Σερβία: Στοχοποιήθηκε με κατασκοπευτικό λογισμικό εισαγγελέας που ερευνούσε τον «Πύργο Τραμπ» στο Βελιγράδι

Η Σερβία βρίσκεται αντιμέτωπη με σοβαρά ερωτήματα για πιθανή χρήση κατασκοπευτικού λογισμικού κατά δικαστικών λειτουργών, μετά από νέα αποκάλυψη του Guardian. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, ο Ράντε Μπάγιτς, εισαγγελέας που συμμετείχε στην έρευνα για τον σχεδιαζόμενο «Πύργο Τραμπ» στο Βελιγράδι, δέχθηκε προειδοποίηση της Apple ότι το iPhone του είχε στοχοποιηθεί. Η έρευνα αφορούσε την καταγγελλόμενη παράνομη άρση της προστασίας ιστορικού κτιρίου, ώστε να παραχωρηθεί για επένδυση 500 εκατομμυρίων δολαρίων που συνδέεται με την οικογένεια Τραμπ. Η αποκάλυψη έρχεται καθώς έρχονται στο φως στοιχεία για την εμπλοκή του πρώην προέδρου Αλεξάνταρ Βούτσιτς στην αμφιλεγόμενη επένδυση, λίγες ημέρες πριν από τις πρόωρες εκλογές της 25ης Οκτωβρίου.

Σε ρεπορτάζ του Τομ Μπέργκις, που δημοσιεύτηκε στον Guardian την Τρίτη (20/10), αναφέρεται ότι το Citizen Lab, εργαστήριο με ειδίκευση στην ψηφιακή ασφάλεια, εντόπισε ισχυρές ενδείξεις πως ο εισαγγελέας είχε μπει στο στόχαστρο εμπορικού κατασκοπευτικού λογισμικού, μεταξύ άλλων του Pegasus.

Δεν έχει εξακριβωθεί από τους ειδικούς ποιος επιχείρησε να παρακολουθήσει τον Μπάγιτς, ενώ παραμένει αβέβαιο αν το κινητό του μολύνθηκε πράγματι.

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη σημασία, αφού ο εισαγγελέας είχε λάβει μέρος σε μία από τις πλέον ευαίσθητες δικαστικές έρευνες των τελευταίων ετών στη Σερβία.

Η συμμετοχή μου στην υπόθεση ήταν ο μόνος λόγος της επίθεσης

Ο Ράντε Μπάγιτς εκτιμά ότι η επίθεση εναντίον του σχετίζεται ευθέως με την έρευνα για την κατασκευή του Trump Tower στο Βελιγράδι.

«Κατά τη γνώμη μου, η συμμετοχή μου σε αυτή την υπόθεση ήταν ο μοναδικός λόγος αυτής της παράνομης επίθεσης με κατασκοπευτικό λογισμικό», ανέφερε στον Guardian.

Τον Αύγουστο, η Apple ειδοποίησε τον εισαγγελέα ότι είχε εντοπίσει στοχευμένη επίθεση με προηγμένο κατασκοπευτικό λογισμικό κατά του iPhone του.

Ακολούθως, ειδικοί του Citizen Lab ανέλαβαν την εξέταση του κινητού.

Κατά την εκτίμηση των ειδικών, η ειδοποίηση συνιστά ένδειξη υψηλής αξιοπιστίας ότι το τηλέφωνο πιθανότατα βρέθηκε στο στόχαστρο λογισμικού παρακολούθησης τύπου Pegasus.

Παρά τα ευρήματα, το Citizen Lab δεν έχει εξακριβώσει ποιος πραγματοποίησε την επίθεση.

Η επένδυση των 500 εκατ. δολαρίων και η εμπλοκή του Βούτσιτς

Στο επίκεντρο βρίσκεται σχέδιο για την κατασκευή πολυτελούς ξενοδοχείου και ουρανοξύστη με το όνομα Τραμπ, στο κέντρο του Βελιγραδίου.

Το έργο, με προϋπολογισμό περίπου 500 εκατομμυρίων δολαρίων, σχεδιαζόταν σε τοποθεσία με ξεχωριστή ιστορική και συμβολική αξία για τη Σερβία.

Ο χώρος είναι το συγκρότημα του πρώην Γενικού Επιτελείου, ιστορικό κτίριο που συνδέεται με τη νεότερη πορεία της χώρας και απολάμβανε καθεστώς προστασίας.

Σε αποκάλυψή του στις 15 Οκτωβρίου, ο Guardian ανέφερε ότι ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς είχε δώσει ο ίδιος εντολή για την άρση της νομικής προστασίας του κτιρίου, ώστε να καταστεί δυνατή η παραχώρηση της έκτασης για την επένδυση.

Η διαδικασία αποτέλεσε αντικείμενο δικαστικής διερεύνησης, σύμφωνα με το ρεπορτάζ, καθώς υπήρχαν υποψίες για παράνομες ενέργειες κρατικών αξιωματούχων προς όφελος του επιχειρηματικού σχεδίου.

Ο Βούτσιτς, που συγκαταλέγεται στις ισχυρότερες πολιτικές φυσιογνωμίες των Βαλκανίων, είχε αναπτύξει στενούς δεσμούς με τον κύκλο του Αμερικανού προέδρου.

Στο Βελιγράδι είχε υποδεχθεί τον Ντόναλντ Τραμπ Τζούνιορ, αλλά και τον γαμπρό του προέδρου των ΗΠΑ, Τζάρεντ Κούσνερ, ο οποίος είχε αναλάβει κεντρικό ρόλο στην προώθηση της επένδυσης.

Υψηλόβαθμοι αξιωματούχοι διώκονται ποινικά – Πάγωσε το Trump Tower

Το 2025, Σέρβοι εισαγγελείς άσκησαν διώξεις σε ανώτερα στελέχη του κρατικού μηχανισμού, υποστηρίζοντας ότι έκαναν κατάχρηση εξουσίας για να καταργήσουν παράνομα την προστασία του ιστορικού κτιρίου.

Η υπόθεση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα, καθώς αποτελεί μία από τις πρώτες ποινικές έρευνες που συνδέθηκαν με τις διεθνείς επιχειρηματικές δραστηριότητες της οικογένειας Τραμπ κατά τη διάρκεια της αμερικανικής προεδρίας.

Σε περίπτωση καταδίκης, οι κατηγορούμενοι κινδυνεύουν να καταδικαστούν σε πολυετή φυλάκιση.

Όταν έγιναν γνωστές οι κατηγορίες, ο Τζάρεντ Κούσνερ απέσυρε τα σχέδια για την υλοποίηση της επένδυσης στο Βελιγράδι.

Ο Βούτσιτς αντέδρασε με οργή στην εξέλιξη, επιτιθέμενος στους εισαγγελείς που χειρίστηκαν την υπόθεση και προειδοποιώντας για αντίποινα.

Στους εισαγγελείς αυτούς συγκαταλεγόταν και ο Ράντε Μπάγιτς, ο οποίος υπηρετούσε στην ειδική εισαγγελική μονάδα κατά του οργανωμένου εγκλήματος.

Ο Μπάγιτς έχει αναφέρει ότι τον απομάκρυναν από την υπόθεση χωρίς να του δώσουν εξήγηση, λίγο πριν δημοσιοποιηθεί το κατηγορητήριο.

Σε μεταγενέστερο χρόνο, έλαβε μέρος σε μία από τις διαδηλώσεις κατά της κυβέρνησης που οργανώθηκαν στη Σερβία μετά τις καταγγελίες για διαφθορά.

Μιλώντας στους διαδηλωτές τον Φεβρουάριο, είχε τονίσει: «Ο νόμος θα είναι ίδιος για όλους».

Τι είναι το Pegasus και ποιες ανησυχίες προκαλεί

Το Pegasus, δημιούργημα της ισραηλινής εταιρείας NSO Group, αποτελεί εξελιγμένο λογισμικό κατασκοπείας.

Σε διεθνές επίπεδο, η τεχνολογία του έχει συσχετιστεί με παρακολουθήσεις δημοσιογράφων, πολιτικών, ακτιβιστών και άλλων προσώπων.

Σε κάποιες περιπτώσεις είναι δυνατή η εγκατάστασή του σε κινητό χωρίς ο χρήστης να ανοίξει σύνδεσμο ή να κάνει οποιαδήποτε ενέργεια.

Οι συγκεκριμένες επιθέσεις αποκαλούνται «zero-click». Στο παρελθόν, ερευνητές του Citizen Lab συνεργάστηκαν με τη σερβική οργάνωση ψηφιακών δικαιωμάτων Share Foundation και εντόπισαν επιθέσεις με λογισμικό παρακολούθησης σε βάρος αντικυβερνητικών διαδηλωτών.

Σε μία τουλάχιστον από τις υποθέσεις αυτές, επιβεβαίωσαν ότι το τηλέφωνο ακτιβιστή είχε μολυνθεί με Pegasus.

Σύμφωνα με τις εξηγήσεις τους, τέτοιου είδους επιτυχημένη μόλυνση μπορεί να γίνει χωρίς να την αντιληφθεί το θύμα και να δώσει στον δράστη ευρεία πρόσβαση στη συσκευή.

Στοιχεία για τη χρήση κατασκοπευτικών εργαλείων από τις σερβικές Αρχές εναντίον δημοσιογράφων και ακτιβιστών έχει δώσει στη δημοσιότητα και η Διεθνής Αμνηστία.

Για την περίπτωση του Μπάγιτς, πάντως, δεν έχει αποδειχθεί εμπλοκή της σερβικής κυβέρνησης στην οργάνωση της επίθεσης, ενώ η τεχνική έρευνα δεν έχει εντοπίσει τους υπεύθυνους.

Βούτσιτς: «Αγωνίστηκα για τον λαό μου»

Το νέο ρεπορτάζ έρχεται μετά τις αποκαλύψεις του Guardian σχετικά με την προσωπική συμμετοχή του Βούτσιτς στη διαδικασία αποχαρακτηρισμού του ιστορικού κτιρίου.

Το περασμένο Σαββατοκύριακο, ο πρώην πρόεδρος επιβεβαίωσε στοιχεία για μια συνάντηση που δεν είχε γίνει έως τότε γνωστή και υπερασπίστηκε όσα έκανε.

«Αγωνίστηκα για τον λαό μου. Και αυτό θα συνεχίσω να κάνω και στο μέλλον», ανέφερε, επιμένοντας ότι δεν έκανε κάτι επιλήψιμο.

Οι εκπρόσωποι του Τζάρεντ Κούσνερ και η οικογένεια Τραμπ έχουν αρνηθεί ότι υπήρξε ανταλλαγή πολιτικών εξυπηρετήσεων με επιχειρηματικές ευκαιρίες.

Παράλληλα, έχουν δηλώσει ότι δεν είχαν συμμετοχή στη διαδικασία κατά την οποία οι σερβικές Αρχές απέσυραν την προστασία του κτιρίου.

Οι εκλογές της 25ης Οκτωβρίου στο επίκεντρο

Οι αποκαλύψεις έρχονται στο φως σε μια ιδιαίτερα κρίσιμη πολιτική περίοδο για τη Σερβία.

Στα τέλη Σεπτεμβρίου, ο Αλεξάνταρ Βούτσιτς παραιτήθηκε από την προεδρία και ανακοίνωσε πρόωρες εκλογές για τις 25 Οκτωβρίου, επιδιώκοντας να παραμείνει περισσότερο στην εξουσία αναλαμβάνοντας την πρωθυπουργία.

Επειδή το Σύνταγμα αποκλείει τη διεκδίκηση τρίτης προεδρικής θητείας, ο ίδιος επιδιώκει να μεταφέρει την πολιτική του επιρροή σε άλλο κυβερνητικό αξίωμα.

Η υπόθεση του Trump Tower, οι ποινικές διώξεις σε βάρος κρατικών αξιωματούχων και τα νέα στοιχεία για πιθανή στοχοποίηση του εισαγγελέα Μπάγιτς οξύνουν τη συζήτηση για τη λειτουργία των θεσμών και την ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης.

Η ειδική εισαγγελική υπηρεσία δεν έχει αποκλείσει το ενδεχόμενο να απαγγελθούν επιπλέον κατηγορίες για την υπόθεση του πρώην Γενικού Επιτελείου.

Καθώς παραμένει άγνωστο ποιος βρίσκεται πίσω από την ψηφιακή επίθεση, η νέα αποκάλυψη του Guardian προσθέτει ακόμη μία ανησυχητική διάσταση στην υπόθεση, όπου συνδέονται η πολιτική εξουσία στη Σερβία, επένδυση εκατοντάδων εκατομμυρίων δολαρίων και η οικογένεια του προέδρου των Ηνωμένων Πολιτειών.