Νέα Υόρκη: Ο ανατριχιαστικός ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεϊκού και οι εικόνες της Αποκάλυψης (Vid)

Ο Ναός του Αγίου Ιωάννη του Θεϊκού στη Νέα Υόρκη συγκαταλέγεται στους πιο ασυνήθιστους καθεδρικούς ναούς της πόλης.

Το επιβλητικό αυτό τοπόσημο έχει προκαλέσει πολλές συζητήσεις και βρίσκεται στο επίκεντρο θεωριών για την Αποκάλυψη και τις μυστικές οργανώσεις. Αφορμή αποτελούν η ξεχωριστή αρχιτεκτονική του και οι αμφιλεγόμενες παραστάσεις που φιλοξενεί.

Η ανέγερση άρχισε το 1892, όμως ο ναός δεν έχει ολοκληρωθεί έως σήμερα, γι’ αυτό και είναι γνωστός ως «Ο Ατελείωτος Άγιος Ιωάννης». Για περισσότερο από έναν αιώνα η στέγη του παραμένει προσωρινή. Καθώς οι εργασίες παρατείνονταν, διαφορετικοί αρχιτέκτονες πρόσθεσαν βυζαντινά, ρομανικά και γοτθικά στοιχεία, αλλά και εσωτεριστικά γεωμετρικά σχέδια που παραπέμπουν στο Καμπαλιστικό Δέντρο της Ζωής. Στην ιστορία του καταγράφονται καθυστερήσεις και οι μεγάλες πυρκαγιές του 2001 και του 2019, που έθεσαν σε δοκιμασία το ιστορικό κτίσμα. Η φωτιά του 2001 εκδηλώθηκε στο εσωτερικό τα Χριστούγεννα, αφάνισε πολύτιμα κειμήλια και ενίσχυσε τη φήμη του ναού ως «καταραμένου» ή κακότυχου εργοταξίου.

Για τη χρηματοδότηση του φιλόδοξου εγχειρήματος αξιοποιήθηκε διαχρονικά ο πλούτος της ελίτ της Νέας Υόρκης. Ανάμεσα στους πρώτους χρηματοδότες ήταν ο τραπεζίτης Τζ. Π. Μόργκαν, οι οικογένειες Άστορ και Βάντερμπιλτ, καθώς και ο Λέβι Π. Μόρτον, μεγιστάνες της Χρυσής Εποχής. Καθοριστική υπήρξε και η δωρεά των 500.000 δολαρίων από τον Τζον Ντ. Ροκφέλερ Τζούνιορ, τη δεκαετία του 1920. Η προσφορά του προκάλεσε έντονη δημόσια αντιπαράθεση, αφού ζήτησε να συμμετέχουν στη διοίκηση και άλλα δόγματα. Ο τότε Επίσκοπος Γουίλιαμ Μάνινγκ απέρριψε κατηγορηματικά το αίτημα, αλλά τα χρήματα παρέμειναν και συνέβαλαν στη συνέχιση των εργασιών.

Τα γλυπτά στη δυτική πρόσοψη αποτελούν το πιο πολυσυζητημένο χαρακτηριστικό του ναού. Ο Simon Verity και η ομάδα του τα δημιούργησαν από το 1988 έως το 1997, παρουσιάζοντας σκηνές Αποκαλυπτικού χάους και μεταφέροντας βιβλικές εικόνες των εσχάτων χρόνων σε σύγχρονο σκηνικό. Στα ανάγλυφα, ουρανοξύστες του Μανχάταν καταρρέουν μέσα σε πυκνό καπνό και σκόνη. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν οι Δίδυμοι Πύργοι (World Trade Center) και το Chrysler Building, που γέρνουν και πέφτουν. Μετά την 11η Σεπτεμβρίου, αυτές οι απεικονίσεις τροφοδότησαν θεωρίες για προφητικά μηνύματα. Η σύνθεση περιλαμβάνει επίσης τεράστια παλιρροϊκά κύματα που κατακλύζουν τη Νέα Υόρκη, ενώ η Γέφυρα του Μπρούκλιν είναι κομμένη στα δύο. Οχήματα και λεωφορεία βυθίζονται στα ορμητικά νερά του Ανατολικού Ποταμού. Σε άλλο σημείο, ένα πυρηνικό μανιτάρι παραπέμπει στην απόλυτη καταστροφή και τον όλεθρο, με νεκροκεφαλές, απελπισμένες ανθρώπινες μορφές και σύμβολα θανάτου γύρω από την έκρηξη.

Οι καλλιτέχνες επιδίωξαν να απεικονίσουν αλληγορικά την πτώση της σύγχρονης Βαβυλώνας, ενώ ακριβώς από κάτω παρουσιάζονται εικόνες συμβολικής αναγέννησης και ανοικοδόμησης. Κατά πολλούς, ο ναός προοριζόταν να λειτουργήσει ως κέντρο της «Νέας Εποχής» (New Age) ή ως χώρος μιας παγκόσμιας, συνενωτικής θρησκείας, καθώς εκεί πραγματοποιούνται συχνά διαθρησκειακές και ιδιαίτερα εκκεντρικές τελετές. Κάθε χρόνο φιλοξενείται η τελετή St. Francis Day, κατά την οποία οι πιστοί φέρνουν ζώα για ευλογία. Εκτός από σκύλους και γάτες, στον γοτθικό ναό έχουν εμφανιστεί ελέφαντες, καμήλες, πύθωνες, βόδια, ακόμη και αλιγάτορες. Το θέαμα θυμίζει περισσότερο παράξενο διονυσιακό ή παγανιστικό τελετουργικό παρά χριστιανική λειτουργία. Παράλληλα, κάθε Χάλογουιν πραγματοποιείται η «Procession of the Ghouls» (Παρέλαση των Ξωτικών/Φαντασμάτων), με τεράστιες τρομακτικές μαριονέτες-δαίμονες να περνούν μέσα από το σκοτεινό κλίτος, συνοδεία του εκκλησιαστικού οργάνου.

Αγίους δεν απεικονίζουν τα γλυπτά στους τοίχους και στους πυλώνες του ναού, αλλά σύγχρονες προσωπικότητες. Ανάμεσά τους βρίσκονται ο Άλμπερτ Αϊνστάιν, ο Μάρτιν Λούθερ Κινγκ, η Σούζαν Μπ. Άντονι και ο Γκάντι. Στα πέτρινα ανάγλυφα ο γλύπτης Simon Verity έχει χαράξει ακόμη φίλους και πρώην συντρόφους του, καθώς και τον σκύλο της σπιτονοικοκυράς του, δίπλα σε βιβλικούς προφήτες.

Ο συνδυασμός όλων αυτών των χαρακτηριστικών έχει κάνει τον Άγιο Ιωάννη τον Θεϊκό ένα από τα πιο μυστηριώδη, ανατριχιαστικά και σκοτεινά αρχιτεκτονικά σημεία της Νέας Υόρκης.

Δείτε βίντεο ΕΔΩ και φωτογραφία από το εσωτερικό ΕΔΩ