Ynetnews: Πώς η Ελλάδα από αντίπαλος του Ισραήλ έγινε ένας από τους σημαντικότερους στρατηγικούς εταίρους του

Η Ελλάδα έχει μετακινηθεί από την εχθρική στάση απέναντι στο Ισραήλ σε στενή στρατηγική συνεργασία, με την αλλαγή να αποτυπώνεται πλέον και στην κοινή γνώμη. Αυτό υποστηρίζει σε άρθρο γνώμης στο Ynetnews ο Νιλ Μπαρ, ο οποίος σημειώνει ότι την Κυριακή το πρωί μεταφρασμένη στα ελληνικά έκδοση του βιβλίου του Ντάνιελ Σόκατς «Μπορούμε να μιλήσουμε για το Ισραήλ;» έφτασε στα σπίτια δεκάδων χιλιάδων συνδρομητών της Καθημερινής.

Κατά τον Μπαρ, η χρονική συγκυρία δεν ήταν τυχαία και αντανακλά το αυξανόμενο ενδιαφέρον για το Ισραήλ, ιδιαίτερα στους κόλπους της ελληνικής δεξιάς. Η αλλαγή, υποστηρίζει, είναι εντυπωσιακή: η Ελλάδα υπήρξε κάποτε μία από τις πιο εχθρικές ευρωπαϊκές χώρες απέναντι στο Ισραήλ και η τελευταία χώρα του δυτικού μπλοκ που σύναψε πλήρεις διπλωματικές σχέσεις μαζί του, το 1990.

Για δεκαετίες, η Ελλάδα στήριζε αραβικά κράτη και την Οργάνωση για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης. Το 1982, η κυβέρνηση του Ανδρέα Παπανδρέου φιλοξένησε στην Αθήνα τον Γιασέρ Αραφάτ, καθώς εκείνος ταξίδευε από τη Βηρυτό στην Τύνιδα. Ο αρθρογράφος αναφέρει επίσης ότι η εχθρότητα προς το Ισραήλ ήταν βαθιά ριζωμένη στην κοινή γνώμη: έρευνα της Anti-Defamation League (ADL) το 2019 έδειξε ότι το 67% των Ελλήνων είχε αντισημιτικές αντιλήψεις, έναντι ευρωπαϊκού μέσου όρου 24%.

Η στρατηγική συνεργασία και η αλλαγή στην κοινή γνώμη

Ο Μπαρ τοποθετεί την αρχή της μεταστροφής στην κρίση του Μαβί Μαρμαρά, το 2010, η οποία, όπως γράφει, απομάκρυνε το Ισραήλ από την Τουρκία και το έφερε πιο κοντά στην Ελλάδα. Το 2016 θεσπίστηκε το τριμερές πλαίσιο συνεργασίας Ισραήλ–Ελλάδας–Κύπρου, το οποίο ενισχύθηκε όσο η Τουρκία εξελισσόταν σε κοινή στρατηγική απειλή.

Σύμφωνα με το άρθρο, η συνεργασία στον τομέα της ασφάλειας άρχισε σταδιακά να επηρεάζει και την κοινή γνώμη. Έρευνα της ADL το 2025 κατέγραψε μείωση σχεδόν 20% στις αντισημιτικές αντιλήψεις στην Ελλάδα. Τοπικές δημοσκοπήσεις έδειξαν ιδιαίτερα έντονη μεταβολή στη δεξιά, όπου η εχθρότητα προς το Ισραήλ μειώθηκε κατά 33,5% από το 2019 έως το 2022. Σε έρευνα του Pew Research Center τον Μάρτιο, η ελληνική δεξιά εμφανίστηκε ως η πιο υποστηρικτική προς το Ισραήλ μεταξύ των πολιτικών ομάδων στις χώρες που εξετάστηκαν, με ποσοστό 45%.

«Η κοινή γνώμη στη χώρα μας έχει μετατοπιστεί δραματικά προς μια φιλοϊσραηλινή κατεύθυνση», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα ο υπουργός Υγείας Άδωνις Γεωργιάδης. Ο υπουργός Μετανάστευσης Θάνος Πλεύρης είπε ότι ο πόλεμος του Ισραήλ κατά της τρομοκρατίας είναι πόλεμος που διεξάγεται από ολόκληρο τον δυτικό κόσμο.

Ο αρθρογράφος χαρακτηρίζει ιδιαίτερα απρόσμενη την ταυτότητα των δύο πολιτικών: ο Γεωργιάδης έγινε γνωστός μέσα από ένα ακροδεξιό κόμμα με αντισημιτικό παρελθόν, ενώ ο Πλεύρης είναι γιος νεοναζιστή ιδεολόγου και αρνητή του Ολοκαυτώματος. Και οι δύο, σημειώνει, αποστασιοποιούνται πλέον από αυτές τις θέσεις. Αναφέρει ακόμη ότι και ο Ηλίας Κασιδιάρης, ένας από τους ηγέτες της νεοναζιστικής Χρυσής Αυγής, ζήτησε πρόσφατα στενότερες σχέσεις με το Ισραήλ.

Παρόμοιες τάσεις στην Κύπρο και αντιδράσεις από την Αριστερά

Παρόμοια εξέλιξη καταγράφεται, σύμφωνα με τον Μπαρ, και στην Κύπρο. Την περασμένη εβδομάδα, συνασπισμός βουλευτών από τρία κόμματα, τα οποία διαθέτουν συνολικά 33 από τις 56 έδρες του κοινοβουλίου, ίδρυσε τοπικό παράρτημα της οργάνωσης Transatlantic Friends of Israel. Στους συμμετέχοντες ήταν και μέλη του ΕΛΑΜ, το οποίο προέκυψε ως παρακλάδι της Χρυσής Αυγής.

Στην αντίθετη πλευρά, η άκρα Αριστερά και στις δύο χώρες αντιτίθεται στην προσέγγιση. Έλληνες κομμουνιστές ζητούν τη διακοπή των σχέσεων, ενώ ο πρώην υπουργός Οικονομικών Γιάνης Βαρουφάκης προειδοποιεί για κατάληψη της Βουλής από το «ισραηλινό λόμπι». Στην Κύπρο έχουν επίσης διατυπωθεί ισχυρισμοί περί «ισραηλινής κατάληψης» μέσω της μετανάστευσης, των σχολείων και των συναγωγών. Παρόμοιες αναφορές, σημειώνει ο αρθρογράφος, έχουν διατυπωθεί από το Ινστιτούτο Λέμκιν και την ειδική εισηγήτρια του ΟΗΕ Φραντσέσκα Αλμπανέζε.

Παρά τις αντίθετες απόψεις, ο Μπαρ υποστηρίζει ότι η ελληνική κοινή γνώμη κλίνει πλέον προς το Ισραήλ. Δημοσκόπηση του Ιουλίου έδειξε ότι το 42,2% των Ελλήνων θεωρεί το Ισραήλ σύμμαχο, με τη Γαλλία να βρίσκεται στην πρώτη θέση. Άλλη έρευνα, τον Μάιο, κατέγραψε ότι το 55,7% τάσσεται υπέρ της διατήρησης της συμμαχίας με το Ισραήλ, ποσοστό που περιλαμβάνει περίπου το ένα τρίτο των ψηφοφόρων κομμάτων της άκρας Αριστεράς.

«Από μια εχθρική χώρα, η Ελλάδα έχει γίνει ένας από τους σημαντικότερους στρατηγικούς εταίρους του Ισραήλ», καταλήγει ο αρθρογράφος, τονίζοντας ότι η αλλαγή δεν περιορίζεται πλέον στους διαδρόμους της εξουσίας. Ο Νιλ Μπαρ συνδέεται με το Τμήμα Πολιτικής Διακυβέρνησης και Πολιτικής Σκέψης της Σχολής Πολιτικών Επιστημών του Πανεπιστημίου της Χάιφα, το Κέντρο Κόμπερ για τη Μελέτη του Αντισημιτισμού και του Ρατσισμού του ίδιου πανεπιστημίου και το Κέντρο Μελετών της Δεξιάς στο Πανεπιστήμιο της Καλιφόρνιας, στο Μπέρκλεϊ.