Politico: Σχέδιο Τραμπ στον Λευκό Οίκο για 90ήμερο μπλόκο στις εξαγωγές ντίζελ – Αντιδράσεις και εσωτερικός διχασμός

Το σχέδιο Τραμπ για τα καύσιμα έρχεται στο προσκήνιο ενώ οι πολιτικές πιέσεις εντείνονται και οι τιμές εκτοξεύονται, μόλις λίγες εβδομάδες πριν από τις ενδιάμεσες εκλογές στις ΗΠΑ. Η αμερικανική προεδρία πλησιάζει στη λήψη ενός δραστικού μέτρου, το οποίο έχει προκαλέσει διχασμό τόσο στην κυβέρνηση όσο και στον ενεργειακό κλάδο.

Όπως αναφέρει το Politico, ο Λευκός Οίκος καταρτίζει σχέδιο που προβλέπει να σταματήσουν για 90 ημέρες οι εξαγωγές ντίζελ, παρά τις ενστάσεις στο εσωτερικό της κυβέρνησης και τις αντιδράσεις της πετρελαϊκής βιομηχανίας.

Για τις συζητήσεις που διεξάγονται στο παρασκήνιο, το Politico επικαλείται πέντε ενημερωμένες πηγές.

Η νομική διαδικασία για την επιβολή μιας τέτοιας απαγόρευσης παραμένει υπό διαμόρφωση. Παράλληλα, οι παραγωγοί καυσίμων στις ΗΠΑ αντιδρούν με ιδιαίτερη σφοδρότητα, προειδοποιώντας ότι ένα πρόσκαιρο όφελος θα εξουδετερωθεί αργότερα από ακόμη ακριβότερες τιμές.

Εφόσον διακοπούν τα φορτία, θα πρόκειται για την πρώτη περιστολή των ενεργειακών εξαγωγών των ΗΠΑ μετά το 2015. Εκείνη τη χρονιά, η κυβέρνηση Ομπάμα είχε καταργήσει την απαγόρευση εξαγωγών πετρελαίου που ίσχυε επί δεκαετίες.

Τιμές ντίζελ σε ρεκόρ και γεωπολιτική πίεση

Στο μεταξύ, οι τιμές του ντίζελ έχουν ανέλθει σε ιστορικά υψηλά, μετά τον πόλεμο που ξεκίνησε τον Φεβρουάριο ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ εναντίον του Ιράν και τις ουκρανικές επιδρομές σε διυλιστήρια της Ρωσίας. Η κατάσταση έχει οδηγήσει Ρεπουμπλικανούς από αγροτικές πολιτείες να ζητούν απαγόρευση των εξαγωγών.

Την Τετάρτη, η μέση τιμή του ντίζελ διαμορφώθηκε στα 6,52 δολάρια ανά γαλόνι, σύμφωνα με την AAA. Πρόκειται για άνοδο 91 σεντς μέσα σε έναν μήνα και για αύξηση 2,83 δολαρίων σε ετήσια βάση.

Διχασμός στον Λευκό Οίκο και φόβος για τις εκλογές

Την προσπάθεια να μεταπειστεί ο Τραμπ συνεχίζουν ορισμένοι Ρεπουμπλικανοί βουλευτές, παράγοντες του κλάδου διύλισης και αξιωματούχοι της κυβέρνησης. Πρόσωπα που γνωρίζουν τις εσωτερικές συνομιλίες στον Λευκό Οίκο αναφέρουν ότι θεωρούν την απαγόρευση εσφαλμένη απόφαση, καθώς μπορεί να επιφέρει το αντίθετο αποτέλεσμα και να αυξήσει τελικά το κόστος της βενζίνης, των αεροπορικών καυσίμων και άλλων καυσίμων.

Παρά τις προειδοποιήσεις, το υψηλό κόστος της ενέργειας εξακολουθεί να επιβαρύνει τους Ρεπουμπλικανούς υποψηφίους πριν από τις δύσκολες ενδιάμεσες εκλογές του Νοεμβρίου. Γι’ αυτό, ο Τραμπ προσανατολίζεται να ανακοινώσει την απαγόρευση μέχρι το τέλος της εβδομάδας, αντιμετωπίζοντας τις πιθανές συνέπειες ως «πρόβλημα του Δεκεμβρίου», όπως δήλωσε στέλεχος της πετρελαϊκής βιομηχανίας που είχε συζητήσεις με υψηλόβαθμους αξιωματούχους.

Η πηγή, η οποία ζήτησε να παραμείνει ανώνυμη, δήλωσε: «Αυτό που επικράτησε έναντι των πιο ψύχραιμων φωνών [στον Λευκό Οίκο] είναι η παράταξη του απόλυτου πανικού, του τύπου “ο ουρανός πέφτει στο κεφάλι μας, πρέπει να κάνουμε κάτι“, που ανησυχεί για τις τιμές στις αντλίες».

«Αυτό το στρατόπεδο παραμέρισε την πολιτική πτέρυγα, η οποία λέει: “ανάθεμα, πρέπει να γίνει κάτι”».

Σε συγκεκριμένες ερωτήσεις του Politico δεν υπήρξε άμεση απάντηση από τους εκπροσώπους του Λευκού Οίκου και του υπουργείου Ενέργειας. Αξιωματούχος της αμερικανικής προεδρίας περιορίστηκε να σχολιάσει για τον ιστότοπο: «Πρόκειται για άλλη μια ψευδή είδηση (fake news)».

Οι συνέπειες στην αγορά και οι αντιρρήσεις υπουργών

Η απαγόρευση διάρκειας 90 ημερών ενδέχεται αρχικά να οδηγήσει σε προσωρινή αποκλιμάκωση των τιμών του ντίζελ σε κάποιες περιοχές των ΗΠΑ. Δεξαμενόπλοια που μετέφεραν καύσιμα προς την Ευρώπη ή την Ασία θα κατευθυνθούν ξανά στο αμερικανικό δίκτυο, ενισχύοντας την προσφορά στο εσωτερικό.

Σε δεύτερο χρόνο, όμως, η απώλεια μιας μεγάλης εξαγωγικής αγοράς αναμένεται να κάνει τα διυλιστήρια να περιορίσουν την παραγωγή τους, με αποτέλεσμα οι τιμές να κινηθούν και πάλι ανοδικά.

Πηγές που έχουν γνώση των διαβουλεύσεων αναφέρουν ότι ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ, ο υπουργός Οικονομικών Σκοτ Μπέσεντ και ο υπουργός Εσωτερικών Νταγκ Μπέρμπαμ έχουν εκφράσει έντονες αντιρρήσεις στην προοπτική μιας καθολικής απαγόρευσης.

Πρόσωπο ενημερωμένο για όσα συζητήθηκαν ανέφερε: «Ο Μπέσεντ είναι καλός στρατιώτης». Και πρόσθεσε: «Θα εκφράσει τις απόψεις του και μετά θα προχωρήσει μπροστά».

Οι εκπρόσωποι των υπουργείων Οικονομικών και Εσωτερικών δεν ανταποκρίθηκαν άμεσα στα αιτήματα για σχολιασμό.

Το βράδυ της Τρίτης, ο Ράιτ έκανε σειρά τηλεφωνικών επικοινωνιών με διευθύνοντες συμβούλους ενεργειακών εταιρειών. Τους ενημέρωσε ότι η απαγόρευση των 90 ημερών πιθανότατα θα τεθεί σε ισχύ μέσα στις επόμενες ημέρες, όπως ανέφερε σύμβουλος του Τραμπ για την ενέργεια.

Πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι επικοινώνησαν αμέσως με τον Λευκό Οίκο, επιχειρώντας να αποτρέψουν το μέτρο. Ο σύμβουλος επισήμανε, πάντως, ότι «υπάρχει μεγάλη ρευστότητα, οπότε τα δεδομένα ενδέχεται να αλλάξουν».

Ο ίδιος δήλωσε: «Είναι μια φρικτή ιδέα».

Παράγοντας από τον κλάδο επισήμανε ότι η απόφαση του Τραμπ ενδέχεται τελικά να κριθεί από το «ποιος θα είναι ο τελευταίος άνθρωπος στο δωμάτιο» με τον Τραμπ όταν λάβει την απόφαση.

Σύμβουλος εκτός κυβέρνησης δήλωσε ότι, τις τελευταίες ημέρες, δέχθηκε «μια σειρά από αλλόφρονες εκκλήσεις» για να βρεθούν άλλες επιλογές.

Κατά την εκτίμησή του, υπάρχει ο κίνδυνος η κυβέρνηση να επεκτείνει επανειλημμένως την απαγόρευση, ανοίγοντας τον δρόμο για κρατική παρέμβαση στις αγορές ενέργειας, ένα μοντέλο που θα μπορούσαν αργότερα να αξιοποιήσουν και οι Δημοκρατικοί.

Το ίδιο πρόσωπο δήλωσε: «Είναι σαφές ότι υπάρχει μεγάλη εσωτερική αντίδραση σε αυτό».

Οι αγροτικές πιέσεις και οι διαφωνίες για το ντίζελ

Κατά την τοποθέτησή του την Τετάρτη σε εκδήλωση στη Νέα Υόρκη, ο υπουργός Ενέργειας Κρις Ράιτ απέρριψε δημόσια την πρόταση, λέγοντας σε πάνελ της Εβδομάδας Κλίματος: «Το σκληρό εργαλείο της απαγόρευσης των εξαγωγών ντίζελ δεν λειτουργεί, επειδή οι ΗΠΑ εξάγουν μεγάλες ποσότητες ντίζελ».

«Είμαστε ο μεγαλύτερος εξαγωγέας ντίζελ στον κόσμο, αλλά το ίδιο διυλιστήριο που παράγει ντίζελ παράγει επίσης βενζίνη και καύσιμα αεροσκαφών. Επομένως, εάν δεν μπορείτε να εξαγάγετε το ντίζελ που βγαίνει από τα διυλιστήριά μας όταν εξαντληθούν οι χώροι αποθήκευσης, θα πρέπει να μειώσετε την αμερικανική διύλιση, γεγονός που θα ασκήσει αυξητικές πιέσεις στις τιμές της βενζίνης και των καυσίμων αεροσκαφών».

Σε άλλη εκδήλωση, το πρωί της ίδιας ημέρας, ο Ράιτ έδωσε την εντύπωση πως δεν πρόκειται να εφαρμοστεί γενικευμένη απαγόρευση.

Σε εκείνη την εκδήλωση ανέφερε: «Αυτό είναι πιο πιθανό να γίνει εντελώς εθελοντικά». «Δεν θα σταματήσουμε τις εξαγωγές αμερικανικού ντίζελ, αλλά ενδέχεται να υπάρξει κάποια προσαρμογή στην κατεύθυνση των ροών του ντίζελ από τα αμερικανικά διυλιστήρια; Ναι, πιστεύω ότι θα το δούμε αυτό, διότι μπορεί να ανακόψει την άνοδο της τιμής του ντίζελ».

Η απαγόρευση βρισκόταν κατά καιρούς στο τραπέζι επί μήνες, όμως κομβικό σημείο αποτέλεσε η στήριξη που εξέφρασε το προηγούμενο Σαββατοκύριακο ο Ρεπουμπλικανός γερουσιαστής της Αϊόβα Τσακ Γκράσλεϊ.

Ο Γκράσλεϊ, που συγκαταλέγεται στους πλέον ισχυρούς υπερασπιστές των αγροτών στη Γερουσία, έγραψε στο X ότι οι αυξημένες τιμές του ντίζελ «σκοτώνουν το εισόδημα των αγροτών».

Η ανάρτηση του Γκράσλεϊ προκάλεσε έντονες πιέσεις από Ρεπουμπλικανούς που εκπροσωπούν αγροτικές περιοχές, οι οποίοι ζήτησαν από την κυβέρνηση παρεμβάσεις για να μειωθεί το κόστος του ντίζελ, ακόμη και με απαγόρευση εξαγωγών.

Μια τέτοια απόφαση θα ερχόταν σε μια συγκυρία κατά την οποία αρκετές χώρες ανά τον κόσμο εξαρτώνται περισσότερο από το ντίζελ των ΗΠΑ.

Ο πόλεμος που ξεκίνησαν ΗΠΑ και Ισραήλ εναντίον του Ιράν τον Φεβρουάριο προκάλεσε ζημιές σε διυλιστήρια της Μέσης Ανατολής και περιόρισε την πετρελαϊκή παραγωγή της περιοχής. Την ίδια ώρα, η Ουκρανία πλήττει ρωσικά διυλιστήρια, επιδιώκοντας να αναχαιτίσει τη ρωσική εισβολή.

Ο Ντέιβιντ Όξλεϊ, επικεφαλής οικονομικός αναλυτής για το κλίμα και τα εμπορεύματα στην Capital Economics, ανέφερε σε εκτενές σημείωμά του: «Μια απαγόρευση των εξαγωγών ντίζελ από τις ΗΠΑ θα επιδείνωνε τις ήδη σοβαρές πιέσεις στην παγκόσμια αγορά ντίζελ και θα ωθούσε τις τιμές εκτός των ΗΠΑ ακόμη υψηλότερα βραχυπρόθεσμα».

«Παρ’ όλα αυτά, δεδομένου ότι ένα πλεόνασμα ντίζελ στις ΗΠΑ θα μπορούσε παραδόξως να αναγκάσει τα αμερικανικά διυλιστήρια να περικόψουν την προσφορά προϊόντων πετρελαίου -ενδεχομένως εντός λίγων εβδομάδων- μια απαγόρευση θα κατέληγε τελικά να είναι αυτοκαταστροφική».