Αποκαλυπτικό υλικό που βλέπει το φως της δημοσιότητας προκαλεί έντονες αντιδράσεις στη Βρετανία, καθώς καταγράφει τη διαδικασία δοκιμών νέων φαρμάκων σε ζώα, με εικόνες που περιγράφονται ως εξαιρετικά σκληρές.
Σε ένα από τα βίντεο, διακρίνεται πίθηκος να συγκρατείται, ενώ ανοίγουν το στόμα του και ένας σωλήνας εισάγεται στον λαιμό του, προκειμένου να του χορηγηθεί μιας ουσία απευθείας στο στομάχι.
Το υλικό καταγράφηκε μυστικά από εργαζόμενο σε δύο εγκαταστάσεις δοκιμών στη Βρετανία, ο οποίος δήλωσε ότι έπαθε σοκ από την «τεράστια οδύνη» που υπέστησαν τα ζώα.
Όπως ανέφερε, μακάκοι με μακριά ουρά, δεμένοι και ακινητοποιημένοι, τρέφονταν με νέα φάρμακα κατά της παχυσαρκίας για να αξιολογηθεί αν είναι ασφαλή για ανθρώπινη χρήση.
Πειράματα σε πολλά είδη ζώων
Σύμφωνα με τον ίδιο, στα πειράματα συμμετείχαν επίσης σκύλοι ράτσας μπιγκλ, χοίροι, κουνέλια και άλλα ζώα, τα οποία υπέστησαν «ακραία ταλαιπωρία» κατά τη διάρκεια δοκιμών για νέα φαρμακευτικά προϊόντα.
Οι δοκιμές δεν αφορούν μόνο θεραπείες για σοβαρές ασθένειες, αλλά και καθημερινά φάρμακα, όπως:
- Παυσίπονα για πονοκεφάλους
- Φάρμακα για τη χοληστερόλη
- Σκευάσματα για παλινδρόμηση
- Αντιισταμινικά
- Αντιβιοτικά
- Αντικαταθλιπτικά
Ο εργαζόμενος αποκάλυψε ότι όλα τα ζώα που επιβιώνουν των δοκιμών θανατώνονται στο τέλος της διαδικασίας και τα σώματά τους χρησιμοποιούνται για περαιτέρω μελέτες.
Νόμιμες, αλλά αμφιλεγόμενες διαδικασίες
Οι εγκαταστάσεις όπου εργάστηκε συνεργάζονται με μεγάλες φαρμακευτικές εταιρείες για τη διεξαγωγή υποχρεωτικών δοκιμών ασφάλειας πριν από τις κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Και οι δύο μονάδες λειτουργούν υπό την εποπτεία του υπουργείου Εσωτερικών της Βρετανίας και εντός του νομικού πλαισίου.
Ωστόσο, ο πρώην πλέον εργαζόμενος υποστηρίζει ότι δημοσιοποίησε το υλικό για να ξεκινήσει μια ευρύτερη δημόσια συζήτηση.
«Με στοιχειώνουν οι κραυγές τους»
Ο ίδιος περιέγραψε τις εμπειρίες του ως βαθιά τραυματικές. «Η συνείδησή μου δεν μου επέτρεπε απλώς να παραιτηθώ και να φύγω», είπε χαρακτηριστικά.
«Ένιωθα ότι αν μπορούσα να δώσω μια εικόνα αυτού του κόσμου που ήταν κρυμμένος από τη δημόσια θέα, ίσως κάτι να άλλαζε».
Όπως είπε, οι δοκιμές μπορούσαν να διαρκέσουν έως και δύο χρόνια και οι κραυγές των ζώων τον «στοιχειώνουν».
«Δεν είχα ιδέα τι απαιτούν οι κανονισμοί για τις δοκιμές τοξικότητας μέχρι να κάνω αίτηση για δουλειά στην εγκατάσταση και γρήγορα συνειδητοποίησα ότι κανείς, εκτός από όσους εργάζονται εκεί, δεν γνωρίζει».
«Δεν θα έπαιρνα τα ρίσκα που πήρα [για να τραβήξω κρυφά βίντεο] αν δεν πίστευα ότι ο μόνος λόγος που αυτό συνεχίζεται είναι επειδή το κοινό δεν γνωρίζει», τόνισε.
Παραδέχθηκε ότι οι εργαζόμενοι νοιάζονταν για τα ζώα, αλλά «Η δουλειά μας απαιτούσε να διευκολύνουμε την ταλαιπωρία τους».
«Το μότο που συνοδεύει τη δουλειά είναι ότι: κάνεις κάτι θετικό για τον κόσμο», σημείωσε.
«Υπήρχαν ακόμη και πινακίδες στους τοίχους για να μας το θυμίζουν – αλλά δεν μου πήρε πολύ για να σταματήσω να το πιστεύω και να αρχίσω να σκέφτομαι: πώς μπορεί να προκύψει κάτι θετικό από αυτό;» διερωτήθηκε.
«Το έβρισκα σχεδόν ανυπόφορο κάποιες φορές να ξέρω ότι συνέβαλα σε αυτό».
Οι μέθοδοι των δοκιμών
Οι δοκιμές έχουν στόχο να καθορίσουν:
- Τα όρια ασφάλειας ενός φαρμάκου
- Τον τρόπο που κινείται στο σώμα
- Τις επιπτώσεις του στα όργανα
Η πιο συνηθισμένη μέθοδος είναι η «σίτιση διά του στόματος με σωληνάκι», κατά την οποία ένας σωλήνας εισάγεται στο στομάχι μέσω του λαιμού.
Σε άλλες περιπτώσεις:
- Τοποθετούνται μάσκες σε σκύλους και πιθήκους για εισπνοή ουσιών
- Ζώα δένονται με ειδικά στηρίγματα σε λαιμό και μέση
- Ουσίες εγχέονται απευθείας στο αίμα
Ο εργαζόμενος ανέφερε επίσης:
- Χρήση κάνναβης και ουσιών παρόμοιων με το ecstasy σε πειράματα
- Πειράματα σε μίνι χοίρους με τομές στην πλάτη για δοκιμή φαρμάκων
- Χρήση εγκύων κουνελιών για μελέτη επιπτώσεων σε έμβρυα
«Δεν μπορούσαμε να αγνοήσουμε την οδύνη»
Οι εργαζόμενοι προσπαθούσαν να αποσπάσουν την προσοχή τους, ακόμη και βάζοντας μουσική, όμως τα ζώα «αγωνίζονταν, φώναζαν και ούρλιαζαν για να αποφύγουν τον σωλήνα που τους έβαζαν στο στόμα».
«Δεν θα ξεχάσω ποτέ τα δυνατά ουρλιαχτά των μίνι χοίρων όταν υποβάλλονταν σε διάφορες διαδικασίες».
Για τη στιγμή της θανάτωσης των ζώων, σημείωσε: «Ήμασταν συντετριμμένοι».
Αντιδράσεις και διεθνείς εξελίξεις
Οργανώσεις για τα δικαιώματα των ζώων χαρακτήρισαν το υλικό «σοκαριστικό» και ζήτησαν από την κυβέρνηση να επιταχύνει την κατάργηση των πειραμάτων σε ζώα.
Από την άλλη πλευρά, οργανώσεις υπέρ των δοκιμών υποστήριξαν ότι η «ακραία ταλαιπωρία» είναι εξαιρετικά σπάνια και ότι οι δοκιμές είναι απαραίτητες.
Ο Κρις Μαγκί από την Understanding Animal Research δήλωσε: «Είναι ήδη παράνομο να χρησιμοποιηθεί ζώο στην έρευνα αν υπάρχει εναλλακτική χωρίς ζώα».
Ο ρόλος των δοκιμών και η κριτική
Σύμφωνα με τους υποστηρικτές των συγκεκριμένων διαδικασιών, οι δοκιμές είναι απαραίτητες για να κατανοηθεί πώς τα φάρμακα απορροφώνται, διανέμονται και μεταβολίζονται στον οργανισμό.
Τονίζουν επίσης ότι πολλά φάρμακα που σώζουν ζωές βασίζονται σε αυτές τις διαδικασίες.
Ωστόσο, η αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων των ΗΠΑ (FDA) έχει ήδη αναγνωρίσει περιορισμούς. «Υπάρχει αυξανόμενη επιστημονική αναγνώριση ότι τα ζώα δεν αποτελούν επαρκή μοντέλα της ανθρώπινης υγείας και ασθένειας», ανέφερε.
«Πάνω από το 90% των φαρμάκων που φαίνονται ασφαλή και αποτελεσματικά στα ζώα δεν λαμβάνουν τελικά έγκριση για χρήση σε ανθρώπους, κυρίως λόγω ζητημάτων ασφάλειας ή αποτελεσματικότητας».
«Αντίθετα, ορισμένες ουσίες που φαίνονταν ασφαλείς σε ζώα αποδείχθηκαν θανατηφόρες σε ανθρώπους».
Η Λιν Γουάιτ από την Animals International δήλωσε: «Αυτό που δείχνουν αυτά τα στοιχεία δεν είναι απλώς μεμονωμένες διαδικασίες, αλλά ζώα που υπομένουν εβδομάδες και μερικές φορές μήνες επαναλαμβανόμενης χορήγησης ουσιών, περιορισμού και εγκλεισμού».
«Η ταλαιπωρία και η οδύνη τους δεν είναι στιγμιαία – είναι παρατεταμένη και σωρευτική», τόνισε.
«Αυτές οι δοκιμές, παρότι γίνονται στο όνομα της δημόσιας ασφάλειας, παραμένουν κρυφές από τη δημόσια θέα. Χωρίς διαφάνεια, το κοινό δεν είχε ποτέ την ευκαιρία να εκφράσει αν αυτή η ταλαιπωρία πρέπει να συνεχιστεί», κατέληξε.
Η βουλευτής των Εργατικών, Ιρέν Κάμπελ, πρόσθεσε: «Η τρομερή ταλαιπωρία που βιώνουν αυτά τα ζώα και αποτυπώνεται σε αυτή την αποκάλυψη υπογραμμίζει την ανάγκη για τολμηρή και άμεση δράση ώστε να επιταχυνθεί η κατάργηση των πειραμάτων σε ζώα».
«Αυτά πρέπει να αντικατασταθούν από καινοτόμες μεθόδους ειδικά για τον άνθρωπο που προσφέρουν τις καλύτερες προοπτικές προόδου για τους ασθενείς».
Προς εναλλακτικές λύσεις
Η FDA ανακοίνωσε σχέδια για ανάπτυξη εναλλακτικών μεθόδων, με τη χρήση:
- Τεχνητής νοημοσύνης
- Υπολογιστικών μοντέλων
- «Οργάνων σε τσιπ»
Στόχος είναι η μετάβαση σε «μοντέλα με επίκεντρο τον άνθρωπο», τα οποία «μπορούν να προβλέψουν πιο αξιόπιστα, αποτελεσματικά και ηθικά τις αντιδράσεις των φαρμάκων στον άνθρωπο πριν από τις κλινικές δοκιμές».
Με πληροφορίες από: Daily Mail
