WSJ: 1.300 φορτία εξαρτημάτων για drones και πυραύλους έστειλε η Κίνα στο Ιράν – Το «μυστικό όπλο» της Τεχεράνης κατά των ΗΠΑ

Η Κίνα έχει δημιουργήσει μια ευρείας κλίμακας αεροπορική δίοδο για τη μεταφορά στρατιωτικού υλικού προς το Ιράν, όπως προκύπτει από τελωνειακά στοιχεία που ανέλυσε η Wall Street Journal. Τα δεδομένα φωτίζουν την καίρια συμβολή του Πεκίνου στην ενδυνάμωση του οπλοστασίου της Τεχεράνης, παρά το αυστηρό πλαίσιο αμερικανικών κυρώσεων και τις διπλωματικές κινήσεις για εκεχειρία στη Μέση Ανατολή.

Σε ρεπορτάζ της εφημερίδας, το οποίο φέρει τον τίτλο «Το Ιράν έχει ένα μυστικό όπλο στον πόλεμό του με την Αμερική: Βοήθεια από την Κίνα», αναφέρεται ότι από τις αρχές του έτους μέχρι το τέλος Ιουνίου το Πεκίνο εκτέλεσε περίπου 1.300 αεροπορικές αποστολές φορτίων προς το Ιράν, μεταφέροντας εξαρτήματα για drones και πυραύλους.

Μία από τις συγκεκριμένες παραδόσεις, μάλιστα, πραγματοποιήθηκε ακριβώς την ίδια ημέρα κατά την οποία ΗΠΑ και Ιράν συμφώνησαν σε εκεχειρία για τη σύγκρουση που είχε αρχίσει τον Φεβρουάριο.

Στα τελωνειακά μητρώα του Ιράν εμφανίζεται φορτίο που αφίχθη στις 17 Ιουνίου. Εκείνη την ημερομηνία, Ουάσινγκτον και Τεχεράνη υπέγραφαν ανακωχή διάρκειας 60 ημερών, μέσω Μνημονίου Συναντίληψης (MoU), ενώ παράλληλα η Κίνα πρόβαλλε τη δική της συμβολή στην ειρηνευτική προσπάθεια.

Περισσότερες από 12 επιπλέον αποστολές έγιναν μόλις δύο ημέρες μετά, με φορτία εξαρτημάτων συνολικής αξίας άνω των 6 εκατ. δολαρίων, τα οποία είναι δυνατόν να αξιοποιηθούν σε μη επανδρωμένα αεροσκάφη.

Ραγδαία άνοδος στις εμπορευματικές πτήσεις

Η έρευνα της WSJ δείχνει ότι στη διάρκεια του έτους εκτινάχθηκαν οι πτήσεις μεταφοράς εμπορευμάτων από την Κίνα στο Ιράν. Η αύξηση αυτή αποδείχθηκε καθοριστική ώστε η Τεχεράνη να διατηρήσει ενεργά τα εξοπλιστικά της προγράμματα, την ώρα που βρίσκεται αντιμέτωπη με βαριές αμερικανικές κυρώσεις.

Οι Ιρανοί αξιωματούχοι δεν απάντησαν όταν η εφημερίδα τούς ζήτησε να σχολιάσουν τα συγκεκριμένα στοιχεία.

Τα νέα δεδομένα τοποθετούν την κινεζική στήριξη προς την Τεχεράνη στην ατζέντα της επίσκεψης του Σι Τζινπίνγκ στην Ουάσινγκτον αυτή την εβδομάδα, μαζί με το εμπόριο, την ασφάλεια γύρω από την τεχνητή νοημοσύνη και το ζήτημα της Ταϊβάν.

Όπως γράφει η WSJ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έχει πει σε συνεργάτες του ότι προτεραιότητά του είναι να διατηρηθούν οι σχέσεις με τον Σι.

Συστήματα GPS, κινητήρες και χημικές ενώσεις

Τα δεδομένα της εταιρείας ImportGenius, τα οποία καλύπτουν το διάστημα από τον Ιανουάριο του 2025 μέχρι τον Ιούνιο του 2026, καταγράφουν χιλιάδες αποστολές με αποδέκτες ιρανικές επιχειρήσεις αλλά και το υπουργείο Άμυνας του Ιράν.

Στα φορτία περιλαμβάνονταν συστήματα GPS, κινητήρες, καθώς και εξαρτήματα αεροσκαφών. Για πολλές από αυτές τις εισαγωγές γινόταν επίκληση του Άρθρου 119, βάσει του οποίου το αμυντικό υλικό απαλλάσσεται από την καταβολή δασμών.

Η Κίνα παρέδωσε 300 τόνους χημικών ενώσεων στο υπουργείο Άμυνας του Ιράν λίγες ημέρες πριν ξεκινήσει ο πόλεμος, στις 28 Φεβρουαρίου. Το εμπόριο κατέρρευσε αρχικά και περιορίστηκε ακόμη περισσότερο από τον αμερικανικό ναυτικό αποκλεισμό του Απριλίου, όμως το Ιράν αντέδρασε επεκτείνοντας τις αεροπορικές συνδέσεις του.

Η Mahan Air, αεροπορική εταιρεία που τελεί υπό αμερικανικές κυρώσεις, ενίσχυσε τη συχνότητα των πτήσεών της προς την Τεχεράνη από το Πεκίνο, τη Σανγκάη και την Γκουανγκτζού. Σύμφωνα με τα δεδομένα του FlightRadar24, από τέσσερα δρομολόγια την εβδομάδα στις αρχές Μαρτίου έφτασε στα 27 εβδομαδιαίως στα τέλη Απριλίου.

Κατά την πρώτη εβδομάδα του Σεπτεμβρίου, η εταιρεία εκτέλεσε 39 πτήσεις που συνέδεαν την Κίνα με το Ιράν, αριθμός διπλάσιος από εκείνον που καταγραφόταν πριν από τον πόλεμο.

Σε αρκετές περιπτώσεις δεν υπήρχε δυνατότητα κράτησης θέσης από επιβάτες. Την ίδια στιγμή, οι πτήσεις με προορισμό την Κίνα πραγματοποιούνταν κανονικά, παρότι είχαν ανακοινωθεί αναστολές των δρομολογίων προς την Τουρκία και το Ομάν.

Δίκτυα, εταιρείες-βιτρίνες και εξαρτήματα διπλής χρήσης

Η Κέιτ Κόρεν, ερευνήτρια του CSIS, εντόπισε επιχειρήσεις στην Κίνα οι οποίες διαφημίζουν ευαίσθητα ηλεκτρονικά συστήματα που ενσωματώνονται στα drones Shahed. Οι συγκεκριμένοι προμηθευτές προσέλκυαν πελάτες από το Ιράν με τη συμμετοχή σε εμπορικές εκθέσεις και με προωθητικές δράσεις στην περσική γλώσσα.

Την ίδια περίοδο, οι προμήθειες χημικών από την Κίνα συνέβαλαν στην αποκατάσταση της παραγωγής πυραύλων, η οποία είχε πληγεί από τις επιθέσεις του Ισραήλ το 2024. Όταν έγιναν γνωστές αυτές οι εξαγωγές το 2025, αμερικανικές δυνάμεις προχώρησαν σε έφοδο πάνω σε πλοίο που μετέφερε από την Κίνα προς το Ιράν εξαρτήματα διπλής χρήσης.

Μέσω επιστολής που απέστειλε τον Δεκέμβριο, η κινεζική Haokun Energy, εταιρεία στην οποία έχουν επιβληθεί κυρώσεις, υποστήριξε ότι είχε συντονίσει την εμπιστευτική διαδικασία αδειοδότησης για την εξαγωγή υπερχλωρικού νατρίου —μιας ουσίας που αξιοποιείται ως προωθητικό πυραύλων— ενώ είχε συστήσει και εταιρεία-βιτρίνα στο Πεκίνο για τις ανάγκες της συναλλαγής.

Η WSJ διασταύρωσε ότι η συγκεκριμένη εταιρεία είχε πράγματι εγγραφεί, ωστόσο δεν κατάφερε να επιβεβαιώσει εάν τελικά ολοκληρώθηκε η συμφωνία.

Στο στόχαστρο της Ουάσινγκτον βρέθηκαν ακόμη δίκτυα που επιδίωκαν να προμηθευτούν για λογαριασμό του Ιράν νεότερης γενιάς κινεζικά φορητά αντιαεροπορικά πυραυλικά συστήματα, δηλαδή εκτοξευτές ώμου. Η Τεχεράνη κατασκευάζει ήδη δικές της παραλλαγές, οι οποίες βασίζονται σε παλαιότερα σχέδια κινεζικής προέλευσης.

Μια αποτυχημένη απόπειρα προέβλεπε η αποστολή να περάσει μέσω Λευκορωσίας, προκειμένου να αποκρυφθεί πως τελικός παραλήπτης ήταν το Κέντρο Καινοτομίας και Τεχνολογίας Συνεργασίας του Ιράν.

Σε διαφορετική εξέλιξη, το πρακτορείο Tasnim έδωσε στη δημοσιότητα βίντεο όπου μέλη των Φρουρών της Επανάστασης (IRGC) εκπαιδεύονται στη χρήση φορητών εκτοξευτών.

Ο ρόλος της Κίνας στις αγορές ιρανικού πετρελαίου

Μετά την επιβολή της «μέγιστης πίεσης» από τον Τραμπ το 2018, η Κίνα έγινε ο βασικός πελάτης του ιρανικού πετρελαίου. Οι δύο χώρες, παράλληλα, συμφώνησαν το 2021 σε 25ετές σύμφωνο.

Σύμφωνα με Αμερικανούς αξιωματούχους, το Πεκίνο απορροφά περισσότερο από το 80% των εξαγωγών ιρανικού αργού. Όπως ανέφεραν στη WSJ αξιωματούχοι και άλλες πηγές, τράπεζες και εταιρείες-βιτρίνες συνέβαλαν στη διεκπεραίωση των πληρωμών, ακόμη και σε γιουάν.

Σε μία από τις συμφωνίες προβλεπόταν η πώληση ιρανικών πετροχημικών στην Αίγυπτο, με τη συναλλαγή να περνά από το υποκατάστημα της Banque Misr στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα.

Όταν οι ΗΠΑ εξέφρασαν αντιρρήσεις για τις πληρωμές σε δολάρια, οι συναλλαγές που εξετάζονταν σχεδιάστηκε να γίνουν σε γιουάν μέσω του Διασυνοριακού Διατραπεζικού Συστήματος Πληρωμών της Κίνας (CIPS). Η Ουάσινγκτον μπλόκαρε το σχέδιο και αργότερα επιχείρησε να στερήσει από το υποκατάστημα την πρόσβαση σε δολάρια.

Τόσο η Αίγυπτος όσο και η τράπεζα δήλωσαν πως είχαν επικοινωνία με τις αμερικανικές αρχές, ενώ η τράπεζα υποστήριξε ότι τηρούσε τους ισχύοντες κανονισμούς.

Στο Πεκίνο εκτιμήθηκε ότι Αιγύπτιοι αξιωματούχοι είχαν διαβιβάσει πληροφορίες στην Ουάσινγκτον. Όπως έγραψε η εφημερίδα, ο Σι έθεσε το ζήτημα στην αιγυπτιακή ηγεσία την 1η Σεπτεμβρίου.

Κινεζικές δορυφορικές εικόνες και οι διαφωνίες στην κυβέρνηση Τραμπ

Αμερικανοί αξιωματούχοι συσχέτισαν επίσης δορυφορικές εικόνες από την Κίνα, οι οποίες είχαν ληφθεί τόσο πριν όσο και μετά την ιρανική επίθεση της 17ης Ιουλίου, με το χτύπημα στην Ιορδανία που προκάλεσε τον θάνατο τριών Αμερικανών στρατιωτών.

Τον Μάιο, η Ουάσινγκτον είχε ανακοινώσει κυρώσεις εναντίον τριών κινεζικών εταιρειών που δραστηριοποιούνταν στις δορυφορικές εικόνες.

Παρότι είχαν επιβληθεί εκατοντάδες κυρώσεις, στο εσωτερικό της κυβέρνησης Τραμπ εξακολουθούσαν να υπάρχουν διαφορετικές απόψεις. Ο υπουργός Άμυνας Πιτ Χέγκσεθ κατηγόρησε την Κίνα και τη Ρωσία ότι ενισχύουν το Ιράν, ενώ ο Τραμπ επικαλέστηκε τις διαβεβαιώσεις του Σι πως δεν γίνονται παραδόσεις όπλων, δηλώνοντας «Τους εμπιστεύομαι».

Ο υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο, από την άλλη, υποστήριξε πως η κινεζική συνδρομή δεν έχει μεταβάλει την εξέλιξη του πολέμου.

Τα μέτρα που ανακοινώθηκαν τον Ιούλιο αφορούσαν οντότητες με δεσμούς με τη Mahan, ανάμεσά τους και έναν Κινέζο αντιπρόσωπο πωλήσεων.

Στα τέλη Αυγούστου, η αμερικανική επιχείρηση «Economic Outcast» έβαλε στο στόχαστρο κινεζικής ιδιοκτησίας δεξαμενόπλοιο και δίκτυα προμήθειας, χωρίς όμως να πλήξει κάποια μεγάλη κινεζική εταιρεία. Σύμφωνα με την Kpler, την αμέσως επόμενη εβδομάδα περίπου τέσσερα εκατομμύρια βαρέλια έφτασαν στην Κίνα.

Αμερικανοί βουλευτές και από τα δύο κόμματα ζήτησαν να ενταθούν οι ενέργειες. Η γερουσιαστής Ελίζα Σλότκιν κάλεσε να βρεθεί το Ιράν στο επίκεντρο της συνόδου κορυφής. Ο Ρούμπιο δεσμεύτηκε για ειλικρινείς συζητήσεις, ενώ το υπουργείο Οικονομικών και ο Λευκός Οίκος υπεραμύνθηκαν της εφαρμογής των κυρώσεων.

Το Πεκίνο αρνήθηκε τις κατηγορίες περί αθέμιτης στήριξης, παραπέμποντας στους δικούς του ελέγχους στις εξαγωγές και στη θέση του κατά των μονομερών κυρώσεων. Το Χονγκ Κονγκ δήλωσε, τέλος, ότι εφαρμόζει μόνο τις κυρώσεις που επιβάλλονται από τον ΟΗΕ.