Κοβέσι στο Politico: «Θα σκοτώσουν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επειδή κάνει τη δουλειά της» – Οι αιχμές για τον ΟΠΕΚΕΠΕ

Η απερχόμενη επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO), Λάουρα Κοντρούτσα Κοβέσι, ολοκληρώνει τη θητεία της με αποκαλύψεις και ιδιαίτερα αιχμηρές τοποθετήσεις.

Σε αποκλειστική συνέντευξη στο Politico, με αφορμή το τέλος της επταετούς θητείας της, η Κοβέσι προειδοποίησε για τους κινδύνους που αντιμετωπίζει το ανεξάρτητο όργανο. Κατήγγειλε οικονομική ασφυξία, γραφειοκρατική αδράνεια και πολιτικές παρεμβάσεις από κράτη-μέλη.

«Θα σκοτώσουν την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία επειδή κάνει τη δουλειά της»

Η επικεφαλής που αποχωρεί από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία περιέγραψε το κλίμα στις Βρυξέλλες με αναφορά σε γνωστή φράση από την ταινία επιστημονικής φαντασίας «Alien» και τη δημοφιλή δανέζικη τηλεοπτική σειρά.

«Καθώς αποχωρώ από το γραφείο μου, σκέφτομαι τη διάσημη δανέζικη τηλεοπτική σειρά “Borgen”. Υπάρχει μια πολύ γνωστή ρήση εκεί: “Στις Βρυξέλλες, κανείς δεν μπορεί να σε ακούσει να ουρλιάζεις”, και δυστυχώς, αυτό είναι αλήθεια», είπε η Κοβέσι.

«Ανησυχώ ότι η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία πρόκειται να θανατωθεί “με το μαλακό” (killed softly), επειδή απλά κάνει τη δουλειά της», συμπλήρωσε, μιλώντας με αφοπλιστική ειλικρίνεια.

Οι επικρίσεις της Κοβέσι

Όταν ρωτήθηκε ποιο γεγονός την αιφνιδίασε περισσότερο μέσα στην επταετή θητεία της, η Κοβέσι απάντησε πως αυτή ήταν η πιο απαιτητική θέση που είχε αναλάβει. Παράλληλα, στάθηκε στις επαναλαμβανόμενες επιθέσεις κατά της ανεξαρτησίας της υπηρεσίας.

«Η πιο απροκάλυπτη απόπειρα εκφοβισμού της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας συνέβη στην Ελλάδα, όπου είχαμε το ζήτημα με την ανανέωση των Ευρωπαίων Διορισμένων Εισαγγελέων», δήλωσε. Όπως επισήμανε, η επερχόμενη αναθεώρηση του κανονισμού λειτουργίας της Εισαγγελίας θα αποκαλύψει «ποιος είναι πραγματικός φίλος της ανεξάρτητης δικαιοσύνης».

Έκανε επίσης λόγο για πλήγματα στην αξιοπιστία του θεσμού στην Πολωνία: παρά τη συμφωνία ότι χρειάζονται 24 Ευρωπαίοι Διορισμένοι Εισαγγελείς, σήμερα υπηρετούν μόλις 15. Ανέφερε και την Ουγγαρία, όπου η Κομισιόν εισηγείται προϋπολογισμό ίσο με μόλις το 50% του αναγκαίου.

Η Κοβέσι κλήθηκε να σχολιάσει δηλώσεις Ελλήνων πολιτικών για ενδεχόμενη διακοπή της συνεργασίας με την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία ή αποχώρηση από αυτήν και απάντησε κατηγορηματικά.

«Λοιπόν, δεν ξέρω αν θέλουν να αποχωρήσουν από την Ευρωπαϊκή Ένωση ή όχι, αλλά το να αποχωρήσεις από την Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είναι σχεδόν αδύνατο», ανέφερε.

«Αυτού του είδους τα σχόλια δεν κάνουν τίποτα άλλο παρά να επιβεβαιώνουν ακριβώς αυτό που είπα. Θα υπάρξουν προσπάθειες να “σκοτώσουν” την Εισαγγελία επειδή κάνουμε τη δουλειά μας», εξήγησε η Κοβέσι.

«Ορισμένοι πολιτικοί μιλούν για ανεξάρτητη και αποτελεσματική δικαιοσύνη, μέχρι να τους αγγίξεις και μέχρι να πλησιάσεις τον στενό τους κύκλο. Εκείνη τη στιγμή, οι εισαγγελείς γίνονται “καταχρηστικοί”, έχουν “πολιτική ατζέντα” και “δεν είναι απαραίτητοι”. Στη συνέχεια, αρχίζουν να προσπαθούν να μειώσουν τις αρμοδιότητές σου, να σε αφήσουν χωρίς χρήματα, να διαλύσουν την εξειδικευμένη αστυνομία».

Η υπόθεση των αγροτικών επιδοτήσεων του ΟΠΕΚΕΠΕ

Η Κοβέσι απέρριψε κατηγορηματικά τις αιτιάσεις περί πολιτικών κινήτρων στις έρευνες της Εισαγγελίας για υποθέσεις με πολιτικά πρόσωπα, όταν αυτές γίνονται λίγο πριν από εκλογές. Ως παράδειγμα τέθηκε το σκάνδαλο με τις αγροτικές επιδοτήσεις του ΟΠΕΚΕΠΕ στην Ελλάδα.

«Αναφέρατε τον ΟΠΕΚΕΠΕ, μόλις ολοκληρώσαμε ορισμένες παραπομπές εκεί. Οι υποθέσεις βρίσκονται στο δικαστήριο. Αλλά όλος ο θόρυβος δημιουργήθηκε για να κατηγορηθεί η Εισαγγελία ότι κάνει πολιτική, αντί να συζητηθεί το τι πραγματικά συνέβη», ανέφερε χαρακτηριστικά.

«Υπάρχουν πολιτικοί που θέλουν να συγκαλύψουν τη συζήτηση, προσπαθώντας να υπονομεύσουν την αξιοπιστία της Εισαγγελίας. Έρχονται και δημιουργούν προπέτασμα καπνού: “Ω, θα έχουμε εκλογές, δείτε τι κάνει η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία”. Αν ζητήσετε από την Εισαγγελία να απέχει και να μην κάνει τίποτα επειδή υπάρχουν εκλογές στην Ευρώπη, δεν θα δουλεύουμε καθόλου», τόνισε.

Η απερχόμενη επικεφαλής της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας περιέγραψε με παραστατικό τρόπο τι αφορά η υπόθεση του ΟΠΕΚΕΠΕ.

«Η δουλειά μας δεν είναι να ελέγχουμε πότε είναι η προεκλογική εκστρατεία, αλλά να ελέγχουμε αν οι τίμιοι αγρότες έχουν πρόσβαση στα ευρωπαϊκά κονδύλια. Αντίθετα, τα χρήματα διανέμονταν σε διάφορους που προσποιούνταν τους αγρότες και τα χρησιμοποίησαν για να κάνουν πολυτελή ταξίδια και να αποκτήσουν ακριβά αυτοκίνητα, ενώ οι τίμιοι αγρότες δεν πήραν τίποτα. Δεν βλέπω καμία σύνδεση ανάμεσα σε αυτά που κάναμε και στις προεκλογικές εκστρατείες. Η μόνη σύνδεση είναι όταν ορισμένοι δυσαρεστημένοι πολιτικοί θέλουν να επιτεθούν στην Εισαγγελία και προσπαθούν να μας εκφοβίσουν για να σταματήσουμε».

Για την κριτική που δέχθηκε το αίτημα άρσης ασυλίας 11 βουλευτών από το ελληνικό Κοινοβούλιο, με τέσσερις τελικά να παραπέμπονται στο δικαστήριο, η Κοβέσι ρωτήθηκε αν υπήρξε λάθος στην έρευνα για τον ΟΠΕΚΕΠΕ. Η απάντησή της ήταν σαφής: «Όχι, τίποτα δεν πήγε λάθος από τη δική μας πλευρά. Όταν ζητάμε την άρση της ασυλίας, δεν πρόκειται για διαπίστωση ενοχής. Είναι απλώς μια προϋπόθεση για να μπορέσουν οι εισαγγελείς να κάνουν την έρευνα και να συγκεντρώσουν στοιχεία».

Το μοτίβο που οδηγεί στην αποδυνάμωση ενός θεσμού

Η Λάουρα Κοβέσι εξήγησε γιατί ανησυχεί για τον «αργό θάνατο» της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας και περιέγραψε το μοντέλο τριών κινήσεων που, όπως είπε, ακολουθούν όσοι θέλουν να περιορίσουν τη δύναμή της.

«Αν θέλεις να καταστρέψεις έναν θεσμό, μπορείς να κάνεις τρία πράγματα που συμβαίνουν τώρα. Πρώτον, τον υποχρηματοδοτείς. Στα χαρτιά θα έπρεπε να έχουμε 230 Ευρωπαίους Διορισμένους Εισαγγελείς και έχουμε χρήματα μόνο για 180. Έχουμε κονδύλια μόνο για το ένα τρίτο του κόστους των υπηρεσιών ασφαλείας, και θα μπορούσα να δώσω αμέτρητα παραδείγματα», ανέφερε.

«Δεύτερον, μεγάλες καθυστερήσεις. Από το 2021 λέγαμε ότι η αναθεώρηση του κανονισμού της Εισαγγελίας πρέπει να ξεκινήσει νωρίτερα, αλλά καθυστερεί. Τρίτον, έμαθα ότι εδώ τα πάντα είναι περίπλοκα — και νόμιζα ότι η Ρουμανία ήταν περίπλοκη», είπε ακόμη, επικρίνοντας τις ατελείωτες γραφειοκρατικές συζητήσεις γύρω από την αρχιτεκτονική κατά της απάτης και τα ηλεκτρονικά μητρώα, ενώ το οργανωμένο έγκλημα λεηλατεί τον κοινοτικό προϋπολογισμό και τους εθνικούς προϋπολογισμούς.

«Ανακαλύψαμε μια νέα ήπειρο εγκληματικότητας»

Η Κοβέσι υπογράμμισε πως, παρά τα εμπόδια, η λειτουργία της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας μεταμόρφωσε ουσιαστικά την εικόνα στην Ευρώπη.

«Πολλές αλλαγές συνέβησαν εξαιτίας της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας. Το επίπεδο εντοπισμού απάτης αυξήθηκε στα περισσότερα κράτη-μέλη, το ποσοστό επιτυχών υποθέσεων αυξήθηκε και προφανώς η προστασία του προϋπολογισμού της ΕΕ είναι υψηλότερη. Ανακαλύψαμε μια νέα ήπειρο εγκληματικότητας και βλέπουμε τις εγκληματικές οργανώσεις να αναπτύσσονται. Ωστόσο, υπάρχουν ακόμη πράγματα που δεν λειτουργούν όπως θα έπρεπε», είπε κλείνοντας η απερχόμενη επικεφαλής της EPPO.