Παρά το γεγονός ότι βρίσκεται κλεισμένος σε μια φυλακή υψηλής ασφάλειας κοντά στην Κωνσταντινούπολη, ο κύριος αντίπαλος του Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, ο πρώην δήμαρχος της πόλης Εκρέμ Ιμάμογλου, συνεχίζει να δηλώνει αποφασισμένος να διεκδικήσει την τουρκική προεδρία, διατηρώντας την πολιτική του επιρροή από το κελί του.
Ο φυλακισμένος και πρώην δημοκρατικά εκλεγμένος δήμαρχος της Κωνσταντινούπολης, Ιμάμογλου, τόνισε, απαντώντας γραπτώς σε ερωτήσεις του Politico, ότι παραμένει ο νόμιμος υποψήφιος που μπορεί να ανατρέψει την 25ετή κυριαρχία του Ερντογάν.
Η σύλληψη του δημοφιλούς δημάρχου τον Μάρτιο προκάλεσε μαζικές διαδηλώσεις σε όλη τη χώρα και διεθνή καταδίκη, με την αντιπολίτευση να χαρακτηρίζει τη φυλάκισή του ως πολιτικά υποκινούμενη κίνηση από τον Τούρκο Πρόεδρο για να απομακρύνει τον πιο αποτελεσματικό αντίπαλό του στη χώρα των 88 εκατομμυρίων κατοίκων.
Στόχος του Ερντογάν «να σβήσει την υποψηφιότητά μου τώρα και στο μέλλον»
«Αυτό που ζούμε σήμερα δεν είναι μια γνήσια νομική διαδικασία – είναι μια στρατηγική πολιτικής πολιορκίας», έγραψε στο Politico ο Ιμάμογλου.
«Στόχος του προέδρου Ερντογάν δεν είναι μόνο να διαμορφώσει τις επόμενες εκλογές. Είναι να σβήσει την υποψηφιότητά μου τώρα και στο μέλλον, και να με ωθήσει πλήρως εκτός πολιτικής. Ο λόγος είναι σαφής: Ξέρουν ότι σε μια ελεύθερη και δίκαιη εκλογή, μπορώ να νικήσω τον πρόεδρο Ερντογάν στις κάλπες, και προσπαθούν να το αποτρέψουν».
Οι εκτεταμένες έρευνες εναντίον του Ιμάμογλου, μαζί με πολλούς άλλους δημάρχους του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP), ήρθε σε μια περίοδο όπου υπήρχαν ενδείξεις ότι το πολιτικό κλίμα της χώρας μετατοπιζόταν σημαντικά ενάντια του Ερντογάν.
Το Κόμμα Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AK Party) του Ερντογάν ηττήθηκε με απρόσμενα υψηλό ποσοστό στις δημοτικές εκλογές του 2024, και οι αρχές προχώρησαν σε κατηγορίες εναντίον του Ιμάμογλου με πολλαπλές κατηγορίες, ακριβώς όταν επρόκειτο να οριστεί ως επίσημος υποψήφιος του CHP για την προεδρία.
Παρά την κράτησή του, περισσότεροι από 15 εκατομμύρια Τούρκοι ψήφισαν σε μια εσωτερική διαδικασία του CHP για να τον ορίσουν επίσημο αντίπαλο — μια ιδιαίτερα συμβολική δημόσια έκφραση στήριξης, καθώς ήταν ο μοναδικός υποψήφιος.
Ο Ιμάμογλου και μέλη της ομάδας του κατηγορούνται για διαφθορά, εκβιασμό, δωροδοκία, ξέπλυμα χρημάτων και ακόμη και κατασκοπεία.
Ο ίδιος εξήγησε ότι «1.300 έλεγχοι στον δήμο Κωνσταντινούπολης που δεν απέδωσαν κανένα συγκεκριμένο εύρημα – μια κατηγορία 3.900 σελίδων βασισμένη κυρίως σε φήμες και μάρτυρες των οποίων η αξιοπιστία αμφισβητείται, μια απαίτηση για ποινές φυλάκισης συνολικά έως 2.352 έτη και μέγιστη διάρκεια δίκης ορισμένη στις 4.600 ημέρες».
Οι επόμενες προεδρικές εκλογές δεν αναμένονται πριν το 2028, αλλά ο Ιμάμογλου θεωρείται ακόμα ιδιαίτερα επικίνδυνος πολιτικά.
Έχει νικήσει τους συμμάχους του Ερντογάν στις εκλογές της Κωνσταντινούπολης τρεις φορές, ενώ το κόμμα του κέρδισε σε παραδοσιακές, θρησκευτικές συνοικίες της μεγαλύτερης πόλης της Τουρκίας, που οι ισλαμιστές θεωρούσαν ανέκαθεν προπύργιά τους.
Ο ίδιος ο Ερντογάν είχε χρησιμοποιήσει το αξίωμα του δημάρχου στην Κωνσταντινούπολη ως εφαλτήριο για την εθνική εξουσία πριν χρόνια.
Λαϊκή «απαίτηση για δικαιοσύνη, αξιοκρατία και αξιοπρέπεια»
Παρά τη φυλάκισή του, ο Ιμάμογλου συνεχίζει την εκστρατεία του διαδικτυακά μέσω πλατφορμών όπως το X, το Instagram και το TikTok, με τη βοήθεια της ομάδας του. Ωστόσο, ο κύριος λογαριασμός του στο X, με σχεδόν 10 εκατομμύρια ακόλουθους, μπλοκαρίστηκε στην Τουρκία τον Μάιο.
«Αυτό που καθορίζει μια εκστρατεία είναι οι ιδέες της, οι αξίες της και η κοινή θέληση των πολιτών. Όλα αυτά τα έχουμε με το μέρος μας … Όλοι γνωρίζουν ότι η σύλληψή μου είναι άδικη. Ακόμη και ένα σημαντικό μέρος των ψηφοφόρων του Κόμματος Δικαιοσύνης και Ανάπτυξης (AK Party) θεωρεί την κράτησή μου άδικη και το βλέπει ως σοβαρό πλήγμα στη δικαιοσύνη», έγραψε.
Επίσης τόνισε τη σημασία της εσωτερικής διαδικασίας του CHP για την εκλογή υποψηφίων, η οποία κατέδειξε την εκτεταμένη λαϊκή υποστήριξη πέρα από τη βασική βάση του κόμματος.
«Η διαδικασία της 23ης Μαρτίου 2025 το απέδειξε καθαρά. Παρά την κράτησή μου, περίπου 15,5 εκατομμύρια πολίτες ψήφισαν για να στηρίξουν την υποψηφιότητά μου. Μόνο 2 εκατομμύρια από αυτούς ήταν μέλη του CHP – οι υπόλοιποι 13,5 εκατομμύρια προέρχονταν από κάθε τμήμα της κοινωνίας», εξήγησε.
«Η εκστρατεία που ξεκίνησε το κόμμα μου για να απαιτήσει δίκη χωρίς κράτηση και πρόωρες εκλογές συγκέντρωσε 25,1 εκατομμύρια υπογραφές. Όλα αυτά αντικατοπτρίζουν μια απαίτηση που υπερβαίνει τα όρια των κομμάτων: μια απαίτηση για δικαιοσύνη, αξιοκρατία και αξιοπρέπεια».
Η νομική τύχη της υποψηφιότητάς του εξαρτάται τώρα από μια δικαιοσύνη με φτωχό ιστορικό ανεξαρτησίας. Τον Φεβρουάριο, η Εισαγγελία της Κωνσταντινούπολης άνοιξε έρευνα για πιθανή πλαστογράφηση του πτυχίου του Ιμάμογλου από το Πανεπιστήμιο της Κωνσταντινούπολης, και μία ημέρα πριν τη σύλληψή του, το πανεπιστήμιο ακύρωσε το πτυχίο.
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Τουρκίας, οι υποψήφιοι πρόεδροι πρέπει να είναι άνω των 40 ετών και να διαθέτουν πανεπιστημιακό πτυχίο. Αναμένεται νέα ακρόαση αργότερα αυτόν τον μήνα.
«Αν και ο Ιμάμογλου μπορεί να ανακοινώσει την υποψηφιότητά του από ένα κελί φυλακής, δεν υπάρχει τρόπος αυτό να επιτραπεί νομικά – γιατί για τον Ερντογάν αυτό θα ήταν θανάσιμη πολιτική απειλή σε περίπτωση ελεύθερης και δίκαιης εκλογικής αναμέτρησης», σχολίασε ο ειδικός για την Τουρκία στο Washington Institute, Σονέρ Τσαγάπται.
Για τις σχέσεις Ερντογάν – Τραμπ
Ο Ιμάμογλου στράφηκε επίσης κατά της «επιθετικής» εξωτερικής πολιτικής του Ερντογάν και της στενής σχέσης του με τον πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, συνδέοντας και τα δύο με τη συρρίκνωση των δικαιωμάτων στο εσωτερικό.
«Είναι σαφές ότι η προεδρία του Τραμπ άνοιξε μια ταραχώδη εποχή … Η διπλωματία έχει μετατοπιστεί όλο και περισσότερο από θεσμούς σε διαβουλεύσεις ηγέτη προς ηγέτη, περιορισμένη ανάμεσα σε γρήγορες συμφωνίες και χειρονομίες που σπάνια οδηγούν κάπου», έγραψε.
Υποστήριξε ότι ο Ερντογάν αναζητούσε τη νομιμοποίηση που έχασε εντός ΗΠΑ, αλλά αμφέβαλε αν η Άγκυρα πραγματικά πετυχαίνει τους στόχους της: «Πρέπει να αναρωτηθούμε ποια είναι τα απτά οφέλη αυτής της υποτιθέμενης επιτυχίας. Παρά τους ισχυρισμούς ότι οι σχέσεις με την Ουάσινγκτον βελτιώνονται, η Τουρκία δεν έχει επιστρέψει ακόμη στο πρόγραμμα F-35 και οι σχετικές κυρώσεις δεν έχουν αρθεί».
«Η γειτονική μας Ελλάδα συνεχίζει, παραβιάζοντας συμφωνίες, στρατιωτικοποιεί τα νησιά του Αιγαίου. Η συμμαχία μεταξύ Ελλάδας, Ισραήλ και Νότιας Κύπρου κατά της Τουρκίας ενισχύεται και επεκτείνεται σταθερά. Το Ισραήλ ακολουθεί προκλητικές πολιτικές απέναντι στους Κούρδους σε διάφορες περιφερειακές χώρες. Το σχέδιο ειρήνης στη Γάζα, συνταγμένο με “νοοτροπία μεσίτη ακινήτων”, δεν έχει ακόμη τερματίσει την οδύνη και την πείνα των Παλαιστινίων. Τι κάνει η κυβέρνηση ως αντίδραση;» αναρωτήθηκε.
Ο Ιμάμογλου τόνισε επίσης ότι η πολιτική του Ερντογάν έχει περιορίσει το χώρο για τη δημοκρατική πολιτική στο εσωτερικό. «Τα θεμελιώδη δικαιώματα περιορίζονται, ασκείται πίεση στους εκλεγμένους, και τα μέσα ενημέρωσης και η κοινωνία των πολιτών φιμώνονται, με το πρόσχημα της ‘ασφάλειας’ και της γεωπολιτικής σημασίας. Με την πάροδο του χρόνου, η ιδέα ότι οι ελευθερίες μπορούν να παραμεριστούν ‘για τη σταθερότητα’ γίνεται φυσιολογική».
Αν εκλεγεί Πρόεδρος
Αν εκλεγεί πρόεδρος, ο Ιμάμογλου είπε ότι η αναθέρμανση των σχέσεων με την Ευρώπη θα είναι προτεραιότητα, μαζί με την εκπλήρωση των δημοκρατικών προϋποθέσεων για να θέσει υποψηφιότητα για ένταξη στην ΕΕ.
«Ως CHP, ο στόχος μας για πλήρη ένταξη στην ΕΕ παραμένει άθικτος. Σε βραχυπρόθεσμο επίπεδο, θα εργαστούμε για τον εκσυγχρονισμό της Τελωνειακής Ένωσης ώστε να περιλαμβάνει υπηρεσίες, γεωργία, δημόσιες προμήθειες και ψηφιακό εμπόριο, και να ευθυγραμμιστούμε με τα ευρωπαϊκά πρότυπα», έγραψε.
Η ρουτίνα του στη φυλακή
Ο Ιμάμογλου διατηρεί αυστηρό πρόγραμμα στη φυλακή παρά στις δυσοίωνες βραχυπρόθεσμες προοπτικές. Γράφει, διαβάζει και παρακολουθεί την ειδησεογραφία όσο το δυνατόν περισσότερο, από αίσθημα δημόσιου καθήκοντος.
«Αυτή η ευθύνη δεν σταματάει στις πύλες της φυλακής … Θεωρούμαι εντός του επίσημου πλαισίου, αλλά πιστεύω ότι η κράτηση δεν πρέπει ποτέ να κανονικοποιείται σε μια δημοκρατία. Ειδικά όταν χρησιμοποιείται ως εργαλείο πολιτικού περιορισμού. Το ζήτημα δεν είναι οι συνθήκες, αλλά η αρχή: Η κράτηση και η παρατεταμένη νομική αβεβαιότητα δεν πρέπει να γίνουν όργανα της πολιτικής».
Αυτό που του λείπει περισσότερο είναι η οικογένειά του: η σύζυγός του Ντιλέκ, τα παιδιά, οι γονείς και οι φίλοι. Πολλές αιτήσεις για επισκέψεις απορρίπτονται χωρίς δικαιολογία.
«Μου λείπει επίσης ο κανονικός ρυθμός της πόλης, το να περπατώ ελεύθερα στο δρόμο, η άμεση επαφή με τους ανθρώπους και το μοίρασμα απρόβλεπτων στιγμών», έγραψε.
Προσέθεσε ότι διατηρεί τη δύναμή του γνωρίζοντας ότι εξακολουθεί να αποτελεί μέρος ενός δημοκρατικού κινήματος μεγαλύτερου από τις προσωπικές του συνθήκες. «Αυτό είναι που πραγματικά καθορίζει τα πάντα, όχι τα τείχη γύρω μου».
