Πάπας Λέων: Η διάγνωση αδενοκαρκινώματος του πνεύμονα και τα ανησυχητικά στοιχεία για γυναίκες και μη καπνιστές

Ο πάπας Λέων ΙΔ΄ βρίσκεται αντιμέτωπος με σοβαρή περιπέτεια υγείας, καθώς διαγνώστηκε με καρκίνο του πνεύμονα, όπως ανακοίνωσε επίσημα το Βατικανό. Η διάγνωση έγινε μετά την επέμβαση της Τρίτης, κατά την οποία αφαιρέθηκε τμήμα του δεξιού πνεύμονά του.

Η εξέλιξη αυτή αποτελεί σημαντική υποτροπή στην υγεία του 71χρονου Αμερικανού ποντίφικα.

Η διάγνωση του καρκίνου και η επέμβαση στον πάπα

Όπως αναφέρει το Reuters, οι ιστολογικές εξετάσεις κατά τη διάρκεια της επέμβασης επιβεβαίωσαν τις υποψίες των γιατρών, οι οποίες είχαν προκύψει από τις εξετάσεις πριν από το χειρουργείο. Ο πάπας Λέων διαγνώστηκε με αδενοκαρκίνωμα του πνεύμονα, μια συχνή μορφή καρκίνου.

Την Τρίτη ο Λέων εισήχθη στο νοσοκομείο «Τζεμέλι» στη Ρώμη, προκειμένου να γίνει αφαίρεση του όζου που είχε εντοπιστεί σε πρόσφατο προληπτικό έλεγχο.

Η επέμβαση διήρκεσε περίπου 90 λεπτά και ολοκληρώθηκε με επιτυχία, χωρίς επιπλοκές, σύμφωνα με κοινή δήλωση του επικεφαλής χειρουργού του Πάπα, δρ. Στέφανο Μαργκαριτόρα, και του προσωπικού του γιατρού, δρ. Λουίτζι Καρμπόνε.

«Προκειμένου η επέμβαση να έχει θεραπευτικό χαρακτήρα, αφαιρέθηκε ο κάτω λοβός του δεξιού πνεύμονα με τη χρήση βιντεο-υποβοηθούμενης τεχνικής», ανέφεραν.

Όπως έγινε γνωστό, η χειρουργική αφαίρεση αποσκοπούσε στην πλήρη εξάλειψη του καρκινικού ιστού.

Το Associated Press αναφέρει ότι δεν έχει προβλεφθεί προς το παρόν χημειοθεραπεία για τον πάπα Λέοντα. Αυτό, ωστόσο, δεν σημαίνει κατ’ ανάγκην ότι ο καρκίνος έχει εξαφανιστεί ολοκληρωτικά ή ότι δεν μπορεί να χρειαστεί επιπλέον θεραπεία αργότερα.

Οι πνεύμονες του ανθρώπου έχουν πέντε λοβούς: οι τρεις βρίσκονται στον δεξιό πνεύμονα και οι δύο στον αριστερό.

Αδενοκαρκίνωμα του πνεύμονα: πώς αναπτύσσεται

Ο καρκίνος του πνεύμονα προκύπτει όταν τα κύτταρα του οργάνου αποκτούν μεταλλάξεις και αρχίζουν να αναπτύσσονται ανεξέλεγκτα.

Η νόσος ονομάζεται αδενοκαρκίνωμα του πνεύμονα όταν η καρκινική διεργασία ξεκινά στα αδενικά κύτταρα, τα οποία παράγουν ουσίες όπως η βλέννα. Τα κύτταρα μπορούν να δημιουργήσουν όγκο, να διηθήσουν τους γειτονικούς ιστούς και, σε ορισμένες περιπτώσεις, να εξαπλωθούν σε άλλα όργανα.

Το αδενοκαρκίνωμα αποτελεί περίπου το 40% των περιπτώσεων καρκίνου του πνεύμονα στις ΗΠΑ, σύμφωνα με το Ίδρυμα για τον Καρκίνο του Πνεύμονα των ΗΠΑ (Lung Cancer Foundation of America), όπως μεταδίδει το NPR.

Ο σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για την εμφάνιση της συγκεκριμένης μορφής καρκίνου είναι το κάπνισμα.

Παρόλα αυτά, η νόσος μπορεί να προσβάλει και ανθρώπους που δεν έχουν καπνίσει ποτέ στη ζωή τους. Αυτό ενδέχεται να συμβεί έπειτα από έκθεση σε άλλους επιβαρυντικούς παράγοντες, όπως το παθητικό κάπνισμα, το ραδόνιο —ένα φυσικό ραδιενεργό αέριο—, ο αμίαντος ή η ατμοσφαιρική ρύπανση.

Στα κύρια συμπτώματα του καρκίνου του πνεύμονα συγκαταλέγονται:

• Επίμονος βήχας
• Αιμόπτυση
• Δύσπνοια
• Πόνος στο στήθος
• Συριγμός
• Βραχνάδα
• Απώλεια βάρους χωρίς εξήγηση

Στα πρώτα στάδια μπορεί να μην υπάρχουν εμφανή συμπτώματα. Επιπλέον, τα παραπάνω σημάδια δεν σχετίζονται μόνο με τον καρκίνο, γι’ αυτό απαιτείται ιατρική αξιολόγηση για να εντοπιστεί η αιτία τους.

Η επικινδυνότητα του αδενοκαρκινώματος του πνεύμονα

Η σοβαρότητα της νόσου κρίνεται κυρίως από το στάδιό της και όχι μόνο από τον τύπο του καρκίνου. Το αδενοκαρκίνωμα μπορεί να έχει πολύ διαφορετική πορεία από ασθενή σε ασθενή.

Για να προσδιορίσουν το στάδιο και να επιλέξουν τη θεραπεία, οι γιατροί εξετάζουν το μέγεθος του όγκου, αν έχουν επηρεαστεί γειτονικοί λεμφαδένες και αν ο καρκίνος έχει εξαπλωθεί σε όργανα που βρίσκονται πιο μακριά.

Όταν ο όγκος διαγνωστεί προτού επεκταθεί, η χειρουργική αντιμετώπιση μπορεί να αυξήσει τις πιθανότητες μακροχρόνιας επιβίωσης.

Η πενταετής σχετική επιβίωση από καρκίνο του πνεύμονα φτάνει το 60% στις περιπτώσεις όπου η νόσος παραμένει εντοπισμένη, έναντι περίπου 30% αν ληφθούν υπόψη όλα τα στάδια, αναφέρει η Washington Post.

Μέσω του αίματος ή των λεμφαδένων, καρκινικά κύτταρα είναι δυνατόν να μεταφερθούν στον εγκέφαλο, στα οστά, στο συκώτι ή στα επινεφρίδια. Όταν ο καρκίνος βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, η θεραπεία στοχεύει στον έλεγχό του και στην παράταση της ζωής, όχι στην εξάλειψη κάθε καρκινικού κυττάρου.

Η χειρουργική αφαίρεση του όγκου δεν αποκλείει το ενδεχόμενο ο καρκίνος να επανεμφανιστεί.

Η πιθανότητα υποτροπής συνδέεται με στοιχεία όπως το μέγεθος του όγκου, τα βιολογικά χαρακτηριστικά του και το αν έχουν απομείνει καρκινικά κύτταρα σε άλλα σημεία.

Περισσότερα περιστατικά καρκίνου του πνεύμονα σε μη καπνιστές

Η διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα στον Αμερικανό ποντίφικα έφερε ξανά στο προσκήνιο τη σταδιακή αύξηση των περιστατικών ανάμεσα σε ανθρώπους που δεν κάπνισαν ποτέ.

Είναι γνωστό πως ο πάπας Λέων δεν καπνίζει. Η κατανόηση, ωστόσο, των διαφορετικών παραγόντων που ενδέχεται να ενισχύουν τον κίνδυνο, ακόμη και χωρίς ιστορικό καπνίσματος, είναι κρίσιμη για την έγκαιρη πρόληψη, διάγνωση και θεραπεία.

Το βασικό πρόβλημα είναι ότι οι άνθρωποι που δεν κάπνισαν ποτέ δεν καλύπτονται σήμερα από τις κατευθυντήριες οδηγίες για τον προληπτικό έλεγχο του καρκίνου του πνεύμονα. Έτσι, οι όγκοι συνήθως εντοπίζονται τυχαία.

Σε άρθρο της στο The Conversation, η Εστελαμαρί Ροντρίγκεζ, ογκολόγος θώρακος, περιγράφει: «Έχω δει πολλές νέες γυναίκες και άτομα που δεν είχαν καπνίσει ποτέ να περνούν την πόρτα της κλινικής μου με μια νέα διάγνωση καρκίνου του πνεύμονα. Ειδικά για όσους δεν είναι καπνιστές, ο καρκίνος του πνεύμονα είναι κάτι εντελώς απρόσμενο, τόσο για τους ίδιους όσο και για τους γιατρούς τους, γεγονός που μπορεί συχνά να οδηγήσει σε καθυστερήσεις στη διάγνωση».

«Οι ερευνητές έχουν περιγράψει αυτή την τάση αύξησης των ποσοστών καρκίνου του πνεύμονα μεταξύ των γυναικών σε διάφορα μέρη του κόσμου και αρχίζουν πλέον να κατανοούν τους λόγους για τους οποίους τα περιστατικά σημειώνουν άνοδο».

Όπως τονίζει η ίδια, ο καρκίνος του πνεύμονα είναι η κύρια αιτία θανάτου από καρκίνο μεταξύ των γυναικών. Ετησίως, οι θάνατοι γυναικών από τη νόσο ξεπερνούν το σύνολο των θανάτων από καρκίνο του μαστού, των ωοθηκών και του παχέος εντέρου.

Σύμφωνα με την Αμερικανική Πνευμονολογική Εταιρεία (American Lung Association), μέσα στα τελευταία 44 χρόνια τα ποσοστά της νόσου αυξήθηκαν κατά 79% για τις γυναίκες, ενώ στους άνδρες καταγράφηκε πτώση κατά 43%.

Για πρώτη φορά, μάλιστα, οι διαγνώσεις καρκίνου του πνεύμονα είναι πλέον συχνότερες σε νέες γυναίκες απ’ ό,τι σε νέους άνδρες.

Τι λένε οι ειδικοί για την κατάσταση του πάπα Λέοντα

Η ακριβής εικόνα της υγείας του ποντίφικα δεν μπορεί να εκτιμηθεί χωρίς στοιχεία για το μέγεθος του όγκου και για το αν έχουν προσβληθεί οι λεμφαδένες, δήλωσε στο Reuters ιατρικός εμπειρογνώμονας. Το Βατικανό δεν είχε δώσει άμεσα αυτές τις πληροφορίες.

Ο δρ. Στίβεν Λίου, ειδικός στον καρκίνο του πνεύμονα στο Πανεπιστήμιο Τζόρτζταουν της Ουάσινγκτον και επικεφαλής του τμήματος Αιματολογίας-Ογκολογίας στο MedStar Georgetown University Hospital, δήλωσε: «Αν και έχουμε τη διάγνωση, δεν έχουμε ακόμη τη σταδιοποίηση. Αυτό είναι κρίσιμης σημασίας για την πρόγνωση και τη θεραπεία».

«Εάν πρόκειται για έναν μικρό καρκίνο του πνεύμονα χωρίς εμπλοκή των λεμφαδένων, η ίδια η χειρουργική επέμβαση είναι πιθανό να αποβεί θεραπευτική. Ωστόσο, εάν η τελική ανάλυση αποκαλύψει μεγαλύτερη έκταση της νόσου, αυτό υποδηλώνει δυσμενέστερη πρόγνωση».

Ο πάπας αναρρώνει στο δωμάτιο νοσηλείας του

Το ιατρικό ανακοινωθέν αναφέρει ότι ο Πάπας ανέκτησε φυσιολογικά τις αισθήσεις του μετά την επέμβαση και γύρισε στο δωμάτιο όπου νοσηλεύεται, προκειμένου να ξεκουραστεί.

Νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, το Βατικανό είχε γνωστοποιήσει ότι η νοσηλεία αναμένεται να διαρκέσει περίπου μία εβδομάδα. Παράλληλα, οι δημόσιες εμφανίσεις και οι υποχρεώσεις του ματαιώθηκαν μέχρι τις 20 Οκτωβρίου.

Εκλεγμένος από το Κολέγιο των Καρδιναλίων τον Μάιο του 2025, ο πάπας Λέων θεωρείται σχετικά νέος για το αξίωμα του επικεφαλής της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Αθλείται, μεταξύ άλλων παίζοντας τένις, δεν καπνίζει και δεν είναι γνωστό να είχε πρόσφατα άλλα προβλήματα υγείας.

Ο πάπας Φραγκίσκος, ο προκάτοχός του που έχει φύγει από τη ζωή, χρειάστηκε να νοσηλευτεί αρκετές φορές καθώς η υγεία του επιδεινωνόταν στα τελευταία χρόνια της ζωής του. Πέθανε σε ηλικία 88 ετών, τον Απρίλιο του 2025.

Τη Δευτέρα, στη μοναδική δημόσια εμφάνισή του, ο Λέων μίλησε με καθαρή, σταθερή φωνή, ενώ το πρόγραμμά του παραμένει ιδιαίτερα φορτωμένο. Από τις 6 έως τις 17 Νοεμβρίου προβλέπεται να πραγματοποιήσει περιοδεία 11 ημερών στην Ουρουγουάη, την Αργεντινή και το Περού. Δεν έχει γίνει σαφές αν θα ταξιδέψει κανονικά.

Γεννημένος στο Σικάγο το 1955 με το όνομα Ρόμπερτ Πρέβοστ, ο πάπας Λέων εργάστηκε για δεκαετίες ως ιεραπόστολος και επίσκοπος στο Περού, προτού ηγηθεί της Ρωμαιοκαθολικής Εκκλησίας. Το 1985, όταν ήταν ιερέας, κόλλησε τυφοειδή πυρετό στην περουβιανή πόλη Τσουλουκάνας και χρειάστηκε νοσηλεία.

Την εμπειρία εκείνη αφηγήθηκε ο ίδιος στη μοναδική μεγάλη συνέντευξη που έχει παραχωρήσει ως Πάπας, η οποία περιλαμβάνεται σε βιβλίο των εκδόσεων Penguin Peru.

Ο Λέων είπε πως ο πόνος ήταν τόσο ανυπόφορος, ώστε παρακάλεσε τον Θεό να πεθάνει αντί να εξακολουθήσει να υποφέρει.

Όπως ανέφερε, θεώρησε ότι η επιβίωσή του ήταν ένα μήνυμα από τον Θεό: «Σε χρειαζόμαστε εδώ [στη Γη]».