Ηλεκτρικά αυτοκίνητα: Θα έρθει και στην Ελλάδα ο φόρος ανά χιλιόμετρο;

Η Βρετανία σχεδιάζει να επιβάλει από το 2028 φόρο ανά χιλιόμετρο στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα, ενώ ανάλογα μέτρα εφαρμόζονται ή εξετάζονται και σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες. Ποιο θα είναι το κόστος για τους οδηγούς και τι ισχύει στην Ελλάδα;

Στην Ευρώπη γίνεται πλέον πιο σαφές το σχέδιο φορολόγησης των ηλεκτρικών αυτοκινήτων ανάλογα με τα χιλιόμετρα που διανύουν. Η Βρετανία έδωσε στη δημοσιότητα νέες πληροφορίες για το σύστημα που προγραμματίζει να θέσει σε ισχύ την 1η Απριλίου 2028, επαναφέροντας το ερώτημα αν θα μπορούσε να υιοθετηθεί αντίστοιχο μέτρο και σε άλλες χώρες, μεταξύ αυτών και στην Ελλάδα.

Το βρετανικό υπουργείο Οικονομικών αναφέρει ότι ο νέος φόρος, με την ονομασία Electric Vehicle Excise Duty (eVED), θα βασίζεται στην ετήσια απόσταση που διανύει το όχημα και θα επιβαρύνει επιπλέον τα ισχύοντα τέλη κυκλοφορίας. Με το μέτρο επιδιώκεται να καλυφθεί σταδιακά μέρος των εσόδων που περιορίζονται λόγω της χαμηλότερης κατανάλωσης βενζίνης και diesel, καθώς πληθαίνουν τα ηλεκτρικά αυτοκίνητα.

Για τα αμιγώς ηλεκτρικά οχήματα η επιβάρυνση θα είναι περίπου 2,1 λεπτά του ευρώ ανά χιλιόμετρο. Στα plug-in hybrid θα εφαρμόζεται η μισή χρέωση, περίπου 1,05 λεπτά ανά χιλιόμετρο, χωρίς να ξεχωρίζουν τα χιλιόμετρα που καλύπτονται ηλεκτρικά από εκείνα που διανύονται με κινητήρα εσωτερικής καύσης.

Ενδεικτικά, για ετήσια διαδρομή 10.000 χιλιομέτρων ο κάτοχος ηλεκτρικού αυτοκινήτου θα καταβάλλει περίπου 210 ευρώ. Το ποσό ανεβαίνει στα 315 ευρώ για 15.000 χιλιόμετρα και στα 420 ευρώ για 20.000. Στα plug-in hybrid, οι αντίστοιχες χρεώσεις διαμορφώνονται περίπου σε 105, 158 και 210 ευρώ. Τα ποσά αυτά προστίθενται στα κανονικά τέλη κυκλοφορίας και αφορούν ετήσια επιβάρυνση.

Η διαδικασία υπολογισμού και καταβολής του φόρου προβλέπει αρχικά δήλωση από τους ιδιοκτήτες για τα χιλιόμετρα που αναμένουν να διανύσουν μέσα στη χρονιά, με πληρωμή του αντίστοιχου ποσού. Αργότερα, η πρόβλεψη θα ελέγχεται βάσει της πραγματικής ένδειξης του χιλιομετρητή, ώστε να καθορίζεται αν προκύπτει επιπλέον χρέωση ή επιστροφή χρημάτων.

Η βρετανική κυβέρνηση αναπτύσσει επίσης το eVED Connect, μια υπηρεσία που θα δίνει τη δυνατότητα στα σύγχρονα συνδεδεμένα οχήματα να διαβιβάζουν αυτόματα στις αρμόδιες αρχές τις ενδείξεις του χιλιομετρητή. Η συμμετοχή θα είναι προαιρετική και δεν προβλέπεται υποχρεωτική χρήση GPS για την παρακολούθηση των οχημάτων. Κατά συνέπεια, θα καταγράφεται η συνολική απόσταση και όχι οι διαδρομές του οδηγού.

Σημαντικά αναμένονται τα έσοδα για το βρετανικό Δημόσιο από το νέο μέτρο. Κατά το πρώτο οικονομικό έτος εφαρμογής, το 2028-2029, υπολογίζεται ότι θα εισπραχθούν περίπου 1,3 δισ. ευρώ από 5,6 εκατομμύρια αυτοκίνητα. Για το 2031-2032, τα ετήσια έσοδα προβλέπεται να υπερβούν τα 2,7 δισ. ευρώ.

Η χιλιομετρική φορολόγηση δεν αποτελεί μόνο βρετανική επιλογή. Στην Ισλανδία εφαρμόζεται στα ηλεκτρικά αυτοκίνητα από το 2024 και, από τις αρχές του 2026, το σύστημα καλύπτει και τα συμβατικά μοντέλα. Με αυτόν τον τρόπο η επιβάρυνση καθορίζεται πλέον από τη χρήση του οχήματος και όχι μόνο από το είδος του κινητήρα.

Στην Ελβετία εξετάζεται επίσης η αλλαγή του τρόπου φορολόγησης των ηλεκτρικών αυτοκινήτων, με πιθανή εφαρμογή νέου συστήματος από το 2030. Στις προτάσεις που συζητούνται περιλαμβάνεται είτε φόρος ανά χιλιόμετρο είτε ειδική επιβάρυνση στην ηλεκτρική ενέργεια για τη φόρτιση. Μέχρι στιγμής δεν έχει οριστικοποιηθεί κάποια απόφαση.

Παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η χιλιομετρική φορολόγηση να εξαπλωθεί στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Δεν έχει ληφθεί μέχρι σήμερα ευρωπαϊκή απόφαση για κοινό φόρο ανά χιλιόμετρο στα ηλεκτρικά επιβατικά αυτοκίνητα. Ωστόσο, η αύξηση του μεριδίου τους στην αγορά ενισχύει την ανάγκη των κρατών να βρουν άλλες πηγές εσόδων από τις μετακινήσεις.

Για την Ελλάδα δεν έχει ανακοινωθεί μέχρι τώρα επίσημα ούτε σχετικό σχέδιο ούτε νομοθετική πρωτοβουλία. Τα αμιγώς ηλεκτρικά αυτοκίνητα εξακολουθούν να μην πληρώνουν ετήσια τέλη κυκλοφορίας, καθώς ισχύουν μέτρα που στηρίζουν τη μετάβαση στην ηλεκτροκίνηση.

Η εμπειρία της Βρετανίας και της Ισλανδίας δείχνει, πάντως, ότι η φορολόγηση με βάση τα διανυόμενα χιλιόμετρα αποτελεί πλέον μια πραγματική επιλογή για τις κυβερνήσεις. Για την Ελλάδα δεν υπάρχει ακόμη συγκεκριμένο σχέδιο, όμως το ζήτημα ενδέχεται να απασχολήσει και τη χώρα τα επόμενα χρόνια, ιδιαίτερα εφόσον η ηλεκτροκίνηση αποκτήσει μεγαλύτερο μερίδιο στην αγορά.