση θα πρέπει να φτάσουν τα 15 δισ. δολάρια ετησίως, με τη σωρευτική εξοικονόμηση να εκτιμάται σε περίπου 240 δισ. δολάρια.

Πυρηνική ενέργεια και ορυκτά καύσιμα

Η κυβέρνηση στοχεύει επίσης σε περίπου 10 γιγαβάτ πυρηνικής ισχύος έως το 2040, που θα καλύπτουν το 11% της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας. Αυτό απαιτεί τουλάχιστον άλλα 5 γιγαβάτ πέρα από τα 4,8 γιγαβάτ του σταθμού Ακουγιού, ο οποίος κατασκευάζεται στη νότια επαρχία Μερσίνης.

Αποφάσεις για τους προτεινόμενους πυρηνικούς σταθμούς στη Σινώπη, στις ακτές της Μαύρης Θάλασσας, και στην περιοχή της Θράκης στη βορειοδυτική Τουρκία αναμένονται το 2027, σύμφωνα με το Reuters.

Ο Μπαϊρακτάρ τόνισε πάντως ότι τα ορυκτά καύσιμα θα παραμείνουν μέρος των επενδυτικών σχεδίων. «Δεν λέμε ότι δεν θα υπάρχει πετρέλαιο και φυσικό αέριο», δήλωσε σύμφωνα με το Anadolu. «Θα συνεχίσουμε να κάνουμε μεγάλες επενδύσεις στο πετρέλαιο και το φυσικό αέριο».

Η στρατηγική προβλέπει ακόμη την αναδιάρθρωση πέντε κρατικών εταιρειών ενέργειας και εξόρυξης και ενδεχόμενη διάθεση μετοχών σε επενδυτές, με το Δημόσιο να διατηρεί την πλειοψηφική ιδιοκτησία. Ο υπουργός ανέφερε ότι σχετική νομοθεσία θα μπορούσε να φτάσει στη Βουλή μετά τις συζητήσεις για τον προϋπολογισμό.

Οι προειδοποιήσεις περιβαλλοντικών οργανώσεων

Τον Ιούνιο, 94 οργανώσεις κάλεσαν την Τουρκία και την Αυστραλία να επιδείξουν κλιματική ηγεσία και στο εσωτερικό τους. Ζήτησαν από την Άγκυρα να σταματήσει να εγκρίνει νέες μονάδες άνθρακα και να ορίσει προθεσμία για τη σταδιακή κατάργησή του.

Στη συνέχεια, το Climate Network Türkiye, συνασπισμός 17 οργανώσεων της κοινωνίας των πολιτών, προειδοποίησε ότι η προσθήκη ανανεώσιμης παραγωγής μόνο για την κάλυψη της νέας ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας δεν θα επιφέρει τις αναγκαίες μειώσεις εκπομπών, αν δεν αποσυρθούν σταδιακά και τα ορυκτά καύσιμα από το υφιστάμενο σύστημα ηλεκτροπαραγωγής.