Το μετρό της Θεσσαλονίκης, οι μουσαμάδες και η αριθμητική που δεν βγαίνει

Κάθε φορά που ο πρωθυπουργός ανεβαίνει σε βήμα για να διεκδικήσει την πατρότητα του μετρό της Θεσσαλονίκης, επιστρατεύεται ξανά το γνωστό αφήγημα των «μουσαμάδων»: η ιστορία που θέλει την προηγούμενη κυβέρνηση να έκανε ψεύτικα εγκαίνια το 2018, με πλαστικά εκδοτήρια στη θέση όπου αργότερα θα τοποθετούνταν τα πραγματικά. Ένα επικοινωνιακό εύρημα των Ομάδων Αλήθειας της Ν.Δ. που, όπως σχολιάζεται καυστικά, δεν αφορούσε ούτε εγκαίνια ούτε μουσαμάδες — αφορούσε την παρουσίαση ενός πρώτου ολοκληρωμένου σταθμού. Το… ευφυές τέχνασμα, όμως, είχε σκοπό να θάψει κάτι πολύ πιο ενοχλητικό: τα νούμερα.

Η αριθμητική που ενοχλεί

Το έργο, μετά από δέκα χρόνια κατασκευής, βρισκόταν στο 30% το 2016. Ως το 2019, όταν παραδόθηκε στην κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη, είχε φτάσει στο 75%. Δηλαδή 45 μονάδες προόδου σε τριάμισι χρόνια. Η νέα κυβέρνηση, από το 2019 και μετά, χρειάστηκε πέντε χρόνια για να ολοκληρώσει το υπόλοιπο 25%. Η σύγκριση αυτή, βολικά, δεν χωράει στο αφήγημα των μουσαμάδων. Ούτε χωράει το γεγονός ότι στο διάστημα εκείνο ολοκληρώθηκαν οι πιο δύσκολες τεχνικά εργασίες — η διάνοιξη σηράγγων και η κατασκευή υπόγειων σταθμών — χωρίς τις ζημιές σε πολυκατοικίες που ταλανίζουν σήμερα την Κυψέλη στη γραμμή 4 της Αθήνας. Όπως σημειώνεται, η Θεσσαλονίκη «γλίτωσε» ακριβώς επειδή τα πιο επικίνδυνα υπόγεια έργα είχαν ήδη ολοκληρωθεί όταν ανέλαβε η σημερινή κυβέρνηση.

Το κόστος της πρωτοβουλίας

Πίσω από το θέαμα των μουσαμάδων κρύβεται και μια δημοσιονομική λεπτομέρεια που δεν φιγουράρει σε ανακοινώσεις: ο πρωθυπουργός, χωρίς τεχνική εισήγηση, αποφάσισε να αλλάξει τον σχεδιασμό του έργου, υποσχόμενος ταχύτερη και φθηνότερη ολοκλήρωση. Η υπόσχεση διαψεύστηκε από την ίδια την εξέλιξη του έργου. Χειρότερα, η ανατροπή του χρονοδιαγράμματος αντέστρεψε και το ποιος πληρώνει τις καθυστερήσεις: μέχρι το 2019 τις κάλυπταν οι εργολάβοι, μετά την πρωτοβουλία του πρωθυπουργού τις κάλυψε το Δημόσιο. Τον τελικό λογαριασμό, 600 με 700 εκατομμύρια ευρώ σε αποζημιώσεις που έρρευσαν στα ταμεία των εργολάβων, τον πλήρωσε ο Έλληνας φορολογούμενος.

Έτσι λοιπόν, όσο επιμένει η προπαγανδιστική μηχανή στους μουσαμάδες του 2018, τόσο πιο δύσκολο γίνεται να εξηγηθεί γιατί το πιο δύσκολο 45% ολοκληρώθηκε σε τριάμισι χρόνια χωρίς αποζημιώσεις, ενώ το υπόλοιπο 25% κόστισε στο Δημόσιο εκατοντάδες εκατομμύρια. Μήπως τελικά ο μόνος μουσαμάς σε αυτή την ιστορία είναι αυτός που σκεπάζει τον λογαριασμό;