ΟΠΕΚΕΠΕ: η αναδρομική αμνηστία που μετατρέπει τη διαπλοκή σε νόμο

Η υπόθεση ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι πια ένα ακόμη σκάνδαλο διαχείρισης ευρωπαϊκών κονδυλίων. Είναι, σύμφωνα με όσα αποκαλύφθηκαν τις τελευταίες ημέρες, η πιο καθαρή απεικόνιση του πώς λειτουργεί ένας μηχανισμός εξαγοράς πολιτικής υποστήριξης με δημόσιο χρήμα — και πώς, όταν η δικαιοσύνη πλησιάζει επικίνδυνα, το κράτος σπεύδει να καλύψει τα ίχνη με νομοθετική πινελιά.

Το άρθρο που έσβησε τα πάντα

Επί χρόνια, εκατομμύρια ευρώ διοχετεύονταν σε χιλιάδες δικαιούχους μέσω εικονικών βοσκοτόπων και ψευδών δηλώσεων, με τρόπο που πολλοί περιγράφουν πλέον ευθέως ως σύστημα εξαγοράς ψήφων. Όταν η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία έσφιξε τον κλοιό των ερευνών, η απάντηση δεν ήρθε από δικαστική αίθουσα αλλά από τη Βουλή: το άρθρο 74 πέρασε νυχτερινά, νομιμοποιώντας αναδρομικά ενισχύσεις που μέχρι πρότινος θεωρούνταν παράνομες.

Η κίνηση αυτή δεν είναι απλή νομοτεχνική λεπτομέρεια. Είναι θεσμική εκτροπή με πολιτικό αντίκρισμα: όσοι κατηγορούνταν βγαίνουν λάδι, ενώ χιλιάδες οικογένειες που εισέπραξαν τα εκατομμύρια μετατρέπονται, εκ των πραγμάτων, σε ήδη «εξαγορασμένες» ψήφους. Το ερώτημα δεν είναι πλέον αν υπήρξε διαπλοκή, αλλά γιατί το Μαξίμου επέλεξε να τη νομιμοποιήσει αντί να την ερευνήσει.

Χαβαλές εν μέσω κρίσης

Στο πρόσωπο της Πόπης Σεμερτίδου συμπυκνώνεται η αίσθηση της ατιμωρησίας. Δεν έχει επιστραφεί ούτε ένα ευρώ, δεν υπάρχει δίωξη σε εξέλιξη, και αν απομείνουν «ψιλά» νομικά ζητήματα, φημολογείται ότι μια τροπολογία που φέρνει ο Κυριάκος Μητσοτάκης θα τα διευθετήσει και αυτά. Η αντίθεση με την καθημερινότητα εκατομμυρίων πολιτών είναι απροκάλυπτη, όπως σχολιάζει καυστικά ο χρήστης Karditsastakra.

Η εικόνα που σχηματίζεται είναι διπλή: από τη μία, όσοι εισέπραξαν αχρεωστήτως κρατικά κονδύλια απολαμβάνουν νομοθετική ασυλία· από την άλλη, εκατομμύρια νοικοκυριά καλούνται να «μαζέψουν χρήματα» για έναν χειμώνα που έρχεται όλο και πιο ακριβός. Δεν χρειάζεται μεγάλη φαντασία για να καταλάβει κανείς ποιος πληρώνει τελικά τον λογαριασμό.

Το άρθρο 74 δεν έκλεισε μια υπόθεση· άνοιξε έναν δρόμο. Αν η αναδρομική νομιμοποίηση γίνεται εργαλείο διακυβέρνησης κάθε φορά που η δικαιοσύνη πλησιάζει επικίνδυνα, τότε το ερώτημα δεν είναι πόσοι πήραν παράνομα χρήματα από τον ΟΠΕΚΕΠΕ, αλλά πόσο ακόμη μπορεί να αντέξει η ανοχή του πολίτη σε ένα σύστημα που ανταμείβει τη διαπλοκή και τιμωρεί μόνο όσους δεν έχουν τη σωστή γνωριμία.