Το χρέος «μειώνεται» αλλά τα νούμερα λένε άλλα

Το Μαξίμου διαφημίζει την πρόωρη αποπληρωμή 13 δισεκατομμυρίων ευρώ χρέους ως απόδειξη δημοσιονομικής εξυγίανσης. Πανηγύρι στα κανάλια, γραφήματα με πτωτικές καμπύλες, ο πρωθυπουργός σε ρόλο διαχειριστή που «σώζει» τη χώρα. Μόνο που τα απόλυτα νούμερα λένε διαφορετική ιστορία: το συνολικό δημόσιο χρέος έχει εκτοξευθεί από τα 308 δισεκατομμύρια το 2015 σε πάνω από 404 δισεκατομμύρια σήμερα. Ο δείκτης χρέος προς ΑΕΠ πέφτει, ναι, αλλά όχι επειδή μειώνεται το χρέος — επειδή φουσκώνει ονομαστικά το ΑΕΠ λόγω πληθωρισμού.

Η αριθμητική πίσω από τον πανηγυρισμό

Το κυβερνητικό αφήγημα δέχεται ευθεία επίθεση από πολιτικούς αναλυτές που αμφισβητούν τη μέθοδο υπολογισμού.

Η επισήμανση ότι τα 13 δισεκατομμύρια της «πρόωρης αποπληρωμής» χρηματοδοτούνται ουσιαστικά από την απομείωση της αγοραστικής δύναμης των πολιτών —μέσω ακριβότερων σούπερ μάρκετ, ρεύματος και καυσίμων— είναι η πιο καυστική πλευρά της κριτικής: ο πληθωρισμός γίνεται ταυτόχρονα το πρόβλημα και η «λύση» στο χαρτί.

Το μπούμερανγκ της οικογένειας

Στο μεταξύ, το ίδιο το γράφημα που επικαλείται το Μαξίμου για να δείξει βελτίωση φέρνει στο προσκήνιο ένα ενοχλητικό ιστορικό στοιχείο.

Ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης, με 9,4 μονάδες ΑΕΠ αύξησης χρέους τον χρόνο στην τριετία της πρωθυπουργίας του, κρατά ρεκόρ που ούτε η δεκαετία 1975-1985 ούτε η μεταπολεμική περίοδος ως το 2000 πλησίασαν. Και η σύγκριση δεν σταματά εκεί: το ονομαστικό χρέος επί Κυριάκου Μητσοτάκη έχει αυξηθεί κατά 23,7 δισεκατομμύρια από το 2019, ενώ το πραγματικό ΑΕΠ σε σταθερές τιμές αυξήθηκε μόλις κατά 20 δισεκατομμύρια — δηλαδή το χρέος τρέχει πιο γρήγορα από την πραγματική οικονομία, όσο κι αν το πληθωρισμένο ΑΕΠ κρύβει την ψαλίδα στο ποσοστό.

Η κυβέρνηση διαλέγει τον δείκτη που την κολακεύει και αγνοεί τον δείκτη που την εκθέτει. Παλιά τακτική, νέο πλαστικό περιτύλιγμα — και μια οικογενειακή παράδοση χρέους που δύσκολα θα ήθελε κανείς να φέρει στο τραπέζι.