Τι πραγματικά θέλει ο Μπενιαμίν Νετανιάχου με την παρούσα στάση του στον πόλεμο στην Γάζα; Αυτή είναι η ερώτηση στα χείλη διπλωματών, αναλυτών και δημοσιογράφων σε Μέση Ανατολή και Δύση. Η απάντηση, όμως, αποδεικνύεται εξαιρετικά δύσκολη.

Της Εύης Απολλωνάτου

Ο Ισραηλινός πρωθυπουργός από την περασμένη Δευτέρα, όταν η Χαμάς αποδέχτηκε την πρόταση κατάπαυσης πυρός και υποχώρησε σε αρκετά από τα αιτήματα της, έχει μία τακτική με αντικρουόμενα μηνύματα. Επιπλέον αποφεύγει να απαντήσει σε καίριες ερωτήσεις που θα ξεκαθάριζαν τους στόχους της ισραηλινής κυβέρνησης.

Συγκεκριμένα, δήλωσε ότι ενέκρινε τα σχέδια για πλήρη κατάληψη της πόλης της Γάζας αλλά ταυτόχρονα έδωσε εντολή για να ξεκινήσουν άμεσα οι διαπραγματεύσεις προκειμένου να επιστρέψουν όλοι οι Ισραηλινοί όμηροι και να τερματιστεί ο πόλεμος με τους όρους του Ισραήλ. Ωστόσο η επέκταση των στρατιωτικών επιχειρήσεων απειλεί τις ζωές των ομήρων και γι’ αυτό έχει προειδοποιήσει ήδη ο αρχηγός του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων. Είναι δύσκολο, λοιπόν, να καταλάβει κανείς πώς όλα αυτά χωρούν στην ίδια στρατηγική.

Σε αυτό το σημείο προκύπτουν εύλογα τα εξής ερωτήματα, τα οποία ο Νετανιάχου επί του παρόντος δεν απαντάει:

• Δέχεται ή απορρίπτει την πρόταση εκεχειρίας που υπάρχει στο τραπέζι και είχε αποδεχθεί στις προηγούμενες διαπραγματεύσεις το Ισραήλ;
• Ποιοι είναι ακριβώς οι όροι που θέτει το Ισραήλ για τον τερματισμό του πολέμου;
• Ποιοι οι στόχοι του για την επόμενη μέρα στην Γάζα;

Κατά την επίσκεψη του στην ισραηλινή Μεραρχία στην Γάζα ο Νετανιάχου απάντησε ότι η απελευθέρωση των ομήρων και η ήττα της Χαμάς «πηγαίνουν χέρι χέρι». Η ήττα της Χαμάς, όμως, είναι ένας αρκετά γενικός όρος. Σημαίνει να παραδώσει τα όπλα της ή να δεχθεί να παραδώσει τους ομήρους και τον έλεγχο στην Γάζα;

Πριν από μερικές ημέρες ο Νετανιάχου σε άλλες συνεντεύξεις του έθεσε ως όρους τερματισμού του πολέμου την παράδοση των όπλων της Χαμάς, την αποστρατικοποίηση της Γάζας και την παράδοση της διοίκησης της Λωρίδας σε έναν πολιτικό φορέα, στον οποίο δεν θα συμμετέχουν ούτε η Χαμάς ούτε η Παλαιστινιακή Αρχή. Αυτοί οι όροι απορρίπτονται, όμως, από την Χαμάς, την Παλαιστινιακή Αρχή αλλά και αραβικά κράτη.

Όπως επισημαίνει ο δημοσιογράφος του Guardian, Πίτερ Μπομόντ το Ισραήλ καθημερινά ανακοινώνει ξανά και ξανά ότι εγκρίνει το σχέδιο πλήρους κατάληψης της πόλης Γάζας. Πριν από μερικές ημέρες εγκρίθηκε από το υπουργικό συμβούλιο, ξεχωριστά από τον υπουργό Άμυνας του Ισραήλ, από τον αρχηγό του Γενικού Επιτελείου των Ενόπλων Δυνάμεων και την Πέμπτη και πάλι από τον Νετανιάχου που επισκέφθηκε την Μεραρχία στην Γάζα. «Πόσες φορές, μπαίνει κανείς στον πειρασμό να ρωτήσει, χρειάζεται έγκριση ένα σχέδιο; Όπως τόσο συχνά συμβαίνει όταν έχει κανείς να κάνει με Ισραηλινούς αξιωματούχους, και ιδιαίτερα με τον Νετανιάχου, το να φιλτράρεις τι είναι αλήθεια και τι όχι, και τι είναι υπολογισμένη παραπλάνηση, είναι μια περίπλοκη υπόθεση», σημειώνει ο δημοσιογράφος.

Επίσης μέχρι την Τετάρτη, ο Ισραηλινός πρωθυπουργός αποδεχόταν μόνο μερικές συμφωνίες για την απελευθέρωση ομήρων και την είσοδο ανθρωπιστικής βοήθειας στην Γάζα και απέφευγε να συζητήσει για το τέλος του πολέμου προκειμένου να παραμείνει ο ισραηλινός στρατός στην Λωρίδα. Σε αυτή τη φάση η ισραηλινή κυβέρνηση έχει κάνει στροφή 180 μοιρών και διαμηνύει ότι δεν δέχεται καμία μερική συμφωνία αλλά θέλει μία συμφωνία για πλήρη τερματισμό του πολέμου.

Θέλει να στριμώξει στρατιωτικά την Χαμάς για να πετύχει καλύτερη συμφωνία ή να καταλάβει την Λωρίδα;

Ουδείς γνωρίζει εάν ο Ισραηλινός πρωθυπουργός με αυτή την τακτική θέλει απλώς να πιέσει στρατιωτικά την Χαμάς προκειμένου να αποδεχθεί πιο επαχθείς όρους εκεχειρίας ή πραγματικά να καταλάβει την Λωρίδα της Γάζας.

Ο Ισραηλινός δημοσιογράφος και αναλυτής θεμάτων ασφαλείας των New York Times, Ρόνεν Μπέργκμαν επιμένει ότι ο Νετανιάχου δεν μπορεί παρά να συνεχίσει τον πόλεμο στην Γάζα για τα επόμενα χρόνια προκειμένου να καθυστερήσει τις νομικές υποθέσεις σε βάρος του και να διασφαλίσει την πολιτική επιβίωση του.

Αρκετοί εντός και εκτός του Ισραήλ συμφωνούν, όμως, σε ένα πράγμα: ότι εάν η ισραηλινή κυβέρνηση ήθελε να πετύχει μία συμφωνία με την Χαμάς για την απελευθέρωση των ομήρων πιθανότατα θα το είχε κάνει ήδη και δεν θα καθυστερούσε.

Ο αρθρογράφος της ισραηλινής εφημερίδας Haaretz, Γκίντεον Λεβί είπε στο δίκτυο Al Jazzera πως το γεγονός ότι το Ισραήλ συνεχίζει με τα στρατιωτικά σχέδια του για την Γάζα χωρίς καν να συζητήσει την τελευταία πρόταση εκεχειρίας «δείχνει ότι δεν έχει καμία πρόθεση να βάλει τέλος στον πόλεμο».

«Δεν υπάρχει κανένας άλλος τρόπος για να το εξηγήσεις. Υπάρχει μία προσφορά της Χαμάς στο τραπέζι και το Ισραήλ ούτε καν την έχει συζητήσει ακόμη. Έτσι, είτε θέλουν [σ.σ. οι Ισραηλινοί] να ασκήσουν μεγαλύτερη πίεση στη Χαμάς – κάτι που δεν είμαι σίγουρος ότι είναι πολύ πιθανό- είτε είναι πραγματικά σοβαροί με το να ανακαταλάβουν την πόλη της Γάζας, να σπρώξουν όλους τους ανθρώπους στο νότο και στη συνέχεια να τους προσφέρουν να φύγουν από τη Λωρίδα της Γάζας», είπε ο αρθρογράφος.

Μόνο η Ουάσινγκτον μπορεί να πιέσει το Ισραήλ να δεχτεί την εκεχειρία

Το δεύτερο πράγμα στο οποίο συμφωνούν οι μεσολαβητές των αραβικών κρατών, Ισραηλινοί αξιωματούχοι και δημοσιογράφοι είναι ότι μόνο ο Ντόναλντ Τραμπ είναι σε θέση να πιέσει τον Νετανιάχου να δεχτεί την πρόταση εκεχειρίας.

Βέβαια μέχρι τώρα τηρείται σιγήν ιχθύος για τις εξελίξεις από τον Αμερικανό πρόεδρο, τον Λευκό Οίκο και το Στέιτ Ντιπάρτμεντ. Σε μία από τις τελευταίες παρεμβάσεις του ο Τραμπ έδειξε ότι είναι στο πλευρό του Ισραήλ και με έναν τρόπο έχει εγκρίνει τα όσα συμβαίνουν στην Γάζα σήμερα. Στα τέλη Ιουλίου όταν κατέρρευσαν οι ειρηνευτικές διαπραγματεύσεις ο Αμερικανός πρόεδρος είχε δηλώσει ότι «η Χαμάς δεν ήθελε πραγματικά να συνάψει συμφωνία. Νομίζω ότι θέλουν να πεθάνουν και είχε τονίσει ότι αναμένει ότι το Ισραήλ «θα τελειώσει την δουλειά».

«Το Ισραήλ δεν ενδιαφέρεται για μια συμφωνία αυτή τη στιγμή, το Ισραήλ ενδιαφέρεται για τη συνέχιση του πολέμου. Δεν βλέπω τίποτα μέσα στο Ισραήλ να σταματά τον Νετανιάχου αυτή τη στιγμή. Μπορεί να κάνει ό,τι θέλει. Το μόνο πράγμα που μπορεί πραγματικά να τον σταματήσει είναι η Ουάσιγκτον», ανέφερε ο Γκίντεον Λεβί.

Η μοναδική δημόσια παρέμβαση από πλευράς Αμερικανών ήρθε από τον Αμερικανό πρέσβη στο Ισραήλ, Μάικ Χάκαμπι ο οποίος σχολίασε το σχέδιο Ε1 για την επέκταση των ισραηλινών εποικισμών στην Δυτική Όχθη. Ο Αμερικανός πρέσβης είπε στο δίκτυο Al Arabiya ότι για την συνέχιση του σχεδίου Ε1 ευθύνονται οι δυτικές κυβέρνησης, οι οποίες ανακοίνωσαν ότι σχεδιάζουν να αναγνωρίσουν παλαιστινιακό κράτος.

«Ένας από τους λόγους για τους οποίους βλέπουμε την πιο επιθετική απόφαση να κινηθούμε σε ορισμένες από αυτές τις περιοχές είναι επειδή είναι μια αντίδραση σε αυτό που έκαναν οι Ευρωπαίοι, σε συνεννόηση με την Παλαιστινιακή Αρχή, πιέζοντας για μονομερή αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους… που είχε εντελώς καταστροφικά αποτελέσματα, όχι μόνο στην ένταση στην Ιουδαία και τη Σαμάρεια, αλλά είχε επιζήμια αποτελέσματα στην επίλυση των πραγμάτων στη Γάζα», είπε ο Χάκαμπι.

«Δεν ξέρω τι πίστευαν οι Ευρωπαίοι ότι θα πετύχαιναν, αλλά με τις ενέργειές τους, πετυχαίνουν κάτι που δεν νομίζω ότι ήθελαν να κάνουν, και αυτό είναι να δώσουν ουσιαστικά το πράσινο φως ή να ενθαρρύνουν τους Ισραηλινούς να προχωρήσουν και να πάρουν περισσότερα κομμάτια της Ιουδαίας και της Σαμαριάς, είτε με την κήρυξη εθνικής κυριαρχίας είτε με την προσάρτηση», τόνισε ο Αμερικανός πρέσβης.

Και συνέχισε: «Δεν νομίζω ότι αυτός ήταν ο στόχος τους, αλλά το να πιέζουν για μονομερή αναγνώριση ενός παλαιστινιακού κράτους χωρίς τη συνεργασία και τη συμμετοχή του Ισραήλ αποτελεί παραβίαση (σ.σ. των Συμφωνιών) του Όσλο».