Euronews: Νεογέννητα σαλάχια επιστρέφουν στη θάλασσα μέσω προγράμματος στον Θερμαϊκό

Μια πρωτοβουλία προστασίας της θαλάσσιας βιοποικιλότητας δίνει στα απειλούμενα σαλάχια του Θερμαϊκού μεγαλύτερες πιθανότητες επιβίωσης. Όπως μεταδίδει το Euronews, η κάμερά του κατέγραψε τις πρώτες κινήσεις ενός νεογέννητου καλκανοβάτου, λίγα λεπτά μετά την εκκόλαψή του σε ειδικά διαμορφωμένο ενυδρείο στη Χαλκιδική.

Το αυγό του, μαζί με άλλα τέσσερα, είχε βρεθεί σε δίχτυα ψαράδων και μεταφέρθηκε στο ενυδρείο. Εκεί, τα αυγά διατηρήθηκαν σε ελεγχόμενες συνθήκες, με εξειδικευμένη επιστημονική ομάδα να παρακολουθεί την ανάπτυξή τους έως την εκκόλαψη και μετά από αυτήν.

Η δράση εντάσσεται στο Thermaikos Biodiversity Project, πρόγραμμα προστασίας της βιοποικιλότητας στο βόρειο Αιγαίο. Στόχος της είναι να αντιμετωπίσει το πρόβλημα της παρεμπίπτουσας αλιείας, δηλαδή της ακούσιας σύλληψης θαλάσσιων οργανισμών κατά την αλιευτική δραστηριότητα.

Όταν ένα θηλυκό σαλάχι πιαστεί κατά λάθος στα δίχτυα, το στρες μπορεί να το οδηγήσει να αποβάλει τα αυγά του, τα οποία συχνά καταλήγουν στη θάλασσα χωρίς δυνατότητα να ολοκληρώσουν την ανάπτυξή τους.

Από το ενυδρείο πίσω στη θάλασσα

Το ενυδρείο βρίσκεται στις εγκαταστάσεις του ξενοδοχείου Sani, στη χερσόνησο της Κασσάνδρας. Εκεί αναπαράγονται οι περιβαλλοντικές συνθήκες της γύρω θάλασσας, ώστε η θερμοκρασία και οι υπόλοιπες συνθήκες να είναι κατάλληλες πρώτα για την εκκόλαψη και στη συνέχεια για την επιβίωση των νεογέννητων σαλαχιών.

Όπως εξηγεί ο Ζοάο Μπερνάρντο, επιστημονικός συντονιστής του Thermaikos Biodiversity Project, το πρόγραμμα δίνει μια δεύτερη ευκαιρία στα αυγά που συλλέγονται από τα δίχτυα. Μετά την εκκόλαψη, τα μικρά σαλάχια παρακολουθούνται στενά για επιστημονικούς σκοπούς, σε συνεργασία με το Ινστιτούτο Lamna στη Βαλένθια, και στη συνέχεια προετοιμάζονται για την επιστροφή τους στο φυσικό περιβάλλον.

Λίγες ημέρες αργότερα απελευθερώνονται στη θάλασσα με τη βοήθεια δυτών της περιβαλλοντικής οργάνωσης iSea, η οποία εργάζεται για την προστασία των υδάτινων οικοσυστημάτων και υπό την ομπρέλα της οποίας έχει αναπτυχθεί το πρόγραμμα. Η απελευθέρωση γίνεται σε συγκεκριμένο βάθος, όπου η θερμοκρασία και η ποιότητα του νερού πλησιάζουν τις συνθήκες του ενυδρείου.

Η επιστροφή στον Θερμαϊκό είναι η αρχή μιας νέας διαδρομής για τα μικρά σαλάχια. Αφού ξεπεράσουν το πρώτο εμπόδιο, την ίδια τους τη γέννηση, πρέπει να επιβιώσουν στο φυσικό τους περιβάλλον και να συμβάλουν στη διατήρηση των επόμενων γενεών του είδους τους.

Η απειλή για τα σαλάχια στην Ελλάδα

Τα σαλάχια συγκαταλέγονται στις πλέον απειλούμενες ομάδες ψαριών παγκοσμίως και η διατήρησή τους συνδέεται άμεσα με την ισορροπία και την υγεία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων. Σύμφωνα με την ελληνική Κόκκινη Λίστα, σχεδόν τα μισά είδη σαλαχιών στην Ελλάδα κινδυνεύουν με εξαφάνιση, με κύρια απειλή την παρεμπίπτουσα αλιεία.

Μέχρι στιγμής, με τη συγκεκριμένη διαδικασία έχουν εκκολαφθεί δύο μικροί καλκανοβάτοι το 2026 και έχουν ήδη απελευθερωθεί στο φυσικό τους περιβάλλον, στην περιοχή της Χαλκιδικής. Άλλα αυγά παρακολουθούνται και αναμένεται να εκκολαφθούν στο προσεχές διάστημα.

Η αποκατάσταση των απειλούμενων ειδών σαλαχιών είναι μία από τις δράσεις του Thermaikos Biodiversity Project. Το πρόγραμμα ξεκίνησε πριν από πέντε χρόνια με αρχικό στόχο τη συστηματική παρακολούθηση των δελφινιών του Θερμαϊκού και έκτοτε διεύρυνε το πεδίο του, συνδέοντας την επιστημονική έρευνα με την προστασία της θαλάσσιας ζωής και την αντιμετώπιση των επιπτώσεων της ανθρώπινης δραστηριότητας.