Κομισιόν: Επικρίσεις στην Τουρκία για το Κυπριακό και το τουρκολιβυκό μνημόνιο

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή επικρίνει την υποστήριξη της Τουρκίας σε λύση δύο κρατών στην Κύπρο, καθώς και τις δραστηριότητες και τα έργα της στο νησί, στην ετήσια έκθεσή της για τη διεύρυνση, όπως μεταδίδει το Turkish Minute. Η Άγκυρα απάντησε ότι η έκθεση υιοθετεί τις ελληνικές και ελληνοκυπριακές θέσεις, αγνοώντας τα τουρκικά και τουρκοκυπριακά δικαιώματα.

Το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε επίσης ως «άκυρη» την κριτική της έκθεσης στη συμφωνία της Τουρκίας με τη Λιβύη για τα θαλάσσια όρια.

Η συμφωνία υπογράφηκε το 2019 με την τότε διεθνώς αναγνωρισμένη κυβέρνηση της Λιβύης στην Τρίπολη και χαράσσει θαλάσσιο όριο που στηρίζει τις διεκδικήσεις των δύο χωρών σε περιοχές της ανατολικής Μεσογείου με πιθανά κοιτάσματα φυσικού αερίου. Η Ελλάδα υποστηρίζει ότι αγνοεί τα θαλάσσια δικαιώματα των νησιών της, συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης, ενώ η Άγκυρα επιμένει ότι συνάδει με το διεθνές δίκαιο.

Το κοινοβούλιο που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη ενέκρινε τη συμφωνία στις 20 Οκτωβρίου, ανατρέποντας την πολυετή αντίθεσή του και προκαλώντας νέες καταδίκες από την Ελλάδα και την ΕΕ.

Η θέση για την Κύπρο και η απάντηση της Άγκυρας

Η Κύπρος παραμένει διαιρεμένη από την τουρκική εισβολή του 1974, η οποία ακολούθησε πραξικόπημα που υποστηρίχθηκε από την Ελλάδα. Η Κυπριακή Δημοκρατία είναι διεθνώς αναγνωρισμένη, ενώ μόνο η Άγκυρα αναγνωρίζει το αποσχισθέν τουρκοκυπριακό κράτος στον βορρά. Η Κυπριακή Δημοκρατία, η Ελλάδα και η ΕΕ απορρίπτουν την προτεινόμενη από την Τουρκία λύση δύο κρατών.

Στην απάντησή του στην αξιολόγηση της Κομισιόν, το τουρκικό υπουργείο Εξωτερικών απέρριψε ως αβάσιμα τα συμπεράσματα για τα πολιτικά κριτήρια, τη δικαιοσύνη και τα θεμελιώδη δικαιώματα. Χαρακτήρισε την προσέγγιση της ΕΕ «μεροληπτική και άδικη» και την κατηγόρησε για διπλά μέτρα και σταθμά.

Η έκθεση για τη δημοκρατία και την ενταξιακή πορεία

Η Κομισιόν προειδοποίησε την Τετάρτη ότι η επιδείνωση των δημοκρατικών επιδόσεων της Τουρκίας την απομακρύνει περισσότερο από τα πολιτικά πρότυπα που απαιτούνται για ένταξη στην ΕΕ, παρά την ενισχυμένη συνεργασία Άγκυρας και Βρυξελλών.

Σύμφωνα με την ετήσια έκθεση για την πολιτική διεύρυνσης, οι εντεινόμενες δικαστικές διαδικασίες κατά αιρετών αξιωματούχων, πολιτικών της αντιπολίτευσης και της κοινωνίας των πολιτών ενέτειναν τις ανησυχίες για τη δέσμευση της Τουρκίας στις δημοκρατικές αρχές. Η Επιτροπή αναφέρει ότι το χάσμα ανάμεσα στις διακηρυγμένες ενταξιακές φιλοδοξίες της Άγκυρας και τις επιδόσεις της στα πολιτικά κριτήρια έχει διευρυνθεί, ενώ παραμένουν άλυτες οι βασικές αιτίες της στασιμότητας των διαπραγματεύσεων από το 2018.

Τα συμπεράσματα διατυπώνονται ενώ βρίσκονται σε εξέλιξη διώξεις κατά δημάρχων της αντιπολίτευσης και άλλων αιρετών αξιωματούχων, περιορισμοί στα ανεξάρτητα μέσα ενημέρωσης και επιχειρήσεις κατά ΛΟΑΤΚΙ οργανώσεων. Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι τα τελευταία μέτρα προστατεύουν τα παιδιά και τις οικογενειακές αξίες, ενώ οργανώσεις δικαιωμάτων και η ΕΕ τα έχουν επικρίνει ως περιορισμούς θεμελιωδών ελευθεριών.

Η Τουρκία έγινε υποψήφια προς ένταξη στην ΕΕ το 1999 και άνοιξε ενταξιακές διαπραγματεύσεις το 2005. Η πορεία της έχει παγώσει λόγω ανησυχιών για τα ανθρώπινα δικαιώματα, την ανεξαρτησία της δικαιοσύνης και τα δημοκρατικά πρότυπα, καθώς και λόγω διαφορών που αφορούν την Κύπρο.