Καρατράντος: Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου ενισχύει τον στρατηγικό ρόλο της Ανατολικής Μεσογείου

Τη στρατηγική σημασία της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας–Κύπρου, όπως αυτή διαμορφώνεται μετά την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο έργο του Great Sea Interconnector, ανέλυσε ο διεθνολόγος και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ, Τριαντάφυλλος Καρατράντος. Μιλώντας στην ΕΡΤnews, υποστήριξε ότι η συμμετοχή της γαλλικής εταιρείας, ενισχύει όχι μόνο την τεχνική και χρηματοδοτική διάσταση του έργου, αλλά και το γεωπολιτικό του αποτύπωμα σε μια περίοδο κατά την οποία η ενεργειακή ασφάλεια αποτελεί κορυφαία ευρωπαϊκή προτεραιότητα.

Παράλληλα, αναφέρθηκε στις τουρκικές αντιδράσεις απέναντι στις εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, στις νέες ισορροπίες που διαμορφώνονται μέσω των διεθνών συνεργασιών, καθώς και στη διαρκώς αυξανόμενη σημασία της προστασίας των κρίσιμων υποδομών απέναντι στις σύγχρονες υβριδικές απειλές.

«Νέα δυναμική»

«Νέα δυναμική, σε τεχνικό, χρηματοδοτικό αλλά και γεωπολιτικό επίπεδο, αποκτά η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου μετά την είσοδο της γαλλικής Meridiam στο έργο», επισήμανε ο διεθνολόγος και επιστημονικός συνεργάτης του ΕΛΙΑΜΕΠ, Τριαντάφυλλος Καρατράντος.

Ο κ. Καρατράντος, ανέλυσε τη στρατηγική σημασία του Great Sea Interconnector, τις αντιδράσεις της Τουρκίας και τον ρόλο της Γαλλίας στην Ανατολική Μεσόγειο. Επιπλέον, μίλησε για τη νέα μορφή των υβριδικών απειλών και στην ανάγκη προστασίας, των κρίσιμων ευρωπαϊκών υποδομών.

Στον ευρωπαϊκό σχεδιασμό για ενεργειακή αυτονομία

Όπως εξήγησε, μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και τις διαδοχικές κρίσεις στον τομέα της ενέργειας, η Ευρωπαϊκή Ένωση, έχει θέσει ως βασική προτεραιότητα την ενίσχυση της ενεργειακής της αυτονομίας και τη διαφοροποίηση των πηγών και των διαδρομών εφοδιασμού.

«Σε αυτόν τον ευρύτερο σχεδιασμό, η Ανατολική Μεσόγειος αποκτά κομβικό ρόλο. Η Ελλάδα και η Κύπρος, ως κράτη-μέλη της ΕΕ, αλλά και χώρες όπως το Ισραήλ και η Αίγυπτος, συμμετέχουν σε διαφορετικά ενεργειακά έργα και σχήματα συνεργασίας, τονίζει ο γνωστός διεθνολόγος.

Η ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας–Κύπρου αποτελεί ένα από τα σημαντικότερα έργα αυτού του σχεδιασμού, καθώς αποσκοπεί στον τερματισμό της ενεργειακής απομόνωσης της Κύπρου και στη δημιουργία μιας νέας ενεργειακής οδού στην Ανατολική Μεσόγειο», επεσήμανε.

Τι αλλάζει με την είσοδο της Meridiam

Η είσοδος της γαλλικής Meridiam ως πλειοψηφικού μετόχου της Great Sea Interconnector ενισχύει, σύμφωνα με τον κ. Καρατράντο, τόσο την τεχνική και χρηματοδοτική επάρκεια όσο και τη διεθνή αξιοπιστία του έργου.

Ο γαλλικός όμιλος διαθέτει σημαντική εμπειρία σε σύνθετα έργα ηλεκτρικών διασυνδέσεων, καθώς είναι επικεφαλής της ανάπτυξης του NeuConnect, του υποθαλάσσιου καλωδίου που θα συνδέσει απευθείας τη Γερμανία με το Ηνωμένο Βασίλειο.

«Η συμμετοχή μιας εταιρείας με τόσο μεγάλη εμπειρία είναι ιδιαίτερα σημαντική για την τεχνική και οικονομική αρτιότητα του έργου», σημείωσε ο διεθνολόγος.

Το υπό κατασκευή τμήμα του Great Sea Interconnector μεταξύ Κρήτης και Κύπρου, θα έχει μήκος περίπου 898 χιλιομέτρων και αρχική δυνατότητα μεταφοράς ηλεκτρικής ενέργειας 1.000 MW, ενώ έχει εξασφαλίσει ευρωπαϊκή χρηματοδότηση ύψους 657 εκατ. ευρώ.

Το γεωπολιτικό βάρος της γαλλικής παρουσίας

Πέρα από την οικονομική και τεχνική διάσταση, η παρουσία μιας μεγάλης γαλλικής εταιρείας προσδίδει στο έργο πρόσθετο γεωπολιτικό βάρος, ιδιαίτερα μετά τις ενστάσεις και τις παρεμβάσεις της Τουρκίας.

Ο κ. Καρατράντος υπενθύμισε «ότι στο παρελθόν, όταν τουρκικές δυνάμεις είχαν επιχειρήσει να παρεμποδίσουν έρευνες στην κυπριακή ΑΟΖ, η συμμετοχή γαλλικών εταιρειών είχε οδηγήσει σε ενεργότερη κινητοποίηση του Παρισιού και σε έμπρακτη υποστήριξη προς την Κυπριακή Δημοκρατία».

«Όταν στο έργο εμπλέκεται μια μεγάλη γαλλική εταιρεία, αυτό μεταφράζεται και σε ιδιαίτερο ενδιαφέρον από την πλευρά της Γαλλίας», ανέφερε.

Σύμφωνα με την άποψή του, «διαμορφώνεται σταδιακά ένα ενισχυμένο τριμερές πλαίσιο συνεργασίας Ελλάδας–Κύπρου–Γαλλίας, το οποίο αποκτά ενεργειακή, διπλωματική και αμυντική διάσταση».

«Η Τουρκία θέλει θέση στο τραπέζι»

Αναφερόμενος στις τουρκικές αντιδράσεις, ο κ. Καρατράντος, εκτίμησε «ότι η Άγκυρα, βλέπει τις ενεργειακές εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο, να προχωρούν χωρίς να έχει η ίδια πρωταγωνιστικό ρόλο.

Η κατάσταση αυτή, όπως είπε, ερμηνεύεται από την τουρκική εξωτερική πολιτική μέσα από το λεγόμενο «σύνδρομο περικύκλωσης», παρότι οι συνεργασίες μεταξύ Ελλάδας, Κύπρου, Ισραήλ, Αιγύπτου και Γαλλίας δεν έχουν ως στόχο την απομόνωση της Τουρκίας.

«Η Τουρκία ακολουθεί την τακτική του «μαστιγίου» και του «καρότου». Από τη μία επιδιώκει καλές σχέσεις με την Ελλάδα, τις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ευρωπαϊκή Ένωση και από την άλλη επιχειρεί να ασκήσει πίεση», επισήμανε.

Σύμφωνα με τον διεθνολόγο, η πάγια αντίληψη της Άγκυρας, είναι ότι πρέπει να εξασφαλίζει θέση στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, ακόμη και δημιουργώντας εμπόδια.

Ωστόσο, τα συγκεκριμένα έργα δεν αφορούν πλέον αποκλειστικά τις διμερείς ελληνοτουρκικές σχέσεις, αλλά αποτελούν μέρος του ευρωπαϊκού ενεργειακού σχεδιασμού και συγκεντρώνουν το ενδιαφέρον ισχυρών ευρωπαϊκών κρατών και διεθνών επενδυτών.

«Δεν αποκλείεται να δούμε ορισμένες ενέργειες από την Τουρκία. Οι ελληνικές Ένοπλες Δυνάμεις και η ελληνική διπλωματία, όμως, γνωρίζουν πώς να διαχειρίζονται τις προκλήσεις. Στο τέλος της ημέρας, η Τουρκία δεν έχει τίποτα να κερδίσει από μια κλιμάκωση», υπογράμμισε.

Από την ενεργειακή διπλωματία στις υβριδικές απειλές

Ο κ. Καρατράντος αναφέρθηκε και στη μεταβολή του περιβάλλοντος ασφαλείας, σημειώνοντας ότι η διπλωματία, η ενέργεια, η οικονομία και η άμυνα είναι πλέον άμεσα συνδεδεμένες.

«Βρισκόμαστε στην εποχή της αλληλεξάρτησης και της διασύνδεσης. Οι τομείς πολιτικής δεν είναι πλέον διαχωρισμένοι», εξήγησε, προσθέτοντας ότι αυτήν ακριβώς την αλληλεξάρτηση επιχειρεί να εκμεταλλευτεί ο υβριδικός πόλεμος.

Οι υβριδικές επιχειρήσεις μπορούν να περιλαμβάνουν από τη χρηματοδότηση ακραίων ή αντιδραστικών κινημάτων και τη δράση παραστρατιωτικών ομάδων μέχρι κυβερνοεπιθέσεις, δολιοφθορές και χρήση μη επανδρωμένων αεροσκαφών.

Βασικός τους στόχος, σύμφωνα με τον ίδιο, είναι η πρόκληση αστάθειας, η διατάραξη της καθημερινότητας και η υπονόμευση της εμπιστοσύνης των πολιτών προς το κράτος και τους θεσμούς».

Στο στόχαστρο οι κρίσιμες υποδομές

Ιδιαίτερη αναφορά έκανε στο περιστατικό στο αεροδρόμιο της Λειψίας/Χάλε, όπου εντοπίστηκε drone με εκρηκτικό μηχανισμό, καθώς και στις επανειλημμένες εμφανίσεις μη επανδρωμένων αεροσκαφών κοντά σε κομβικά ευρωπαϊκά αεροδρόμια.

Όπως επισήμανε, «τέτοια περιστατικά δείχνουν ότι η απειλή δεν περιορίζεται πλέον σε υπερπτήσεις που προκαλούν καθυστερήσεις και αναστάτωση, αλλά μπορεί να εξελιχθεί σε άμεση επίθεση εναντίον κρίσιμων υποδομών.

Στο πλαίσιο αυτό, η Ευρωπαϊκή Ένωση και το ΝΑΤΟ έχουν θέσει ως προτεραιότητα την ενίσχυση της ανθεκτικότητας των κρίσιμων υποδομών και υπηρεσιών. Η προστασία της ενέργειας, των μεταφορών, των επικοινωνιών και των ψηφιακών δικτύων αποτελεί πλέον βασικό τμήμα της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας.

«Μια υβριδική επιχείρηση επιδιώκει να δημιουργήσει αποσταθεροποίηση και να διαταράξει την κανονικότητα. Γι’ αυτό και είναι δεδομένο ότι κρίσιμες λειτουργίες της καθημερινότητας μιας χώρας θα βρίσκονται στο στόχαστρο», κατέληξε ο κ. Καρατράντος.