Οι εισαγγελείς κατηγορούν τη Meta: «Εθίστε τα παιδιά, κρύψτε την αλήθεια»

Στο «σκαμνί» της αμερικανικής δικαιοσύνης βρίσκεται πλέον ο τεχνολογικός κολοσσός Meta, αντιμέτωπος με τη σημαντικότερη νομική πρόκληση της ιστορίας του, καθώς κατηγορείται ότι σχεδίασε σκόπιμα το Facebook και το Instagram με τρόπο που εθίζει τα παιδιά και βλάπτει την ψυχική τους υγεία.

Η δικαστική μάχη στο Όκλαντ

Ένα δικαστήριο με σώμα ενόρκων στο Όκλαντ της Καλιφόρνια θα περάσει τις επόμενες έξι εβδομάδες εξετάζοντας τους ισχυρισμούς κορυφαίων εισαγγελέων από αρκετές αμερικανικές πολιτείες και των δικηγόρων της εταιρείας μέσων κοινωνικής δικτύωσης.

Κατά την έναρξη της δίκης την Τρίτη, δικηγόρος της πολιτείας της Καλιφόρνια υποστήριξε ότι η Meta διαπίστωσε πως «εκατομμύρια» παιδιά 11 και 12 ετών βρίσκονταν στο Instagram και «έκανε ελάχιστα για να τα κρατήσει μακριά».

Από την πλευρά του, ο εκπρόσωπος της Meta ισχυρίστηκε ότι εντοπίστηκαν μόλις λίγο πάνω από 100.000 τέτοιοι χρήστες, ενώ υποστήριξε ότι ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν υφίσταται.

Η δικηγόρος της Καλιφόρνια τόνισε ότι η Meta γνώριζε πως οι πλατφόρμες της βλάπτουν την ψυχική υγεία των εφήβων, ενώ η Meta υποστήριξε ότι παραβλέπεται το πόσοι περισσότεροι έφηβοι είχαν θετικές εμπειρίες.

Η δίκη πηγάζει από αγωγή που κατατέθηκε το 2023 από 29 αμερικανικές πολιτείες, συμπεριλαμβανομένης της Καλιφόρνια και της Νέας Υόρκης. Κατηγορούν την εταιρεία για πολυπληθείς παραβιάσεις της ομοσπονδιακής και πολιτειακής νομοθεσίας περί ιδιωτικότητας των παιδιών.

Οι πολιτείες διεκδικούν δισεκατομμύρια δολάρια από τη Meta και απαιτούν να προβεί σε αλλαγές στο Instagram και το Facebook, συμπεριλαμβανομένου του τερματισμού των καταμετρήσεων «like» και του ατελείωτου σκρολαρίσματος (infinite scroll).

Διαμαρτυρίες γονέων έξω από το δικαστήριο

Καθώς ξεκίνησαν οι εισαγωγικές αγορεύσεις την Τρίτη, ακτιβιστές και γονείς θυμάτων των μέσων κοινωνικής δικτύωσης συγκεντρώθηκαν έξω από το ομοσπονδιακό δικαστήριο στο Όκλαντ της Καλιφόρνια, κρατώντας ένα πανό μήκους πολλών μέτρων.

Βλέπουν τη δίκη αυτή ως την κορύφωση ετών δουλειάς και δημόσιας πίεσης προς τις εταιρείες μέσων κοινωνικής δικτύωσης να κάνουν περισσότερα για την προστασία των παιδιών στο διαδίκτυο.

Parents who say their children were harmed by social media spoke outside court as a landmark trial began over allegations that Meta intentionally designed Facebook and Instagram to addict young users, contributing to depression, anxiety and suicide https://t.co/UHi2NJ8GN6 pic.twitter.com/ZQlfB1Qzka

— Reuters (@Reuters) August 18, 2026

«Αν μπορούμε να συνεχίσουμε να τους καθιστούμε υπεύθυνους ξανά και ξανά, κάτι πρέπει να αλλάξει, και δεν θέλω να σταματήσουμε να το κάνουμε αυτό μέχρι να κάνουν τα προϊόντα τους ασφαλή από σχεδιασμού», δήλωσε η Έιμι Νέβιλ, της οποίας ο 14χρονος γιος, Αλεξάντερ Νέβιλ, πέθανε από δηλητηρίαση από φαιντανύλη αφού εξαπατήθηκε από διακινητές ναρκωτικών που δραστηριοποιούνταν στο Snapchat.

Ο Τζον ΝτεΜέι, του οποίου ο γιος Τζόρνταν αυτοκτόνησε σε ηλικία 17 ετών, αφού έπεσε θύμα κυκλώματος σεξουαλικού εκβιασμού (sextortion) στο Instagram, είναι ένας από τους γονείς που θα παρακολουθήσουν στενά τη δίκη και τα στοιχεία που θα προκύψουν.

«Καθώς αυτές οι πληροφορίες αρχίζουν να αποκαλύπτονται όλο και περισσότερο, ο αμερικανικός λαός, οι Αμερικανίδες μητέρες και οι Αμερικανοί πατέρες που δεν βλέπουν αυτά τα πράγματα κάθε μέρα μπορούν να τα δουν και να πουν: “Θεέ μου, αυτό είναι κάτι που πραγματικά συμβαίνει“», δήλωσε.

Η Λόρι Σοτ, σε ένα μήνυμα προς τη Meta, τον διευθύνοντα σύμβουλό της Μαρκ Ζούκερμπεργκ και τον επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, δήλωσε έξω από το δικαστήριο ότι έχουν χτίσει μία από τις πιο ισχυρές εταιρείες στον κόσμο, «αλλά η ισχύς δεν δικαιολογεί τη βλάβη».

«Τα κέρδη δεν διαγράφουν την ευθύνη των Big Tech και καμία εταιρεία —όσο πλούσια, όσο επιδραστική, όσο ανέγγιχτη κι αν νιώθει— δεν θα πρέπει να στέκεται πάνω από την αλήθεια, τον νόμο και τα παιδιά μας», συνέχισε η Σοτ.

Πολλοί γονείς-ακτιβιστές φάνηκαν να διατηρούν την αισιοδοξία τους την Τρίτη.

Η Έριν Πόπολο, της οποίας η κόρη Έμιλι Μουρίλο αυτοκτόνησε αφού υπέστη έντονο διαδικτυακό εκφοβισμό, ήταν αισιόδοξη ότι το αποτέλεσμα της δίκης θα μπορούσε να οδηγήσει σε ουσιαστική αλλαγή στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

«Πιστεύω ότι πρόκειται να γράψουμε ιστορία εδώ», δήλωσε.

«Η δικαιοσύνη πρόκειται να αποδοθεί», δήλωσε ο Λένον Τόρες, ακτιβιστής της οργάνωσης Heat Initiative. «Οι πόρτες της αίθουσας του δικαστηρίου είναι ανοιχτές και είναι ώρα το κοινό να δει αυτό που τα στελέχη της Meta γνώριζαν όλη την ώρα: ότι τα προϊόντα τους είναι σχεδιασμένα για να εθίζουν και να βλάπτουν τα παιδιά».

«Εθισμός και συγκάλυψη»

Στην εισαγωγική της αγορεύση, η Μέγκαν Ο’Νιλ, επικεφαλής δικηγόρος της Καλιφόρνια, βασίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε πληροφορίες που βρέθηκαν σε εκατομμύρια έγγραφα που παρασχέθηκαν στην υπόθεση από τη Meta.

Αυτά περιλάμβαναν εσωτερικές έρευνες, μηνύματα ηλεκτρονικού ταχυδρομείου υπαλλήλων και αρχεία συνομιλιών που έφταναν μέχρι τον ίδιο τον Ζούκερμπεργκ.

Μία εσωτερική έρευνα για το Instagram ανέφερε: «Οι έφηβοι έχουν μια αφήγηση εθισμένου σχετικά με τη χρήση».

Σε μια άλλη έρευνα στην οποία η Ο’Νιλ υπέδειξε στους ενόρκους, η Meta διαπίστωσε ότι «τα χαρακτηριστικά του προϊόντος που είναι σχεδιασμένα για να αυξάνουν τον χρόνο που δαπανάται είναι εγγενώς σε αντίθεση με την ευημερία και αφαιρούν από την ικανότητα των ανθρώπων να εστιάζουν σε δραστηριότητες που προσθέτουν αξία στη ζωή τους».

Παρά την επίγνωση της Meta για τις πιθανές αρνητικές επιπτώσεις, η Ο’Νιλ υποστήριξε ότι η εταιρεία έβαλε στο στόχαστρο τους νέους ως χρήστες του Facebook και του Instagram. Η Meta, όπως δήλωσε, έκανε ό,τι μπορούσε για να «διαβεβαιώσει το κοινό ότι οι πλατφόρμες της ήταν ασφαλείς για τα παιδιά».

Η Ο’Νιλ περιέγραψε στους ενόρκους πώς θα μπορούσε να συνοψιστεί το επιχειρηματικό μοντέλο της Meta: «Εθίστε τους χρήστες, κρατήστε τους για όσο περισσότερο μπορείτε, συλλέξτε τα δεδομένα τους, κρύψτε την αλήθεια από το κοινό όταν κάνετε δημόσιες δηλώσεις», ανέφερε.

Σημείωσε ότι καθ’ όλη τη διάρκεια της δίκης θα γινόταν σαφές πως αυτά που έλεγε η Meta δημοσίως για τις πλατφόρμες της και αυτά που έδειχναν οι εσωτερικές της έρευνες ήταν πολύ διαφορετικά.

«Η Meta δήλωσε ότι έθετε την ασφάλεια πάνω από τα κέρδη, αλλά απέκρυψε την πραγματικότητα ότι, ξανά και ξανά, όταν ερχόταν η ώρα να ληφθεί μια απόφαση, τα κέρδη υπερίσχυαν».

«Δεν υπάρχει εθισμός»

Ο Πολ Σμιτ, επικεφαλής δικηγόρος της Meta, απάντησε απευθείας στην εσωτερική έκθεση έρευνας που χρησιμοποίησε η Ο’Νιλ στην εισαγωγική της αγορεύση.

Το έγγραφο της Meta που έδειξε η Ο’Νιλ στους ενόρκους διαπίστωνε ότι «1 στους 5 εφήβους λέει ότι το Instagram τον κάνει να νιώθει χειρότερα».

«Αυτό ακούγεται αρκετά κακό», δήλωσε ο Σμιτ. «Τι άλλο λέει το έγγραφο; Ότι το 41% των εφήβων δήλωσε ότι τους έκανε να νιώθουν καλύτερα και ένα άλλο 41% δήλωσε ότι δεν είχε καμία επίδραση».

Ο Σμιτ προσπάθησε επίσης να αποδομήσει την επιχειρηματολογία των πολιτειών ότι η Meta όχι μόνο απέτυχε να εμποδίσει χρήστες κάτω των 13 ετών να χρησιμοποιούν τις πλατφόρμες της, αλλά ότι εσκεμμένα «έθισε» εφήβους και παιδιά ως χρήστες του Facebook και του Instagram, ή ότι αυτά σχεδιάστηκαν για να είναι εθιστικά.

Όσον αφορά τη δυνατότητα της Meta να επαληθεύει την ηλικία κάθε χρήστη στην πλατφόρμα της, ο Σμιτ υποστήριξε ότι οι ίδιοι οι νόμοι περί ιδιωτικότητας που η Meta κατηγορείται ότι παραβίασε, την εμπόδισαν να αποθηκεύει και να χρησιμοποιεί τα δεδομένα που χρειαζόταν για να παρακολουθεί αποτελεσματικά τους ανήλικους χρήστες.

Ο Σμιτ υποστήριξε επίσης ένα σημείο που η Meta έχει προβάλει και σε άλλες δικαστικές διαμάχες φέτος — ότι ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν υφίσταται.

«Δεν μπορεί να αμφισβητηθεί ότι η Meta έχει αναγνωρίσει πως οι άνθρωποι δυσκολεύονται, ή μπορούν να δυσκολευτούν, με τη χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, και έχει αναπτύξει εργαλεία για να προσπαθήσει να το αντιμετωπίσει αυτό», δήλωσε ο Σμιτ.

Επισήμανε παλαιότερες δηλώσεις του διευθύνοντος συμβούλου της εταιρείας, Μαρκ Ζούκερμπεργκ, και του επικεφαλής του Instagram, Άνταμ Μοσέρι, στις οποίες ανέφεραν ότι το Facebook και το Instagram δεν σχεδιάστηκαν για να είναι εθιστικά.

Πρόσθεσε δε ότι δεν υπάρχει καμία έρευνα που να δείχνει ότι ο εθισμός στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης είναι εφικτός.