Ο θάνατος Μάνου, η νοσταλγία Ν.Δ. και το φάντασμα του νέου κόμματος Σαμαρά

Ο υπουργός που άφησε έργο

Ο θάνατος του Στέφανου Μάνου έφερε στην επιφάνεια μια αποτίμηση που δύσκολα αμφισβητείται: το αποτύπωμά του ως υπουργού —μετρό, «Ελευθέριος Βενιζέλος», προαστιακός, Αττική Οδός, διατάγματα για παραδοσιακούς οικισμούς και πεζοδρόμους— είναι, όπως σημειώνεται, ισχυρότερο ακόμη κι από αυτό του Κωνσταντίνου Μητσοτάκη ως πρωθυπουργού. Λιγότερο κολακευτική είναι η εικόνα του ως υπουργού Οικονομίας, με το περίφημο «0+0=14%» και το πενηντάρικο στη βενζίνη ένα καλοκαίρι, αλλά και η στάση του απέναντι στον Σωκράτη Κόκκαλη, όταν αρνήθηκε να υπογράψει ψηφιακές παροχές παρά τις πιέσεις — μια άρνηση που ο ίδιος ο Κωνσταντίνος Μητσοτάκης φέρεται να συνέδεσε αργότερα με την πτώση της κυβέρνησής του, ρίχνοντας ταυτόχρονα ευθύνες και στον Αντώνη Σαμαρά.

Το σύγχρονο παρατράγουδο

Η αναφορά στον Σαμαρά δεν έμεινε στο ιστορικό επεισόδιο του ’93. Η επέτειος-αφορμή του θανάτου Μάνου λειτούργησε ως σκαλοπάτι για σχολιασμό της σημερινής πολιτικής του διαδρομής, με φόντο τα επίμονα σενάρια για δημιουργία νέου κόμματος. Και εκεί η κριτική δεν είναι καθόλου ήπια.

Η λίστα ονομάτων που παρατίθεται —Καραχάλιος, Νικολόπουλος, Ψωμιάδης, Σπηλιωτόπουλος, Αντώναρος, Πάνος Παναγιωτόπουλος— λειτουργεί ως συνοπτικό κατηγορητήριο: ό,τι έχει απομείνει από παλαιότερες πολιτικές γενιές παρουσιάζεται ως βαρίδι και όχι ως κεφάλαιο για ένα υποτιθέμενο «δυναμικό κόμμα». Η πολιτική εμπειρία του Αντώνη Σαμαρά αναγνωρίζεται, αλλά η ανησυχία εστιάζει στο ανθρώπινο δυναμικό γύρω του, με τη φράση «σκουπίδι του χθες» να αποτυπώνει μια απαξίωση που δεν αφήνει περιθώρια παρερμηνείας.

Νοσταλγία και προειδοποίηση

Ανάμεσα στον υπουργό που έχτισε υποδομές αντιμετωπίζοντας ακόμη και τη Μάργκαρετ Θάτσερ και στο σημερινό σκηνικό μιας πιθανής νέας πολιτικής κίνησης με ανακυκλωμένα πρόσωπα, η απόσταση μοιάζει τεράστια. Η μνήμη του Μάνου λειτουργεί σαν καθρέφτης δυσμενής για το παρόν: τότε υπήρχε έργο να δείξει κανείς, τώρα κυριαρχεί η ανησυχία μήπως ένα νέο εγχείρημα καταλήξει απλώς ανακύκλωση παλιάς φθοράς.