Ουκρανία: Τραμπ και απεσταλμένος Πούτιν συναντήθηκαν, ενώ προαναγγέλλεται «μεγάλη συμφωνία» για την Ευρώπη – Η Μελάνια φέρνει κοντά Κίεβο και Μόσχα

Η αμερικανική διπλωματία για την Ουκρανία αναπτύσσεται σε δύο μέτωπα: ο Πρόεδρος των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, μιλά για μια ευρύτερη συμφωνία που θα καλύπτει την ασφάλεια σε όλη την Ευρώπη, ενώ η σύζυγός του, Μελάνια Τραμπ, παρεμβαίνει ενεργά στην ανθρωπιστική διαμεσολάβηση, φιλοξενώντας στον Λευκό Οίκο εκπροσώπους της Μόσχας και του Κιέβου.

Συνάντηση Τραμπ με τον Κίριλ Ντμίτριεφ

Την Πέμπτη, ο Ντόναλντ Τραμπ είπε ότι συναντήθηκε στην Ουάσινγκτον με υψηλόβαθμο Ρώσο αξιωματούχο και προανήγγειλε ειρηνευτική συμφωνία για την Ουκρανία, η οποία «μπορεί να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη».

Η τοποθέτηση δείχνει ότι ο Αμερικανός Πρόεδρος εξακολουθεί να συμμετέχει ενεργά στις διαπραγματεύσεις για να λήξει ο πόλεμος, παρότι το Ρεπουμπλικανικό Κόμμα υπέστη βαριά ήττα στις ενδιάμεσες εκλογές.

Απαντώντας σε δημοσιογράφους στο Οβάλ Γραφείο, ο Τραμπ είπε ότι είδε «τον επικεφαλής εκπρόσωπο της Ρωσίας», ο οποίος είχε βρεθεί νωρίτερα στον Λευκό Οίκο. Προφανώς αναφερόταν στον Κίριλ Ντμίτριεφ, ειδικό απεσταλμένο του Βλαντίμιρ Πούτιν, που ταξίδεψε στην Ουάσινγκτον για εκδήλωση της Πρώτης Κυρίας των ΗΠΑ.

«Δεν μπορώ να σας πω τι συζήτησα», απάντησε ο Τραμπ στους δημοσιογράφους.

«Αλλά σας λέω απλώς ότι πρόκειται να υπάρξει μια συμφωνία, θα είναι μια μεγάλη συμφωνία και θα περιλαμβάνει περισσότερα από την Ουκρανία».

Παρά τη διπλωματική δραστηριότητα, που βρίσκεται πλέον στον τρίτο μήνα, δεν υπάρχουν πολλές ενδείξεις ότι οι προσπάθειες της κυβέρνησης Τραμπ οδηγούν τον πόλεμο πιο κοντά στον τερματισμό του. Αντίθετα, ο Αμερικανός Πρόεδρος έχει δεχθεί σφοδρή κριτική από Δημοκρατικούς και ορισμένους Ρεπουμπλικανούς, που τον κατηγορούν για υπερβολική επιείκεια προς τον Πούτιν και για απροθυμία να εντείνει την πίεση στη Ρωσία.

Όταν ρωτήθηκε στο Οβάλ Γραφείο για τις ρωσικές επιθέσεις εναντίον Ουκρανών πολιτών, ο Τραμπ απέδωσε ευθύνη και στο Κίεβο, λέγοντας: «Και από την άλλη πλευρά σκοτώνουν επίσης».

Ο Ντμίτριεφ δεν επιβεβαίωσε αμέσως ότι συναντήθηκε με τον Τραμπ. Ο Ρώσος αξιωματούχος βρίσκεται επικεφαλής του κρατικού επενδυτικού ταμείου της Ρωσίας και πρωτοστατεί στις προσπάθειες του Κρεμλίνου να προωθήσει επιχειρηματικές συμφωνίες με την Ουάσινγκτον, επιδιώκοντας ταυτόχρονα να αρθούν οι κυρώσεις σε βάρος του ταμείου.

Προηγήθηκε η συνάντηση του Πούτιν με τον ειδικό απεσταλμένο του Λευκού Οίκου, Στιβ Γουίτκοφ, στην Αγία Πετρούπολη στις 21 Οκτωβρίου. Οι επαφές έγιναν ενόψει των προγραμματισμένων τριμερών συνομιλιών για την ειρήνη μεταξύ ΗΠΑ, Ουκρανίας και Ρωσίας, που θα πραγματοποιηθούν την επόμενη εβδομάδα στα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, στις 10-11 Νοεμβρίου στο Άμπου Ντάμπι.

Ο Τραμπ συνέχισε περιγράφοντας την πιθανή συμφωνία ειρήνης: «Μπορεί να περιλαμβάνει ολόκληρη την Ευρώπη».

«Θα είναι μια μεγάλη, όμορφη συμφωνία και όλοι θα είναι κατενθουσιασμένοι».

Οι δηλώσεις του ενδέχεται να αφορούν την αμερικανική προσπάθεια να ενταχθούν στις διαπραγματεύσεις τα ευρύτερα ζητήματα της ευρωπαϊκής ασφάλειας. Η συγκεκριμένη προσέγγιση αποσκοπεί στο να αντιμετωπιστούν ορισμένες απαιτήσεις του Πούτιν για τις σχέσεις μεταξύ ΝΑΤΟ και Ρωσίας.

Ο Τζάρεντ Κούσνερ, γαμπρός του Τραμπ και συμμετέχων στις διαπραγματεύσεις, δήλωσε την Πέμπτη πως Αμερικανοί αξιωματούχοι είχαν συνομιλίες στις Βρυξέλλες με Ευρωπαίους και Ουκρανούς για «εγγυήσεις ασφαλείας για την Ουκρανία και μια ευρύτερη ευρωπαϊκή αρχιτεκτονική ασφαλείας».

«Στόχος μας είναι να αντιμετωπίσουμε τις ανησυχίες ασφαλείας όλων των πλευρών μέσω πρακτικών, αμοιβαία συμφωνημένων ρυθμίσεων που μειώνουν τον κίνδυνο μελλοντικών συγκρούσεων», δήλωσε ο Κούσνερ.

Η πρωτοβουλία της Μελάνια Τραμπ για το Ολέσκι

Την ίδια ημέρα, η Μελάνια Τραμπ φιλοξένησε στον Λευκό Οίκο Ρώσους και Ουκρανούς αξιωματούχους, με αφορμή την τοπική εκεχειρία που πέτυχε μέσω διαμεσολάβησης στο πολιορκημένο ουκρανικό χωριό Ολέσκι.

Στην εκδήλωση, η Πρώτη Κυρία των ΗΠΑ δήλωσε: «Επιλέξαμε την ανθρωπιά αντί για τον πόλεμο».

«Πρέπει να χρησιμοποιήσουμε το θάρρος που δείξαμε στο Ολέσκι για να βρούμε κοινό έδαφος, μέσω του κοινού ενδιαφέροντος για τα υποφέροντα αθώα παιδιά».

Η Μελάνια Τραμπ είπε πως ήταν «αναμεμειγμένη σε κάθε στάδιο του σχεδιασμού» της προσωρινής κατάπαυσης του πυρός, από την εξέταση αεροφωτογραφιών μέχρι την αξιολόγηση των οδικών προσβάσεων και των νοσοκομείων.

Ο Τραμπ δεν πήγε στην εκδήλωση, αλλά έχει επαινέσει τη συμμετοχή της συζύγου του. Τον Οκτώβριο είπε σε δημοσιογράφους ότι «τα καταφέρνει καλύτερα από τους επαγγελματίες μας».

Μετά την πρόσκλησή της να πάρει τον λόγο, ο Ντμίτριεφ ευχαρίστησε τη Μελάνια για τον «διακεκριμένο ανθρωπιστικό της ρόλο» στην επίτευξη της εξαήμερης ανακωχής. Ανέφερε ακόμη ότι ο Πούτιν έδωσε ο ίδιος προσωπικές οδηγίες για την επιχείρηση και έστειλε τις ευχαριστίες του στη Μελάνια Τραμπ.

Στην εκδήλωση τοποθετήθηκαν και ο Νταβίντ Αραχαμία, επικεφαλής της κοινοβουλευτικής ομάδας του κόμματος του Βολοντίμιρ Ζελένσκι, καθώς και ο Ντμίτρο Λούμπινετς, επίτροπος ανθρωπίνων δικαιωμάτων της Ουκρανίας.

Ο Αραχαμία είπε στη Μελάνια ότι είχε κάνει «καταπληκτική δουλειά» και την προέτρεψε να συνεχίσει τη στήριξή της προς τον ουκρανικό λαό, ο οποίος δοκιμάζεται από τον πόλεμο που ακολούθησε την εισβολή του 2022.

«Οπωσδήποτε θα θέλαμε να σας ζητήσουμε να συνεχίσετε, να βρείτε νέες αποστολές και να επιτύχετε τη μεγαλύτερη δυνατή αποκλιμάκωση», ανέφερε.

Και οι δύο πλευρές έδωσαν στην Πρώτη Κυρία αναμνηστικά δώρα.

Από τον Ντμίτριεφ έλαβε μια ζωγραφιά με ροζ καρδιές, φιλοτεχνημένη από κορίτσι από το Ολέσκι. Εκείνος σημείωσε πως το παιδί «επέλεξε να ζήσει με την οικογένειά του στη Ρωσία», κάνοντας έμμεση αναφορά στο αμφιλεγόμενο ζήτημα των παιδιών που μετακινήθηκαν.

Στη ζωγραφιά ήταν γραμμένο: «Αγαπώ τη Μελάνια».

Οι Ουκρανοί, από την άλλη, απένειμαν στη Μελάνια κρατική τιμητική διάκριση, «για τη γενναία καρδιά σας, για τη διάσωση του λαού μας και για την επιστροφή των παιδιών της Ουκρανίας».

Η Μελάνια Τραμπ παρέδωσε στις αντιπροσωπείες επιστολές με προσωπικούς αποδέκτες τον Πούτιν και τον Ζελένσκι. Από πέρυσι συνεργάζεται με τις δύο χώρες για να επανενωθούν οικογένειες που διαλύθηκαν από τον πόλεμο, συμβάλλοντας μέχρι σήμερα στην επιστροφή σχεδόν τριάντα παιδιών στους συγγενείς τους.

Η ίδια δήλωσε ότι ελπίζει η κατάπαυση του πυρός στο Ολέσκι να αποκτήσει διάρκεια και να επεκταθεί.

«Ας γίνει το Ολέσκι η σπίθα που θα εξελιχθεί σε μια διαρκή φλόγα ειρήνης».

Μιλώντας στην Ισπανία την Παρασκευή, ο Ζελένσκι σημείωσε πως η επιχείρηση στο Ολέσκι κατέδειξε «κάτι πολύ απλό: Όταν ο Πούτιν θέλει να σταματήσουν οι μάχες, αυτές σταματούν. Υπήρξε πραγματική σιγή, ορισμένες ημέρες δεν έγιναν επιθέσεις και σώσαμε εκατοντάδες ζωές».

Ανθρωπιστική κρίση στο Ολέσκι

Η εμπλοκή της Μελάνια Τραμπ συνιστά ασυνήθιστη συμμετοχή Πρώτης Κυρίας στην εξωτερική πολιτική των ΗΠΑ, σε σύγκριση με προκατόχους της, όπως η Τζιλ Μπάιντεν και η Λόρα Μπους. Εκείνες περιόριζαν τις μετακινήσεις τους σε ειρηνικές περιοχές ή πραγματοποιούσαν επισκέψεις μόνο υπό αυστηρά μέτρα ασφαλείας.

Στις 23 Οκτωβρίου ο Λευκός Οίκος ανακοίνωσε αιφνιδιαστικά ότι η Μελάνια Τραμπ είχε διαμεσολαβήσει για την εκεχειρία, ώστε να σταλεί ανθρωπιστική βοήθεια και να απομακρυνθούν πολίτες από περιοχή που βρισκόταν «στα πρόθυρα της καταστροφής».

Η τοπική ανακωχή τέθηκε σε ισχύ από τις 27 Οκτωβρίου έως την 1η Νοεμβρίου, αποτελώντας την πιο σημαντική από την έναρξη της εισβολής. Στο Ολέσκι είχαν απομείνει περίπου 2.000 άνθρωποι, οι οποίοι μπορούσαν είτε να φύγουν προς εδάφη υπό ουκρανικό ή ρωσικό έλεγχο είτε να μείνουν στην πόλη, με τρόφιμα και ιατρικά εφόδια που είχαν αναπληρωθεί.

Στο εξαήμερο διάστημα μεταφέρθηκαν προμήθειες και εκατοντάδες κάτοικοι πέρασαν στο ουκρανικό έδαφος.

Όπως είπε η Μελάνια Τραμπ, σχεδόν 800 άνθρωποι απομακρύνθηκαν. Εξήγησε ότι άρχισε τις επικοινωνίες μετά την ενημέρωσή της για την κατάσταση, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ τον Σεπτέμβριο.

Η ίδια και ο ανώτερος σύμβουλός της, Μαρκ Μπέκμαν, συνεργάστηκαν απευθείας με τις ηγεσίες της Ρωσίας και της Ουκρανίας, προκειμένου να καθοριστούν οι όροι της εκεχειρίας.

Πριν από τον πόλεμο, το Ολέσκι ήταν πόλη 24.000 κατοίκων στις όχθες του Δνείπερου, όμως η κατάσταση εκεί έγινε δραματική. Οι ρωσικές δυνάμεις κατέλαβαν την πόλη την πρώτη ημέρα της εισβολής και την έπληξαν με εκτεταμένους βομβαρδισμούς.

Τον Ιούνιο του 2023, οι πλημμύρες που ακολούθησαν την ανατίναξη του φράγματος της Καχόβκα κατέστρεψαν την πόλη, προκαλώντας εκατοντάδες νεκρούς.

Οι κάτοικοι που παρέμειναν κινδύνευαν να πεθάνουν από πείνα ή ασθένειες καθώς πλησίαζε ο χειμώνας, αφού δεν είχαν ηλεκτρικό ρεύμα, θέρμανση και νερό. Οι συνθήκες αυτές καθιστούσαν επείγουσα την ανθρωπιστική παρέμβαση.