Τα «δύο άκρα» και η βολική μεζούρα του γραμματέα της ΝΔ

Όταν η πολιτική επιρροή του ΚΚΕ μπαίνει στην ίδια ζυγαριά με την απειλή του Ηλία Κασιδιάρη, η μεζούρα δεν είναι ουδέτερη. Η εξίσωση που καταγγέλλει ο Νίκος Μπογιόπουλος, αποδίδοντάς την στον γραμματέα της ΝΔ, επαναφέρει τη θεωρία των «δύο άκρων» στην πιο αποκαλυπτική εκδοχή της: η ίση ανησυχία επιστρατεύεται ως υποκατάστατο της πολιτικής διάκρισης. Ο ίδιος δεν περιορίζεται σε διαφωνία· κατηγορεί ευθέως τον γραμματέα για εξωραϊσμό του ναζισμού μέσω της συσχέτισής του με τον κομμουνισμό.

Η συμμετρία κάνει τη δουλειά

Το κρίσιμο σημείο βρίσκεται στην ίδια τη διατύπωση που μεταφέρει ο Μπογιόπουλος: όσο ανησυχεί τον γραμματέα ο Κασιδιάρης, άλλο τόσο τον ανησυχεί η πολιτική επιρροή του ΚΚΕ. Δεν περιγράφεται απλώς μια διαφωνία με δύο διαφορετικούς πολιτικούς χώρους. Κατασκευάζεται μια κοινή κλίμακα απειλής, στην οποία οι διαφορές υποχωρούν μπροστά στην εύχρηστη ταμπέλα των άκρων.

Εδώ ακριβώς πατάει η καταγγελία. Η πολιτική επιρροή ενός κόμματος δεν μπορεί να μετατρέπεται αυτομάτως σε δημοκρατικό κίνδυνο επειδή ενοχλεί τον αντίπαλό του. Και η επίκληση της δημοκρατικής ευαισθησίας δεν απαλλάσσει εκείνον που κάνει τη σύγκριση από την υποχρέωση να εξηγήσει τι ακριβώς συγκρίνει. Το «με ανησυχούν εξίσου» ακούγεται ισορροπημένο· δεν αποτελεί, όμως, από μόνο του επιχείρημα.

Η κομματική ιδιότητα δίνει στην υπόθεση πρόσθετο βάρος. Κατά την καταγγελία, δεν πρόκειται για έναν περαστικό σχολιαστή, αλλά για τον γραμματέα του κυβερνώντος κόμματος. Αυτό δεν αποδεικνύει αυτομάτως επίσημη κυβερνητική γραμμή. Σημαίνει, όμως, ότι η συγκεκριμένη εξίσωση δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί σαν πολιτικά ασήμαντη κουβέντα.

Ιστορία χωρίς βολικές συντομεύσεις

Ο Μπογιόπουλος ανεβάζει την ένταση επιστρατεύοντας τις φράσεις «Στρατηγέ μου, ιδού ο στρατός σας» και «Η Μακρόνησος είναι ο Παρθενώνας της σύγχρονης Ελλάδας». Τις χρησιμοποιεί ως ιστορικές αιχμές εναντίον της ΝΔ, εντάσσοντας τη σημερινή σύγκριση σε ένα ευρύτερο κατηγορητήριο για την αντικομμουνιστική πολιτική παράδοση. Πρόκειται για τη δική του ερμηνευτική σύνδεση, όχι για τεκμήριο ότι διαφορετικές εποχές ταυτίζονται.

Ο σοβαρός αντίλογος είναι σαφής: το ΚΚΕ δεν εξαιρείται από την κριτική, ούτε οι θέσεις του αποκτούν ασυλία επειδή καταγγέλλεται μια εξίσωση. Άλλο, ωστόσο, η συγκεκριμένη κριτική σε συγκεκριμένες θέσεις και άλλο η ομαδοποίηση κάτω από μια κοινή ταμπέλα κινδύνου. Το πρώτο απαιτεί τεκμηρίωση. Το δεύτερο βολεύεται με έναν χαρακτηρισμό.

Εκεί βρίσκεται και το πολιτικό όριο: η δημοκρατία δεν μπορεί να υπερασπιστεί με συμψηφισμούς. Όποιος θέλει να αντικρούσει το ΚΚΕ, οφείλει να επιχειρηματολογήσει εναντίον του. Ο Κασιδιάρης δεν είναι μέτρο σύγκρισης για κάθε ανεπιθύμητη πολιτική επιρροή — όσο εξυπηρετική κι αν μοιάζει αυτή η μεζούρα.