Ιωάννα Κουτσουράδη: Η μεγάλη Ελληνίδα φιλόσοφος έφυγε από τη ζωή στην Κωνσταντινούπολη

Η Ιωάννα Κουτσουράδη, μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της παγκόσμιας φιλοσοφίας, πέθανε σε ηλικία 88 ετών στην Κωνσταντινούπολη. Η Ελληνίδα φιλόσοφος άφησε την τελευταία της πνοή στις 2 Οκτωβρίου, έχοντας δημιουργήσει έργο που ξεπέρασε τα όρια της Τουρκίας και τοποθέτησε στο επίκεντρο της σκέψης της την ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια.

Η γνωστή φιλόσοφος γεννήθηκε στην Κωνσταντινούπολη στις 4 Οκτωβρίου 1936, αποφοίτησε από το Ζάππειο και σπούδασε φιλοσοφία στο Πανεπιστήμιο Κωνσταντινούπολης, όπου ξεκίνησε και την ακαδημαϊκή της πορεία. Αργότερα βρέθηκε στο Ερζερούμ, στην ανατολική Τουρκία, διδάσκοντας φιλοσοφία, σύγχρονη Γερμανική ποίηση και Λατινικά. Το 1968 μετακινήθηκε στο Πανεπιστήμιο του Χατζέτεπε στην Άγκυρα, όπου παρέμεινε έως το 2003 και τη συνταξιοδότησή της, χωρίς ωστόσο να εγκαταλείψει τη διδασκαλία. Τα τελευταία χρόνια δίδαξε φιλοσοφία και ανθρώπινα δικαιώματα στο πανεπιστήμιο του Μάλτεπε.

Η Ιωάννα Κουτσουράδη είχε διατελέσει πρόεδρος της Φιλοσοφικής Εταιρείας της Τουρκίας, ενώ υπήρξε και επίτιμη πρόεδρος της Διεθνούς Ομοσπονδίας Φιλοσοφικών Εταιρειών. Παράλληλα, από το 2010 συμμετείχε ως μέλος στη Διεθνή Επιτροπή Εναντίον της Θανατικής Ποινής.

Η συμβολή της Ιωάννας Κουτσουράδη στα ανθρώπινα δικαιώματα

Η Ιωάννα Κουτσουράδη διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην ανάδειξη των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα οποία αντιμετώπιζε όχι μόνο ως νομικά κατοχυρωμένα δικαιώματα, αλλά και ως ηθική απαίτηση για την υπεράσπιση της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Η σκέψη της στηριζόταν στην ανάγκη να έχει κάθε άνθρωπος τις προϋποθέσεις για να μορφώνεται, να καλλιεργεί τις δυνατότητές του και να εξελίσσει την προσωπικότητά του. Όπως δίδασκε, τα ανθρώπινα δικαιώματα έχουν οικουμενικό χαρακτήρα και δεν εξαρτώνται από την καταγωγή, τη θρησκεία ή τον πολιτισμό.

Στην προσέγγισή της προέτασσε την πρακτική εφαρμογή των δικαιωμάτων στην καθημερινότητα και τόνιζε πως κάθε άνθρωπος οφείλει να σέβεται την αξιοπρέπεια και τις ελευθερίες των συνανθρώπων του, πέρα από όσα επιβάλλει το νομικό πλαίσιο.

Μεταξύ των σημαντικότερων βιβλίων της συγκαταλέγονται τα «Νίτσε και άνθρωπος», «Σοπενχάουερ και άνθρωπος», «Ο άνθρωπος και οι αξίες του», «Ηθική», «Κοιτάζοντας την τέχνη μέσα από τη φιλοσοφία» και «Ανάμεσα στα γεγονότα της εποχής».

Τουρκική προεδρία: «Ανεξίτηλη η παρακαταθήκη της»

Στην πνευματική κληρονομιά της αναφέρθηκε ο επικεφαλής της Διεύθυνσης Επικοινωνίας της τουρκικής προεδρίας, Μπουρχανετίν Ντουράν. «Με τις μελέτες της πάνω στη φιλοσοφία και τα ανθρώπινα δικαιώματα, η αξιότιμη Κουτσουράδη κατείχε ξεχωριστή θέση στην πνευματική ζωή της χώρας μας και άφησε ανεξίτηλη στον χρόνο παρακαταθήκη με τα έργα και τους μαθητές της».

Τη διεθνή διάσταση της προσφοράς της υπογράμμισε ο πρόεδρος της τουρκικής Βουλής, Νουμάν Κουρτουλμούς. «Έμαθα με θλίψη τον θάνατο της καθηγήτριας Ιωάννας Κουτσουράδη, μιας από τις ξεχωριστές προσωπικότητες που ανέδειξε η χώρα μας στη φιλοσοφία και τα ανθρώπινα δικαιώματα. Με τη φιλοσοφική προσέγγισή της, που έθετε στο επίκεντρο την ανθρώπινη αξία και αξιοπρέπεια, συνέβαλε σημαντικά στα ανθρώπινα δικαιώματα και άφησε βαθύ αποτύπωμα στη χώρα μας και στον κόσμο».

Ο εκπρόσωπος του AKP, Ομέρ Τσελίκ, στάθηκε ιδιαίτερα στον ρόλο της ως δασκάλας. «Χάσαμε τη δασκάλα των δασκάλων, την καθηγήτρια Ιωάννα Κουτσουράδη. Είμαστε πολύ λυπημένοι. Μας δίδαξε τη φιλοσοφία ως “τέχνη του να είσαι άνθρωπος”. Δεν έχουμε πια μια πολύτιμη δασκάλα που εξηγούσε την τέχνη αυτή και την προστασία της ανθρώπινης αξιοπρέπειας. Ήταν μεγάλη αξία. Αληθινός οδηγός. Θα τη θυμόμαστε σε κάθε λόγο για το “να είσαι και να παραμένεις άνθρωπος”. Συλλυπητήρια στη χώρα μας και σε όλους».