Μάκης Μαλαφέκας: Η Dua Lipa ξεχώρισε τον Έλληνα συγγραφέα – Από τα Εξάρχεια στη βιβλιοθήκη της ποπ σταρ

Ένας Έλληνας συγγραφέας βρίσκεται ανάμεσα στους αγαπημένους της Dua Lipa, κάτι που αποτελεί είδηση. Η ποπ σταρ έχει συνηθίσει να συγκεντρώνει τα φώτα της δημοσιότητας με τη μουσική της, τις εμφανίσεις της και τις συνεργασίες της με κορυφαία ονόματα της μόδας. Υπάρχει, ωστόσο, και μια λιγότερο προβεβλημένη πλευρά της: την αγάπη της για τα βιβλία και την προσπάθεια να φέρει τη λογοτεχνία πιο κοντά σε ένα ευρύτερο κοινό.

Μέσω της πολιτιστικής πλατφόρμας Service95 και της λέσχης ανάγνωσης που έχει ιδρύσει, η Dua Lipa προτείνει βιβλία από διάφορες χώρες και συστήνει συγγραφείς που αξίζει να γνωρίσει το κοινό, πέρα από τα καθιερωμένα ονόματα της διεθνούς εκδοτικής σκηνής.

View this post on Instagram

Στις αναγνωστικές επιλογές της περιλαμβάνεται το ελληνικό αστυνομικό μυθιστόρημα του Μάκη Μαλαφέκα, που ξεδιπλώνεται στη σημερινή Αθήνα, ανάμεσα στις αντιφάσεις, τις πολιτικές εντάσεις και τις μεγάλες μεταβολές της. Το ταξίδι του βιβλίου από τις γειτονιές της Αθήνας έως τις προτάσεις μιας διεθνούς σταρ φέρνει απροσδόκητα κοντά την ελληνική λογοτεχνία και την παγκόσμια ποπ κουλτούρα. Στο επίκεντρο βρίσκεται ένας συγγραφέας που αποτυπώνει την πόλη του χωρίς φίλτρα ή εξωραϊσμούς.

Από τα Εξάρχεια στη βιβλιοθήκη της Dua Lipa

Ο Μάκης Μαλαφέκας, δημιουργός του Deepfake, είναι ο συγγραφέας που συμπεριλήφθηκε στη λίστα της Dua Lipa. Το τρίτο μυθιστόρημά του εκδόθηκε το 2024 από τις εκδόσεις Αντίποδες. Γεννημένος στην Αθήνα το 1977 και μεγαλωμένος στη Νεάπολη Εξαρχείων, έχει χτίσει μια ξεχωριστή λογοτεχνική ταυτότητα, όπου το αστυνομικό είδος συναντά την πολιτική παρατήρηση και την κριτική προσέγγιση της σύγχρονης κοινωνίας.

Για τον Μαλαφέκα, τα Εξάρχεια είναι κάτι περισσότερο από ένα στοιχείο της βιογραφίας του. Τα βιβλιοπωλεία, τα πολιτικά στέκια, τα καφενεία και οι αδιάκοπες ιδεολογικές αντιπαραθέσεις της γειτονιάς αποτελούν βασικά συστατικά του κόσμου που περιγράφει στα βιβλία του. Η Αθήνα που αναδεικνύει δεν εξαντλείται στις εικόνες των τουριστικών οδηγών· περιλαμβάνει κοινωνικές αντιθέσεις, αλλαγές στις συνοικίες και τις επιπτώσεις της οικονομικής κρίσης.

View this post on Instagram

Η διαδρομή του συγγραφέα, ωστόσο, ξεπέρασε τα ελληνικά όρια. Οι σπουδές του ήταν στην Ιστορία της Τέχνης και την Κοινωνική Ανθρωπολογία, ενώ η επαγγελματική του πορεία τον έφερε κοντά στον γαλλικό πολιτισμό. Ασχολήθηκε με τη δημοσιογραφία και συνεργάστηκε με μέσα και έντυπα, μεταξύ των οποίων το «9» της «Ελευθεροτυπίας», η γαλλική Libération και η LiFO.

Παράλληλα, έχει παρουσιάσει σεμινάρια στη Σορβόννη με αντικείμενο την ιστορία των ευρωπαϊκών κόμικς και έχει εργαστεί στη Σχολή Καλών Τεχνών του Παρισιού. Σήμερα μοιράζει τον χρόνο του ανάμεσα στην Αθήνα και τις Βρυξέλλες. Η ευρωπαϊκή οπτική που έχει αποκτήσει δεν τον απομακρύνει από την πόλη όπου μεγάλωσε, αλλά ενισχύει την κριτική ματιά του απέναντί της.

Μιχάλης Κρόκος: Ο αντιήρωας που ξεφεύγει από τα αστυνομικά στερεότυπα

Ο Μιχάλης Κρόκος κατέχει κεντρική θέση στο συγγραφικό σύμπαν του Μαλαφέκα, χωρίς να θυμίζει τον άψογο πρωταγωνιστή των αστυνομικών μυθιστορημάτων. Είναι συγγραφέας και κάτοικος Εξαρχείων, αγαπά τη μουσική και τις περιπλανήσεις, αλλά συχνά βρίσκεται μπλεγμένος σε καταστάσεις πέρα από τις δυνατότητές του και καταλήγει σε εκτιμήσεις που αποδεικνύονται λανθασμένες.

Η πρώτη εμφάνιση του Κρόκου έγινε το 2018, στο «Δε λες κουβέντα», ενώ το 2020 επανήλθε στη «Μεσακτή» και αργότερα συνέχισε στο «Deepfake». Δεν πρόκειται για ντετέκτιβ που λύνει κάθε υπόθεση μεθοδικά ούτε για πρωταγωνιστή που μένει αλώβητος σε κάθε περιπέτεια. Πρόκειται για έναν χαρακτήρα γεμάτο αντιφάσεις, με εμμονές, αδυναμίες και καχυποψία, που επιχειρεί να κατανοήσει έναν κόσμο ο οποίος μεταβάλλεται πιο γρήγορα απ’ όσο μπορεί να τον παρακολουθήσει.

Μέσα από τον Κρόκο, ο Μαλαφέκας καταπιάνεται με τη σύγχρονη πραγματικότητα, τις πολιτικές μετατοπίσεις και τις μεταβολές της καθημερινότητας στην Αθήνα. Ο ήρωας μπορεί να ιδωθεί ως λογοτεχνικό alter ego του δημιουργού του, χωρίς η ιστορία του να αποτελεί αυτοβιογραφία. Λειτουργεί περισσότερο ως μέσο για να παρατηρεί ο συγγραφέας τις αντιφάσεις της εποχής και να τις μεταπλάθει σε μυθοπλασία.

«Deepfake»: Η σκοτεινή πλευρά της σύγχρονης Αθήνας

Στο «Deepfake», ο Μιχάλης Κρόκος αναλαμβάνει να διεισδύσει σε μια ακροδεξιά οργάνωση ως κειμενογράφος. Η αποστολή αρχικά φαίνεται παράξενη και επαγγελματική, όμως στη συνέχεια μετατρέπεται σε επικίνδυνη υπόθεση. Ο ήρωας βρίσκεται απέναντι σε έναν κόσμο όπου συναντώνται η πολιτική προπαγάνδα, οι επικοινωνιακές στρατηγικές και οι εγκληματικές πρακτικές.

Το μυθιστόρημα ξεπερνά τα όρια της αστυνομικής ιστορίας, εξετάζοντας παράλληλα πώς οι ακραίες ιδεολογίες προσαρμόζονται στο σήμερα. Επιστρατεύουν τη γλώσσα της ποπ κουλτούρας, το χιούμορ και τις δυνατότητες των κοινωνικών δικτύων. Η δημόσια εικόνα τους μπορεί να διαφέρει πολύ από την πραγματικότητα που κρύβεται από πίσω — μια διάσταση που συνδέεται άμεσα με τον τίτλο του βιβλίου και την έννοια της τεχνητά διαμορφωμένης πραγματικότητας.

Η Αθήνα έχει σχεδόν ρόλο πρωταγωνιστή στην ιστορία. Τα παραδοσιακά στέκια μεταμορφώνονται, σπίτια γίνονται καταλύματα βραχυχρόνιας μίσθωσης και τα υψηλά ενοίκια πιέζουν τους ανθρώπους που ζουν μόνιμα στην πόλη. Αυτή η διαδικασία, ο εξευγενισμός των γειτονιών ή gentrification, μεταβάλλει σταδιακά τον κοινωνικό χαρακτήρα της πρωτεύουσας.

Η Αθήνα του Μαλαφέκα δεν παρουσιάζεται ως ιδανική, αλλά ούτε και μέσα από τη νοσταλγία για όσα χάθηκαν. Πρόκειται για μια πόλη αντιθέσεων: η τουριστική ανάπτυξη και η διεθνής προβολή συνυπάρχουν με την ανασφάλεια, τις κοινωνικές πιέσεις και την εκτόπιση των κατοίκων από τις γειτονιές τους. Καθώς παρόμοιες εξελίξεις καταγράφονται και σε άλλες ευρωπαϊκές πόλεις, η ιστορία μπορεί να ενδιαφέρει και τους αναγνώστες τους.

View this post on Instagram

Η Ντούα Λίπα φέρνει το ελληνικό νουάρ στο διεθνές κοινό

Με την ένταξη του «Deepfake» στο Service95 Book Club, το μυθιστόρημα συμμετέχει σε μια διεθνή συζήτηση για τη σημερινή λογοτεχνία και τις ποικίλες αφηγηματικές φωνές της. Το βιβλίο βρέθηκε στη θεματική λίστα Books to Read Performatively in An Airport, η οποία προτείνει τίτλους που συνδέονται με την προσωπική έκφραση και την κουλτούρα της δημόσιας εικόνας.

Η δράση της Ντούα Λίπα αποκτά ξεχωριστή βαρύτητα, αφού αξιοποιεί τη διεθνή δημοφιλία της για να φέρει αναγνώστες σε επαφή με βιβλία και συγγραφείς που ίσως αλλιώς να μην ανακάλυπταν. Έτσι, η παρουσία ενός ελληνικού μυθιστορήματος στην πλατφόρμα της δημιουργεί τη δυνατότητα να προσεγγίσει αναγνωστικό κοινό πέρα από την εγχώρια αγορά.

Το βιβλίο έχει ήδη κυκλοφορήσει σε μεταφράσεις στα Αγγλικά και τα Γαλλικά. Με βάση όσα έχουν δημοσιευτεί για την ανταπόκριση μετά την προβολή του από το Service95, τα αντίτυπα της αγγλικής έκδοσης εξαντλήθηκαν σε περίπου έναν μήνα. Η πορεία αυτή αναδεικνύει πώς μια πρόταση ανάγνωσης μπορεί να βοηθήσει ένα έργο να συναντήσει νέους αναγνώστες.

Η πορεία αυτή θυμίζει πως οι ιστορίες της Αθήνας μπορούν να ταξιδέψουν πέρα από τα σύνορα, όταν μιλούν για ζητήματα που απασχολούν ανθρώπους σε διαφορετικές χώρες. Έτσι, ένα αστυνομικό μυθιστόρημα που ξεκινά από τα Εξάρχεια φτάνει σε αναγνώστες διεθνώς, με τη συμβολή μιας από τις πιο αναγνωρίσιμες σταρ της σημερινής ποπ σκηνής.