Τόμας Έντισον: Οι μεταλλικές μπάλες τον ξυπνούσαν πριν κοιμηθεί

Ο Τόμας Έντισον αντιμετώπιζε με ιδιαίτερο τρόπο τον ύπνο. Ενώ δημόσια τον παρουσίαζε ως κάτι ασήμαντο και πρόβαλλε την εικόνα ενός ανθρώπου που δούλευε σχεδόν διαρκώς, στην καθημερινότητά του υπήρχαν σύντομοι υπνάκοι. Μία από τις πιο γνωστές ιστορίες για εκείνον περιγράφει πώς επιχειρούσε να αξιοποιήσει ακριβώς τη στιγμή πριν τον πάρει ο ύπνος.

Όπως αναφέρει η γνωστή εκδοχή της ιστορίας, ο Έντισον καθόταν σε καρέκλα με μεταλλικά αντικείμενα ή μπάλες στα χέρια και είχε από κάτω το πάτωμα ή κάποιο μεταλλικό σκεύος. Όταν, καθώς αποκοιμιόταν, χαλάρωναν οι μύες του και του έπεφταν τα αντικείμενα, ο ήχος τον ξυπνούσε. Τότε επιχειρούσε να ανακαλέσει τις σκέψεις και τις εικόνες που είχε δει εκείνη τη στιγμή.

Παρόμοια μέθοδο, με ένα κλειδί και ένα μεταλλικό πιάτο, έκανε αργότερα γνωστή ο Σαλβαδόρ Νταλί. Σήμερα, το ενδιαφέρον για αυτή τη σύντομη μετάβαση προς τον ύπνο, την υπναγωγική κατάσταση, έχει οδηγήσει και σε επιστημονική έρευνα. Καθώς ο εγκέφαλος αφήνει την εγρήγορση και εισέρχεται στο πρώτο, πολύ ελαφρύ στάδιο του ύπνου, οι συνηθισμένοι μηχανισμοί σκέψης χαλαρώνουν και μπορεί να προκύψουν ασυνήθιστες συνδέσεις ιδεών.

Για την ιστορία με τις μπάλες δεν υπάρχει πρωτογενής τεκμηρίωση της ίδιας ποιότητας με εκείνη που διαθέτουμε για κάποιες άλλες συνήθειες του Έντισον, γι’ αυτό και συχνά μεταφέρεται ως παράδοση γύρω από τη ζωή του. Αντίθετα, οι σύντομοι ύπνοι του είναι σαφώς καλύτερα καταγεγραμμένοι. Δούλευε πάρα πολλές ώρες και μπορούσε να κοιμηθεί σε εργαστήρια, σε καρέκλες ή όπου έβρισκε την ευκαιρία.

Στην ουσία, ο Έντισον επιδίωκε να πλησιάζει τον ύπνο χωρίς να παρασύρεται ολοκληρωτικά σε αυτόν. Άφηνε για λίγο το μυαλό του να ξεφύγει από τον αυστηρό έλεγχο της λογικής και έπειτα επέστρεφε γρήγορα στην πραγματικότητα, προσπαθώντας να κρατήσει όσα είχαν γεννηθεί σε εκείνες τις στιγμές.