Γερμανία: Βρέθηκαν οστά μαμούθ σε οικισμό 32.000 ετών – Τι δείχνουν για το κυνήγι της εποχής

Αρχαιολόγοι εντόπισαν σημαντικές συγκεντρώσεις οστών μαμούθ σε προϊστορικό οικισμό της ανατολικής Γερμανίας, εύρημα που μπορεί να αναθεωρήσει τις γνώσεις των επιστημόνων για τη ζωή των κυνηγών-συλλεκτών πριν από περίπου 32.000 χρόνια.

Νέα στοιχεία για την παρουσία των μαμούθ και τη χρήση τους από ανθρώπους της Ανώτερης Παλαιολιθικής περιόδου ήρθαν στο φως στον αρχαιολογικό χώρο Breitenbach-Schneidemühle, στη Σαξονία-Άνχαλτ, όπου πραγματοποιούνται οι ανασκαφές.

Η ανακάλυψη είναι ιδιαίτερα σημαντική, αφού στην περιοχή δεν είχαν βρεθεί ξανά τόσο μεγάλες συγκεντρώσεις οστών μαμούθ μετά τις ανασκαφές του 1927.

Οι ερευνητές εκτιμούν ότι τα νέα δεδομένα ενισχύουν το ενδεχόμενο οι κάτοικοι του οικισμού να κυνηγούσαν τα ζώα και να μην περιορίζονταν στη συλλογή παλαιότερου ελεφαντόδοντου.

Ένας σπάνιος υπαίθριος οικισμός

Με έκταση περίπου 10.000 τετραγωνικών μέτρων, ο αρχαιολογικός χώρος αποτελεί έναν από τους σημαντικότερους υπαίθριους οικισμούς της περιόδου Aurignacian στη δυτική Ευρασία.

Η περίοδος αυτή του πολιτισμού υπολογίζεται ότι εκτείνεται από περίπου 42.000 έως 32.000 χρόνια πριν από σήμερα.

Η θέση ξεχωρίζει και επειδή οι περισσότερες τοποθεσίες της εποχής βρίσκονται μέσα σε σπήλαια, ενώ οι μεγάλης έκτασης υπαίθριοι οικισμοί απαντώνται πολύ πιο σπάνια.

Το 1924, κατά τη διάρκεια κατασκευαστικών εργασιών, ένας μαθητής ανακάλυψε ένα δόντι μαμούθ, οδηγώντας στον εντοπισμό του χώρου. Τρία χρόνια αργότερα, ο Σουηδός αρχαιολόγος Nils Niklasson διεξήγαγε μεγάλη ανασκαφή και αποκάλυψε περίπου 400 τετραγωνικά μέτρα του οικισμού.

Οι σύγχρονες έρευνες ξεκίνησαν το 2009, με τη συνεργασία του ερευνητικού κέντρου MONREPOS, που υπάγεται στο Κέντρο Αρχαιολογίας Leibniz, και της αρμόδιας κρατικής αρχαιολογικής υπηρεσίας της Σαξονίας-Άνχαλτ.

Τα οστά αποκαλύπτουν τις δραστηριότητες των κατοίκων

Στην ανασκαφική περίοδο που πραγματοποιήθηκε φέτος, από τον Ιούλιο μέχρι τον Οκτώβριο, η αρχαιολογική ομάδα βρήκε θραύσματα από χαυλιόδοντες, καθώς και τμήματα ελεφαντόδοντου που είχαν υποστεί επεξεργασία.

Για την κατανόηση του τρόπου με τον οποίο οι άνθρωποι χρησιμοποιούσαν τα ζώα, ιδιαίτερη αξία έχουν τα ίχνη κοπής που διακρίνονται στα οστά.

Η ερευνητική ομάδα θεωρεί πιθανό τα μαμούθ να προσέφεραν κρέας, ενώ το δέρμα και το ελεφαντόδοντό τους ίσως αξιοποιούνταν στην κατασκευή εργαλείων, κοσμημάτων και άλλων αντικειμένων.

Στο σημείο έχουν εντοπιστεί και ίχνη ειδικευμένων εργασιών, όπως η κατεργασία ελεφαντόδοντου. Ανάμεσα στα ευρήματα περιλαμβάνονται διάτρητες χάντρες, αιχμές και θραύσματα που προέρχονται από την παραγωγή αντικειμένων.

Τα στοιχεία δείχνουν ότι ο οικισμός δεν ήταν μόνο ένας προσωρινός σταθμός: οι κάτοικοι φαίνεται πως είχαν κατανείμει τις διάφορες εργασίες σε συγκεκριμένα σημεία του.

Τι αλλάζει στην εικόνα για το κυνήγι των μαμούθ

Παλαιότερες έρευνες έδειξαν ότι το ελεφαντόδοντο του οικισμού προηγείται χρονικά της εγκατάστασης, η οποία τοποθετείται περίπου πριν από 32.000 έως 34.000 χρόνια.

Βασικό θήραμα των κατοίκων ήταν οι τάρανδοι, ενώ έτρωγαν επίσης άλογα και, σε μικρότερο βαθμό, ελάφια. Τα ευρήματα αλεπούδων και λαγών πιθανότατα σχετίζονται με τη χρήση της γούνας τους.

Στην έως τώρα εικόνα προστίθενται πλέον και τα μαμούθ. Ο Olaf Jöris, επικεφαλής του ερευνητικού προγράμματος στο MONREPOS, εκτιμά πως οι άνθρωποι εκείνης της εποχής πιθανότατα σκότωναν μαμούθ στην περιοχή του οικισμού.

Επειδή τα οστά έχουν διατηρηθεί σε καλή κατάσταση, οι επιστήμονες μπορούν να μελετήσουν με μεγαλύτερη λεπτομέρεια πώς κυνηγούσαν και επεξεργάζονταν τα ζώα, καθώς και πώς ήταν οργανωμένη η καθημερινότητα των κατοίκων.

Οι εργασίες ανασκαφής προβλέπεται να συνεχιστούν και τα επόμενα χρόνια, ώστε να εντοπιστούν περισσότερες πληροφορίες για τη ζωή των προϊστορικών ανθρώπων και τη σχέση τους με τα μεγάλα ζώα της Ευρώπης.