ΗΠΑ: Στον αέρα ο έλεγχος της Γερουσίας στις ενδιάμεσες εκλογές – Το 50-50, οι ανεξάρτητοι και τα σενάρια ανατροπής μετά την κάλπη

Μια οριακή επικράτηση, ισοψηφία 50-50, ένας ανεξάρτητος γερουσιαστής που δεν θα στηρίξει κανένα από τα δύο κόμματα, αλλά και μια δικαστική διαμάχη για τα εκλογικά αποτελέσματα που θα διαρκέσει. Αυτά είναι ορισμένα από τα ενδεχόμενα που ενδέχεται να κρίνουν ποιος θα έχει τον έλεγχο της Γερουσίας των Ηνωμένων Πολιτειών μετά τις ενδιάμεσες εκλογές της Τρίτης (3/11), καθώς οι πολιτικές ισορροπίες στην Ουάσινγκτον παραμένουν ιδιαίτερα εύθραυστες.

Η νέα σύνθεση της Γερουσίας μπορεί να αφήσει στην πλειοψηφία ελάχιστα περιθώρια κινήσεων, όποιο κόμμα κι αν επικρατήσει, αναφέρει ανάλυση των New York Times. Αυτό θα επηρεάσει άμεσα τόσο την ψήφιση νομοσχεδίων όσο και την έγκριση των διορισμών που προωθεί ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ.

Οι Ρεπουμπλικάνοι έχουν σήμερα 53 έδρες, έναντι 47 των Δημοκρατικών. Το βασικό ερώτημα είναι αν οι Δημοκρατικοί θα μειώσουν τη διαφορά ή αν θα καταφέρουν να ανατρέψουν τον συσχετισμό.

Η αναμέτρηση αποκτά ακόμη μεγαλύτερη βαρύτητα αν οι Δημοκρατικοί πάρουν ταυτόχρονα τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων, κάτι που, όπως αναφέρεται στην ανάλυση, δείχνουν οι δημοσκοπήσεις.

Έτσι, θα είχαν τη δυνατότητα να φέρνουν νομοσχέδια στη Γερουσία, ανοίγοντας πεδίο αντιπαράθεσης με τους Ρεπουμπλικανούς και τον Λευκό Οίκο.

Περιορισμένη πλειοψηφία και ισχυρότερη θέση για τους διαφωνούντες

Οι Δημοκρατικοί φαίνεται πως μπορούν να κερδίσουν έδρες στη Γερουσία, χωρίς αυτό να εγγυάται ότι θα αναλάβουν την πλειοψηφία, σύμφωνα με τους New York Times.

Ακόμη κι αν οι Ρεπουμπλικάνοι κρατήσουν την πλειοψηφία με μικρότερο προβάδισμα, η διαχείριση της Γερουσίας θα γίνει αισθητά πιο δύσκολη.

Όταν η πλειοψηφία είναι περιορισμένη, ενισχύεται η διαπραγματευτική ισχύς γερουσιαστών που έχουν δείξει πρόθυμοι να αποκλίνουν τόσο από την κομματική γραμμή όσο και από τον Ντόναλντ Τραμπ.

Σε αυτή την κατηγορία συγκαταλέγονται η Λίζα Μαρκόφσκι της Αλάσκας, την οποία έχει επανειλημμένα επικρίνει ο Αμερικανός πρόεδρος, και η Σούζαν Κόλινς από το Μέιν, εφόσον επανεκλεγεί.

Αν η πλειοψηφία στη Γερουσία κρίνεται από ελάχιστες ψήφους, ένας μόνο γερουσιαστής που θα απορρίψει τη γραμμή του κόμματός του μπορεί να επηρεάσει καθοριστικά την τύχη ενός νομοσχεδίου.

Πιθανή μεταπήδηση παράταξης και ο Τζον Φέτερμαν

Ένα ακόμη ενδεχόμενο που εξετάζει η ανάλυση είναι να αλλάξει ένας γερουσιαστής πολιτικό στρατόπεδο, με αποτέλεσμα να μεταβληθούν οι ισορροπίες της πλειοψηφίας.

Αν οι Ρεπουμπλικάνοι μείνουν στις 49 έδρες, εκτιμάται ότι μπορεί να επιχειρήσουν να προσεταιριστούν τον Δημοκρατικό γερουσιαστή της Πενσιλβάνια, Τζον Φέτερμαν.

Κατά καιρούς ο Φέτερμαν έχει εκφράσει δυσαρέσκεια για το Δημοκρατικό Κόμμα, αλλά και για τον τρόπο λειτουργίας της Γερουσίας.

Παρά τις σχετικές φήμες, έχει επανειλημμένα ξεκαθαρίσει ότι δεν έχει πρόθεση να αλλάξει κόμμα.

Σε συνθήκες οριακών κοινοβουλευτικών ισορροπιών, οι γερουσιαστές που θεωρούνται πιθανοί αποστάτες ενδέχεται να δεχθούν ιδιαίτερα έντονες πιέσεις, παρατηρούν οι New York Times.

Ισοπαλία 50-50 στη Γερουσία: καθοριστική η ψήφος του Τζέι Ντι Βανς

Ένα από τα πιο αξιοσημείωτα σενάρια θέλει Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς να καταλαμβάνουν από 50 έδρες.

Σε περίπτωση ισοπαλίας, οι Ρεπουμπλικάνοι θα κρατούσαν τον έλεγχο της Γερουσίας με τη συνδρομή του αντιπροέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών, Τζέι Ντι Βανς. Το Σύνταγμα τού δίνει την αρμοδιότητα να ψηφίζει καθοριστικά όταν οι ψήφοι είναι ισόπαλες.

Υπάρχει, ωστόσο, προηγούμενο από το 2001 και το 2021, όταν τα δύο κόμματα θα μπορούσαν να συμφωνήσουν σε διακανονισμό για την κατανομή των εξουσιών.

Μια τέτοια συμφωνία μπορεί να εξασφαλίζει ίση εκπροσώπηση στις κοινοβουλευτικές επιτροπές και να ρυθμίζει τον επιμερισμό προσωπικού και χώρων.

Ο επικεφαλής των Ρεπουμπλικανών θα εξακολουθούσε να καθορίζει τη νομοθετική ατζέντα, όμως η διαφωνία έστω και ενός γερουσιαστή της πλειοψηφίας θα μπορούσε να ματαιώσει τα σχέδιά του.

Την ίδια στιγμή, ο Βανς θα έπρεπε να είναι διαθέσιμος για τις κρίσιμες ψηφοφορίες, αφού η απουσία του θα μπορούσε να αλλάξει το αποτέλεσμά τους.

Η υποχρέωση αυτή θα είχε ιδιαίτερη βαρύτητα για τον ίδιο, καθώς θεωρείται πιθανός υποψήφιος για το προεδρικό χρίσμα των Ρεπουμπλικανών το 2028.

Σε αυτές τις συνθήκες, οι Δημοκρατικοί ενδέχεται να προσπαθήσουν να πείσουν τη Λίζα Μαρκόφσκι είτε να ενταχθεί στο κόμμα τους είτε να γίνει ανεξάρτητη.

Ωστόσο, η προσπάθεια θα συναντούσε δυσκολίες, αφού ως Ρεπουμπλικανή η Μαρκόφσκι κατέχει σημαντικές θέσεις σε επιτροπές.

Οι New York Times αναφέρουν ότι υπάρχει σχετικό προηγούμενο: το 2001, ο γερουσιαστής Τζιμ Τζέφορντς αποχώρησε από τους Ρεπουμπλικανούς, έγινε ανεξάρτητος και συνεργάστηκε με τους Δημοκρατικούς, με αποτέλεσμα να περάσει σε αυτούς ο έλεγχος της Γερουσίας.

Τρεις ανεξάρτητοι υποψήφιοι ενδέχεται να αλλάξουν τις ισορροπίες

Ένα ακόμη λιγότερο συνηθισμένο ενδεχόμενο είναι να εκλεγούν ανεξάρτητοι γερουσιαστές που δεν θα συμπαραταχθούν με κανένα από τα δύο μεγάλα κόμματα.

Τη συγκεκριμένη στάση έχουν εκφράσει τρεις ανεξάρτητοι υποψήφιοι: ο Τοντ Άκιλις στο Άινταχο, ο Σεθ Μπόντναρ στη Μοντάνα και ο Νταν Όσμπορν στη Νεμπράσκα.

Οι δύο ανεξάρτητοι γερουσιαστές που υπηρετούν σήμερα συνεργάζονται με τους Δημοκρατικούς. Αντίθετα, οι τρεις υποψήφιοι έχουν ξεκαθαρίσει πως, αν εκλεγούν, δεν θα υποστηρίξουν τον επικεφαλής κανενός από τα δύο κόμματα.

Επιδίωξή τους είναι να αναγκάσουν Ρεπουμπλικανούς και Δημοκρατικούς να διαπραγματευτούν μαζί τους τόσο για τη νομοθεσία όσο και για τις θέσεις στις επιτροπές.

Οι New York Times δεν θεωρούν πιθανότερη την εκλογή τους, ωστόσο ένα τέτοιο αποτέλεσμα θα μπορούσε να φέρει τη σύγχρονη Γερουσία αντιμέτωπη με μια πρωτοφανή συνθήκη, ιδίως αν οι δύο παρατάξεις εξασφαλίσουν σχεδόν τον ίδιο αριθμό εδρών.

Το πιο πρόσφατο αντίστοιχο προηγούμενο ανάγεται στο 1952. Τότε, ο Γουέιν Μορς, γερουσιαστής του Όρεγκον, αποχώρησε από τους Ρεπουμπλικανούς και ανακήρυξε τον εαυτό του ανεξάρτητο.

Σε μια ενδεικτική συμβολική κίνηση, έφερε μια αναδιπλούμενη καρέκλα στον κεντρικό διάδρομο της Γερουσίας, για να καταστήσει σαφή τη νέα πολιτική του ιδιότητα.

Ο Μορς έμεινε εκτός κοινοβουλευτικών επιτροπών και αργότερα προσχώρησε στο Δημοκρατικό Κόμμα.

Αλάσκα: Η δικαστική αμφισβήτηση που μπορεί να αφήσει κενή έδρα

Στην ανάλυσή τους, οι New York Times εξετάζουν επίσης το ενδεχόμενο αμφισβήτησης των εκλογικών αποτελεσμάτων, εξέλιξη που θα μπορούσε να κρατήσει προσωρινά κενή μία ή και περισσότερες έδρες.

Ξεχωριστή αναφορά γίνεται στην Αλάσκα, όπου, σύμφωνα με πληροφορίες, οι Ρεπουμπλικάνοι ετοιμάζονται να προσβάλουν πιθανή νίκη της Δημοκρατικής Μέρι Πελτόλα.

Προηγούμενα ρεπορτάζ της αμερικανικής εφημερίδας ανέφεραν ότι η εκστρατεία της Πελτόλα φέρεται να στρατολόγησε υποψήφιο με όνομα που έμοιαζε με εκείνο του Ρεπουμπλικανού γερουσιαστή Νταν Σάλιβαν, ώστε να του αποσπάσει ψήφους.

Εάν η δικαστική διαμάχη για το αποτέλεσμα παραταθεί, η πλήρωση της έδρας μπορεί να καθυστερήσει, διατηρώντας ανοιχτό ακόμη και το ερώτημα για το ποια πλευρά θα ελέγχει τη Γερουσία.

Οι Δημοκρατικοί, από την πλευρά τους, λένε πως προετοιμάζονται εδώ και μήνες για ενδεχόμενες αμφισβητήσεις εκλογικών αποτελεσμάτων, με φόντο τις επανειλημμένες δηλώσεις του Τραμπ για την εγκυρότητα των εκλογικών διαδικασιών.

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ έχει ήδη υποστηρίξει ότι η Πελτόλα δεν θα έπρεπε να βρίσκεται στο ψηφοδέλτιο.

Προηγούμενες διαμάχες στη Γερουσία: Αλ Φράνκεν και Ρόλαντ Μπέρις

Αν και οι ανάλογες αντιπαραθέσεις είναι σχετικά σπάνιες στη σύγχρονη ιστορία της Γερουσίας, προηγούμενες υποθέσεις καταδεικνύουν ότι η αμφισβήτηση μιας έδρας μπορεί να διαρκέσει για μεγάλο διάστημα.

Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι ο Δημοκρατικός γερουσιαστής της Μινεσότα Αλ Φράνκεν. Η ορκωμοσία του έγινε μόλις οκτώ και πλέον μήνες μετά τις εκλογές του 2008, λόγω μακράς επανακαταμέτρησης και δικαστικής διαμάχης.

Το 2009 καταγράφηκε η πιο πρόσφατη σημαντική διαφωνία για την αποδοχή μέλους στη Γερουσία: οι Δημοκρατικοί απείλησαν να εμποδίσουν την ανάληψη καθηκόντων του Ρόλαντ Μπέρις, που είχε διοριστεί γερουσιαστής του Ιλινόι από τον τότε κυβερνήτη Ροντ Μπλαγκόγεβιτς.

Την περίοδο εκείνη, ο Μπλαγκόγεβιτς τελούσε υπό ομοσπονδιακή έρευνα για τον τρόπο με τον οποίο διαχειρίστηκε την κενή έδρα που άφησε ο Μπαράκ Ομπάμα, όταν εξελέγη πρόεδρος των Ηνωμένων Πολιτειών.

Εντέλει, ο Μπέρις έγινε δεκτός ως μέλος της Γερουσίας.

Η ανάλυση των New York Times καταλήγει ότι η έκβαση της επόμενης ημέρας των ενδιάμεσων εκλογών θα εξαρτηθεί όχι μόνο από τον αριθμό των εδρών κάθε πλευράς, αλλά πιθανώς και από μεμονωμένους γερουσιαστές, συμφωνίες μεταξύ των κομμάτων και εκκρεμείς δικαστικές υποθέσεις.

Με τις ισορροπίες στη Γερουσία να είναι τόσο οριακές, ακόμη και μία έδρα μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική για το αν η κυβέρνηση Τραμπ θα μπορέσει να προωθήσει το νομοθετικό της πρόγραμμα και να πετύχει την έγκριση των επιλογών της για καίριες κυβερνητικές θέσεις.