Η κοσμική «ουρά» των 150 δισεκατομμυρίων χιλιομέτρων που καταπίνει το φως

Σε απόσταση 63 ετών φωτός από τη Γη, οι αστρονόμοι εντόπισαν μία από τις πιο ασυνήθιστες δομές που έχουν καταγραφεί στο σύμπαν, στο νεαρό και ταραχώδες σύστημα του αστέρα Beta Pictoris (Βήτα Ζωγράφου).

Οι επιστήμονες έδωσαν ανεπίσημα στη γιγαντιαία, καμπυλωτή λωρίδα σκόνης την ονομασία «Cat’s Tail» (Ουρά της Γάτας), εξαιτίας του ιδιαίτερου σχήματός της. Η κλίμακά της είναι εντυπωσιακή: εκτείνεται σε 1.000 Αστρονομικές Μονάδες, δηλαδή σχεδόν 150 δισεκατομμύρια χιλιόμετρα, απόσταση που αντιστοιχεί σε 500 φορές την τροχιά της Γης γύρω από τον Ήλιο.

Η συγκεκριμένη δομή αποτέλεσε γρίφο για την επιστημονική κοινότητα. Το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb είχε εντοπίσει πρώτο το ίχνος της στο υπέρυθρο, όμως το Hubble δυσκολευόταν να την ξεχωρίσει στο ορατό φως. Το μυστήριο έλυσε πρόσφατη συνδυαστική μελέτη, την οποία συντόνισε ο Arin Avsar από το Πανεπιστήμιο της Αριζόνα.

Η ανάλυση έδειξε ότι η «ουρά» αποτελείται από κόκκους σκόνης με πολύ σκοτεινό οργανικό υλικό, πλούσιο σε άνθρακα. Καθώς τα σωματίδια απορροφούν σχεδόν όλο το φως του αστέρα και δεν το αντανακλούν, παραμένουν «αόρατα» στις συνηθισμένες παρατηρήσεις του ορατού φωτός. Η σύστασή τους, παράλληλα, δημιουργεί μια πορώδη, σχεδόν «αφράτη» υφή. Κατά την εκτίμηση των επιστημόνων, η σκόνη προήλθε από τη σφοδρή σύγκρουση δύο τεράστιων ουράνιων σωμάτων, πιθανότατα νάνων πλανητών με μέγεθος παρόμοιο με του Πλούτωνα. Η πρόσκρουση παρήγαγε τόση θερμότητα ώστε ο άνθρακας στο εσωτερικό τους εξαερώθηκε και συμπυκνώθηκε ξανά καθώς ψυχόταν στο κενό, σχηματίζοντας αυτά τα ασυνήθιστα σωματίδια.

Το εύρημα έχει βαρύτητα που ξεπερνά κατά πολύ το μέγεθος της «ουράς». Το σύστημα Beta Pictoris είναι μόλις 20 εκατομμυρίων ετών και θεωρείται βρέφος σε σύγκριση με το Ηλιακό Σύστημα, ηλικίας 4,6 δισεκατομμυρίων ετών. Η βαρυτική αλληλεπίδραση της σκόνης με τους γιγαντιαίους πλανήτες που έχουν ήδη σχηματιστεί εκεί, μεταξύ των οποίων ο Beta Pictoris b, προσφέρει στους αστροφυσικούς μια ζωντανή εικόνα των βίαιων διεργασιών που διαμόρφωσαν τη Γη και τους γειτονικούς πλανήτες στα πρώτα βήματα της δημιουργίας τους.

Δείτε το βίντεο ΕΔΩ.