Κυριάκος Μητσοτάκης: Το μήνυμά του από τη Μεσσηνία – «Σε όσους επιλέγουν να θέλουν να γυρίσουν την Ελλάδα πίσω εμείς απαντούμε με το έργο μας»

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης επισκέφθηκε στη Μεσσηνία έργα υποδομής, παραγωγικές εγκαταστάσεις και κοινωνικές δομές, ενημερώνοντας για την εξέλιξη των παρεμβάσεων στο αεροδρόμιο Καλαμάτας και στον οδικό άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη. Το πρόγραμμά του περιλάμβανε επίσης επίσκεψη σε οικοτροφείο ενηλίκων με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος και σε υδροπονική θερμοκηπιακή μονάδα, καθώς και τα εγκαίνια μιας νέας μονάδας επεξεργασίας λυματολάσπης.

Κατά την περιοδεία του, ο πρωθυπουργός μίλησε για τα χρονοδιαγράμματα των έργων, τις επενδύσεις στην περιοχή και την αξιοποίηση των ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών πόρων. Ξεχωριστή αναφορά έκανε στο Ταμείο Ανάκαμψης, στον επόμενο προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης και στις παρεμβάσεις για την οδική ασφάλεια.

Το σχέδιο για την αναβάθμιση του αεροδρομίου Καλαμάτας

Στο αεροδρόμιο Καλαμάτας «Καπετάν Βασίλης Κωνσταντακόπουλος», ο Κυριάκος Μητσοτάκης ενημερώθηκε για τις εργασίες αναβάθμισης των εγκαταστάσεων, τη μεγαλύτερη παρέμβαση στις υποδομές του αερολιμένα εδώ και πάνω από 30 χρόνια.

Μαζί με τον πρωθυπουργό βρέθηκαν ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών Χρίστος Δήμας, ο Αχιλλέας Κωνσταντακόπουλος, ο διευθύνων σύμβουλος του Ομίλου Κοπελούζου Χρήστος Κοπελούζος και ο δήμαρχος Καλαμάτας Θανάσης Βασιλόπουλος.

Εκ μέρους της Fraport Greece, για το επενδυτικό πρόγραμμα ύψους 120 εκατομμυρίων ευρώ ενημέρωσαν ο διευθύνων σύμβουλος Αλεξάντερ Τσίνελ, ο γενικός οικονομικός διευθυντής Βαγγέλης Μπαλτά, ο γενικός τεχνικός διευθυντής Σέρτζιο Οκάμπο Ντομπάλο και ο γενικός διευθυντής Επιχειρησιακών Λειτουργιών Παναγιώτης Σπυράτος. Στην ενημέρωση παρέστη και ο Ιωάννης Αράπογλου, αναπληρωτής διευθύνων σύμβουλος και γενικός διευθυντής του Ομίλου Κοπελούζου.

Το σχέδιο περιλαμβάνει την κατασκευή νέου τερματικού σταθμού και χώρου στάθμευσης αεροσκαφών, καθώς και τον εκσυγχρονισμό των υφιστάμενων εγκαταστάσεων. Προβλέπεται ακόμη επέκταση των σημείων ελέγχου ασφαλείας και των πυλών επιβίβασης, ώστε να αυξηθεί η εξυπηρέτηση επιβατών, να διευκολυνθούν οι μετακινήσεις και να ενισχυθεί η αεροπορική σύνδεση της Πελοποννήσου.

Μετά την επίσκεψη, ο πρωθυπουργός γνωστοποίησε ότι έχει υπογραφεί η σύμβαση παραχώρησης και πως οι εργασίες για την αναβάθμιση του υφιστάμενου σταθμού αναμένεται να ξεκινήσουν άμεσα.

«Η σύμβαση παραχώρησης του αεροδρομίου της Καλαμάτας έχει υπογραφεί, τα έργα αναβάθμισης του παλιού σταθμού ξεκινούν άμεσα και η Καλαμάτα θα έχει ένα ολοκαίνουργιο αεροδρόμιο μέσα στα επόμενα 2,5 χρόνια, με σκοπό να υπερδιπλασιάσουμε την κίνηση που μπορεί να εξυπηρετείται από το αεροδρόμιο της Καλαμάτας», ανέφερε.

Στην ομιλία του, αργότερα, στα εγκαίνια της μονάδας επεξεργασίας λυματολάσπης, ο Κυριάκος Μητσοτάκης έθεσε ως στόχο να ανέλθει η ετήσια επιβατική κίνηση από περίπου 400.000 σε 1 εκατομμύριο επιβάτες.

Μιλώντας για τη σύμβαση παραχώρησης, επισήμανε ότι το Δημόσιο εισπράττει πάνω από 40 εκατομμύρια ευρώ. Παράλληλα, έκανε λόγο για επένδυση ύψους 70 εκατομμυρίων ευρώ και για τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

Την αναβάθμιση του αεροδρομίου τη συνέδεσε με την τουριστική ανάπτυξη της Μεσσηνίας και της Πελοποννήσου, υπενθυμίζοντας πως η υλοποίηση του έργου ήταν μία από τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει στις εκλογές του 2023.

Ο Χρίστος Δήμας ανέφερε ότι, σύμφωνα με τον σχεδιασμό, η επιβατική κίνηση θα μπορεί να διπλασιαστεί μέσα στην επόμενη δεκαετία.

Οι εργασίες στον οδικό άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη

Ο πρωθυπουργός επισκέφθηκε στη συνέχεια εργοτάξιο του οδικού άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη, που εκτείνεται σε σχεδόν 49 χιλιόμετρα.

Οι εργασίες αφορούν την κατασκευή νέας οδικής αρτηρίας και τη βελτίωση υφιστάμενων δρόμων, ενώ προβλέπεται παράπλευρο οδικό δίκτυο μήκους άνω των 41 χιλιομέτρων, 12 γέφυρες και άλλα τεχνικά έργα. Στο έργο περιλαμβάνεται και αντιπλημμυρική παρέμβαση μήκους 18 χιλιομέτρων, με στόχο την προστασία της περιοχής του αεροδρομίου.

Ο υπουργός Υποδομών και Μεταφορών ανέφερε ότι οι εργασίες έχουν φτάσει κοντά στο 30% και πως η ολοκλήρωση προβλέπεται για το καλοκαίρι του 2028.

Η υλοποίηση γίνεται με Σύμπραξη Δημοσίου και Ιδιωτικού Τομέα (ΣΔΙΤ), ενώ ο ανάδοχος έχει αναλάβει και τη συντήρηση του οδικού άξονα για 25 χρόνια.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στον συγκεκριμένο δρόμο και στην παράκαμψη της Γιάλοβας, σημειώνοντας ότι και τα δύο έργα βρίσκονται σε φάση υλοποίησης.

«Για τους φίλους μας εδώ, στη Μεσσηνία, δεν χρειάζεται να επισημάνω πόσο θα αλλάξει η ζωή τους όταν ολοκληρωθούν αυτοί οι δύο δρόμοι. Ορίζοντας ολοκλήρωσης είναι το καλοκαίρι του 2028 και θα μπορέσουμε να τηρήσουμε αυτά τα χρονοδιαγράμματα», δήλωσε.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης υποστήριξε ότι η κυβέρνηση εξακολουθεί να τηρεί τις δεσμεύσεις της προς τους πολίτες της Μεσσηνίας, αναγνωρίζοντας συγχρόνως ότι παραμένουν εκκρεμότητες στις υποδομές.

Στρέφοντας τα λόγια του προς τους πολιτικούς αντιπάλους του, ο Κυριάκος Μητσοτάκης δήλωσε: «Σε όσους επιλέγουν να θέλουν να γυρίσουν την Ελλάδα πίσω και να συζητούν συνέχεια για το παρελθόν, εμείς απαντούμε με το έργο μας, το χειροπιαστό μας έργο».

Ο Χρίστος Δήμας ανέφερε ότι η ολοκλήρωση του οδικού άξονα αναμένεται να μειώσει τους χρόνους μετακίνησης στη νοτιοδυτική Πελοπόννησο, με ιδιαίτερο όφελος για τη Μεσσηνία.

Στην ομιλία του, ο πρωθυπουργός μίλησε επίσης για τις εκπαιδευτικές υποδομές της Πολεμικής Αεροπορίας στο στρατιωτικό αεροδρόμιο της Καλαμάτας και για την προμήθεια 10 καινούργιων εκπαιδευτικών αεροσκαφών.

Όπως ανέφερε, οι εγκαταστάσεις προσφέρουν τη δυνατότητα εκπαίδευσης Ελλήνων Ικάρων και χειριστών, οι οποίοι θα πετούν με F-35, εκσυγχρονισμένα F-16 και Rafale, αλλά και πιλότων από ξένες αεροπορίες.

Επίσκεψη του Κυριάκου Μητσοτάκη σε οικοτροφείο ενηλίκων με αυτισμό

Η πρώτη στάση στην περιοδεία του Κυριάκου Μητσοτάκη στη Μεσσηνία ήταν το οικοτροφείο για ενήλικες με διαταραχές του αυτιστικού φάσματος. Η δομή βρίσκεται στη Μερόπη, στον Δήμο Οιχαλίας, και είναι η μοναδική του είδους της στην Περιφέρεια Πελοποννήσου.

Στην επίσκεψη ήταν μαζί με τον πρωθυπουργό ο υφυπουργός παρά τω πρωθυπουργώ Θανάσης Κοντογεώργης, οι βουλευτές της Νέας Δημοκρατίας Μίλτος Χρυσομάλλης, Γιάννης Λαμπρόπουλος και Περικλής Μαντάς, καθώς και η δήμαρχος Οιχαλίας Γιώτα Γεωργακοπούλου.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης περιηγήθηκε στους χώρους της μονάδας και συζήτησε με τους εργαζομένους και τους φιλοξενούμενους για τη λειτουργία της, αλλά και για τις προοπτικές περαιτέρω ανάπτυξης.

Στο οικοτροφείο διαμένουν 12 ενήλικες, με τον καθένα να ακολουθεί εξατομικευμένο θεραπευτικό πρόγραμμα. Η διεπιστημονική ομάδα προσφέρει καθημερινή φροντίδα και βοήθεια σε βασικές δραστηριότητες, καθώς και λογοθεραπεία και εργοθεραπεία. Παράλληλα, οργανώνονται δραστηριότητες δημιουργικής απασχόλησης και ενίσχυσης δεξιοτήτων αυτονομίας.

Με πόρους από το Ταμείο Ανάκαμψης, η δομή ξεκίνησε τη λειτουργία της το 2025. Οι υπηρεσίες παρέχονται δωρεάν, ενώ το σύνολο των λειτουργικών εξόδων καλύπτεται από τον κρατικό προϋπολογισμό.

Μιλώντας στην Καλαμάτα, ο πρωθυπουργός έκανε ειδική αναφορά στην επίσκεψη και στη συνεισφορά της κοινωνίας των πολιτών στη δημιουργία υποδομών που ανταποκρίνονται στις ανάγκες οικογενειών με μέλη στο φάσμα του αυτισμού.

ECOGROW στην Οιχαλία: σχέδιο επέκτασης και 200 νέες θέσεις εργασίας

Επόμενος σταθμός του Κυριάκου Μητσοτάκη ήταν η ECOGROW, υδροπονική θερμοκηπιακή μονάδα στην Οιχαλία. Εκεί ενημερώθηκε για τις τεχνικές καλλιέργειας και τα σχέδια αύξησης της παραγωγής.

Τον πρωθυπουργό υποδέχθηκαν ο διευθύνων σύμβουλος της επιχείρησης Δημήτρης Μπαλτάκος και ο διευθυντής του έργου Στέλιος Διαμαντόπουλος, οι οποίοι τον συνόδευσαν στην περιήγησή του στις εγκαταστάσεις.

Με συστήματα που ρυθμίζουν τις κλιματικές συνθήκες λειτουργεί η μονάδα, η οποία βρίσκεται στην αρχική φάση παραγωγής ντομάτας σε έκταση 10 στρεμμάτων.

Σύμφωνα με τον επενδυτικό σχεδιασμό, η έκταση θα φτάσει τα 200 στρέμματα και οι καλλιέργειες θα επεκταθούν σε φράουλες, μαρούλια, μελιτζάνες, πιπεριές και αγγούρια. Προβλέπεται ακόμη η εγκατάσταση ρομποτικών συστημάτων για την καλλιέργεια και τη συσκευασία, καθώς και η αξιοποίηση τεχνητής νοημοσύνης για τον έλεγχο του μικροκλίματος.

Κλείνοντας την επίσκεψή του, ο πρωθυπουργός στάθηκε στην ανάγκη να ενισχυθεί η αγροτική παραγωγή της χώρας.

«Έχουμε κάνει μεγάλες προσπάθειες να ωθήσουμε συνολικά τους παραγωγούς να επενδύσουν σε θερμοκήπια. Αυτό το οποίο βλέπουμε εδώ είναι το state of the art θερμοκήπιο υδροπονικής καλλιέργειας. Πρέπει να καλύψουμε τις ανάγκες της χώρας σε τρόφιμα, ειδικά σε προϊόντα που παραμένουμε, δυστυχώς, εισαγωγικοί», δήλωσε.

Επιπλέον, αναφέρθηκε στη δυνατότητα να δημιουργηθούν στην περιοχή 200 θέσεις εργασίας και στη χρηματοδότηση μέσω του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ).

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης χαρακτήρισε προτεραιότητα για την κυβέρνηση τη στήριξη των περιοχών που βρίσκονται σε μεταλιγνιτική μετάβαση, αναφέροντας τη βόρεια Ελλάδα και τη Μεγαλόπολη. Παράλληλα, προανήγγειλε ότι θα γίνει σημαντική ανακοίνωση για τη Μεγαλόπολη μέσα στην ημέρα.

Για την επένδυση, ο πρωθυπουργός πρόσθεσε: «Αλλά, πρώτα και πάνω απ’ όλα, εμείς στηρίζουμε την ιδιωτική πρωτοβουλία και χαιρόμαστε για το γεγονός ότι όλοι οι συνεργάτες σας είναι ελληνικές εταιρείες και αναπτύσσετε κι εσείς μια τεχνογνωσία την οποία στη συνέχεια θα μπορείτε πολύ εύκολα να την επεκτείνετε».

Καλαμάτα: Εγκαίνια νέας μονάδας επεξεργασίας λυματολάσπης

Στο πρόγραμμα της επίσκεψης βρέθηκαν και τα εγκαίνια της Μονάδας Ηλιακής Ξήρανσης Ιλύος στην Εγκατάσταση Επεξεργασίας Λυμάτων (ΕΕΛ) Καλαμάτας, με παρόντες τον πρωθυπουργό και τον δήμαρχο Θανάση Βασιλόπουλο.

Η μονάδα εντάσσεται στις 18 εγκαταστάσεις διαχείρισης λυματολάσπης που έχουν κατασκευαστεί στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια. Για το σύνολο των μονάδων διατέθηκαν 165 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Με ετήσια δυνατότητα επεξεργασίας 11.000 τόνων, η νέα εγκατάσταση θα καλύπτει τις ανάγκες της Καλαμάτας και των Δήμων Πύλου – Νέστορος, Οιχαλίας και Τριφυλίας.

Η λυματολάσπη που προκύπτει από την επεξεργασία των αστικών λυμάτων θα ξηραίνεται με τη βοήθεια του ήλιου και θα μετατρέπεται σε εδαφοβελτιωτικό υλικό, αξιοποιήσιμο τόσο σε καλλιέργειες όσο και στη διαχείριση δασικών εκτάσεων.

Η εγκατάσταση υπηρετεί τον σχεδιασμό για την κυκλική οικονομία, δίνοντας τη δυνατότητα να αξιοποιούνται υλικά που παλαιότερα οδηγούνταν σε χώρους υγειονομικής ταφής απορριμμάτων ή προκαλούσαν επιβάρυνση στο περιβάλλον.

Μητσοτάκης: «Υπάρχουν και έργα που είναι αθέατα»

Μιλώντας στα εγκαίνια, ο Κυριάκος Μητσοτάκης αντιπαρέβαλε τα έργα που γίνονται αμέσως αντιληπτά από τους πολίτες με τις υποδομές που σχετίζονται με τη διαχείριση αποβλήτων και την περιβαλλοντική προστασία.

«Υπάρχουν, όμως, και εκείνα τα έργα τα οποία είναι αθέατα, σπανίως θα τα επισκεφθούν οι δημότες, τα οποία όμως έχουν μία ξεχωριστή σημασία για την προστασία του περιβάλλοντος και για τη μετάβαση της χώρας μας σε αυτόν τον νέο κόσμο της κυκλικής οικονομίας. Το έργο το οποίο εγκαινιάζουμε σήμερα ανήκει ακριβώς σε αυτήν την κατηγορία», ανέφερε.

Για τον σχεδιασμό και την υλοποίηση της εγκατάστασης, ο πρωθυπουργός συνεχάρη τη δημοτική αρχή και τα στελέχη της Δημοτικής Επιχείρησης Ύδρευσης και Αποχέτευσης, που συνεργάστηκαν με το αρμόδιο υπουργείο και τη Γενική Γραμματεία.

Η λειτουργία της μονάδας, όπως εξήγησε, βασίζεται στην επεξεργασία της λυματολάσπης, ώστε να προκύπτει ένα προϊόν παρόμοιο με το κομπόστ, που μπορεί να επιστρέψει στον πρωτογενή τομέα.

Όπως ανέφερε για την πορεία αυτών των υποδομών, μέχρι το 2023 λειτουργούσαν στη χώρα τέσσερις εγκαταστάσεις διαχείρισης λυματολάσπης: στην Αθήνα, τη Θεσσαλονίκη, τη Χαλκίδα και το Ρέθυμνο.

Στη συνέχεια, όπως είπε, αξιοποιήθηκαν 165 εκατομμύρια ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης για τη δημιουργία 18 νέων μονάδων, που καλύπτουν πάνω από το 60% των αναγκών οι οποίες έως τότε παρέμεναν ακάλυπτες.

Μία από τις μεγαλύτερες εγκαταστάσεις αυτού του είδους στην Ελλάδα είναι η μονάδα της Καλαμάτας, σύμφωνα με τον χαρακτηρισμό του Κυριάκου Μητσοτάκη.

Ταμείο Ανάκαμψης και οι επόμενοι ευρωπαϊκοί πόροι

Η χρηματοδότηση των δημόσιων έργων, καθώς και οι προοπτικές του επόμενου προϋπολογισμού της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αποτέλεσαν βασικά σημεία της ομιλίας του πρωθυπουργού.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης αναφέρθηκε στα 36 δισεκατομμύρια ευρώ που εξασφάλισε η Ελλάδα από το Ταμείο Ανάκαμψης, έπειτα από τις διαπραγματεύσεις του 2020.

Κατά τον ίδιο, η χώρα ανταποκρίθηκε στα χρονοδιαγράμματα και στις προθεσμίες, προχώρησε στις μεταρρυθμίσεις που συνδέονταν με τη χρηματοδότηση και κατεύθυνε το σύνολο των πόρων σε έργα και δράσεις σε όλη την επικράτεια.

Ο πρωθυπουργός εκτίμησε ότι η εμπειρία από τη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης θα αποτελέσει οδηγό για την αξιοποίηση των επόμενων ευρωπαϊκών χρηματοδοτήσεων.

Για τις συνομιλίες σχετικά με τον νέο ευρωπαϊκό προϋπολογισμό, εξέφρασε την ελπίδα να ολοκληρωθούν έως τον Δεκέμβριο του 2026.

Όπως εκτίμησε, η Ελλάδα αναμένεται να εξασφαλίσει περίπου 50 δισεκατομμύρια ευρώ, ενώ δεν απέκλεισε το ενδεχόμενο το τελικό ποσό να είναι μεγαλύτερο.

Επιπλέον, ο πρωθυπουργός παρουσίασε τη νέα χρηματοδοτική αρχιτεκτονική, την οποία ονόμασε ΕΠΕΣ, σημειώνοντας ότι συνδυάζει πόρους της Κοινής Αγροτικής Πολιτικής, του Ταμείου Συνοχής και άλλων ευρωπαϊκών χρηματοδοτικών εργαλείων.

«Το ΕΠΕΣ μοιάζει περισσότερο με το Ταμείο Ανάκαμψης. Η εμπειρία μας στη διαχείριση του Ταμείου Ανάκαμψης και η εμπειρία μας ως προς την εξαιρετική συνεργασία που είχαμε με την Τοπική Αυτοδιοίκηση Β’ και Α’ βαθμού θα είναι ένας οδηγός για το πώς θα αξιοποιήσουμε αυτούς τους πολύ σημαντικούς πόρους για την πατρίδα μας για την επόμενη επταετία», επισήμανε.

Στο ίδιο πλαίσιο, μίλησε για τη συνεργασία της κεντρικής διοίκησης με την Τοπική Αυτοδιοίκηση και για τις αλλαγές που, κατά τον ίδιο, φέρνει ο νέος Κώδικας στην κατανομή των αρμοδιοτήτων.

Ο Κυριάκος Μητσοτάκης προανήγγειλε ότι θα βρεθεί στο συνέδριο της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας (ΚΕΔΕ), όπου θα συζητήσει με εκπροσώπους της Αυτοδιοίκησης.

Οι δράσεις για την οδική ασφάλεια στην Πελοπόννησο

Προς το τέλος της ομιλίας του, ο πρωθυπουργός αναφέρθηκε στα έργα οδικής ασφάλειας που πραγματοποιούνται στην Περιφέρεια Πελοποννήσου με τη στήριξη χρημάτων από το Ταμείο Ανάκαμψης.

Πάνω από 600 σημεία του οδικού δικτύου καλύπτουν οι παρεμβάσεις, είπε, τονίζοντας πως ακόμη και εργασίες μικρής τεχνικής κλίμακας μπορούν να συμβάλουν στην πρόληψη τροχαίων ατυχημάτων.

Σημαντική μείωση στους θανάτους από τροχαία δυστυχήματα καταγράφεται, σύμφωνα με τον Κυριάκο Μητσοτάκη, ο οποίος συνέδεσε την εξέλιξη με την προσπάθεια περιορισμού των θανατηφόρων και σοβαρών τροχαίων.

«Και όταν βλέπω τα στατιστικά στοιχεία, πραγματικά χαίρομαι, διότι όλοι μαζί βάλαμε ένα εθνικό στοίχημα: να θρηνούμε λιγότερους νεκρούς στον δρόμο. Λιγότερους νεκρούς, λιγότερους βαριά τραυματίες, λιγότερους παραπληγικούς, λιγότερους τετραπληγικούς», δήλωσε.

Εξέφρασε, παράλληλα, τα συγχαρητήριά του στην Περιφέρεια Πελοποννήσου για την αξιοποίηση των διαθέσιμων χρηματοδοτικών πόρων και την υλοποίηση των παρεμβάσεων.

Για τον οδικό άξονα Καλαμάτα – Ριζόμυλος – Πύλος – Μεθώνη, που βρίσκεται υπό κατασκευή, ανέφερε ότι επιδιώκεται όχι μόνο η συντόμευση των χρόνων μετακίνησης, αλλά και η ενίσχυση της ασφάλειας των μεταφορών στη Μεσσηνία.

Ο πρωθυπουργός ολοκλήρωσε την ομιλία του παραδεχόμενος πως παραμένουν εκκρεμότητες που πρέπει να διευθετηθούν, όπως η δημιουργία αθλητικού κέντρου.

Τέλος, ανέφερε πως η κυβέρνηση θα εξακολουθήσει να συνεργάζεται με την Τοπική Αυτοδιοίκηση για τη χρηματοδότηση έργων και δράσεων στη Μεσσηνία, αξιοποιώντας τα νέα χρηματοδοτικά εργαλεία από εθνικούς και ευρωπαϊκούς πόρους.