Al Jazeera: Η Γαλλία πληρώνει πλέον ακριβότερα για δανεισμό από την Ιταλία και την Ελλάδα

Η Γαλλία δανείζεται πλέον με υψηλότερο κόστος από την Ιταλία και την Ελλάδα, καθώς η αύξηση των επιτοκίων επιβαρύνει τους δημόσιους προϋπολογισμούς. Όπως αναφέρει το Al Jazeera, η γαλλική αναταραχή έχει στρέψει την προσοχή στην πίεση που ασκεί το χρέος, την ώρα που οι κυβερνήσεις διαθέτουν περισσότερα χρήματα για τόκους και λιγότερα για δημόσιες υπηρεσίες.

Εκατοντάδες χιλιάδες άνθρωποι διαδήλωσαν τις τελευταίες εβδομάδες σε χώρες της Ευρώπης, διαμαρτυρόμενοι για το αυξημένο κόστος ζωής, τους χαμηλούς μισθούς, τη μη προσιτή στέγαση και την ανεπαρκή χρηματοδότηση των σχολείων. Οι κινητοποιήσεις στη Γαλλία, το Βέλγιο, την Ιταλία και την Πορτογαλία σε ορισμένες περιπτώσεις συνοδεύτηκαν από συγκρούσεις, λεηλασίες και πυρκαγιές, αν και πολλές παρέμειναν ειρηνικές.

Στη Γαλλία, περισσότεροι από 550.000 άνθρωποι διαδήλωσαν σε όλη τη χώρα το Σάββατο, σύμφωνα με το υπουργείο Εσωτερικών, έπειτα από εβδομάδες φοιτητικών κινητοποιήσεων για την εκπαίδευση και το κόστος ζωής. Το κόστος δανεισμού της χώρας βρίσκεται στο υψηλότερο επίπεδο από το 2002.

Πώς δανείζονται οι κυβερνήσεις

Οι κυβερνήσεις δανείζονται πουλώντας ομόλογα. Οι επενδυτές δίνουν χρήματα στο κράτος, το οποίο καταβάλλει τόκους και δεσμεύεται να επιστρέψει το αρχικό ποσό σε συγκεκριμένη ημερομηνία.

Η απόδοση ενός δεκαετούς ομολόγου —το κέρδος που αποκομίζει ο επενδυτής από τον δανεισμό— παρακολουθείται στενά ως ένδειξη της εμπιστοσύνης των αγορών στην ικανότητα μιας χώρας να διαχειρίζεται το χρέος της.

1. Ένας επενδυτής πληρώνει 100 ευρώ για ένα δεκαετές ομόλογο.
2. Το κράτος καταβάλλει κάθε χρόνο σταθερούς τόκους. Με επιτόκιο 2,5%, η πληρωμή είναι 2,50 ευρώ τον χρόνο, δηλαδή 25 ευρώ συνολικά. Με επιτόκιο 5%, είναι 5 ευρώ τον χρόνο ή 50 ευρώ συνολικά.
3. Στο τέλος της δεκαετίας, ο επενδυτής παίρνει πίσω τα αρχικά 100 ευρώ.

Το αυξημένο κόστος δανεισμού της Γαλλίας

Όταν πέφτουν οι τιμές των ομολόγων, οι αποδόσεις ανεβαίνουν και ο δανεισμός γίνεται ακριβότερος. Έτσι, οι κυβερνήσεις πληρώνουν περισσότερους τόκους και έχουν λιγότερα διαθέσιμα για σχολεία, νοσοκομεία και δρόμους.

Οι αποδόσεις των δεκαετών ομολόγων των μεγάλων ευρωπαϊκών οικονομιών δεν είχαν φτάσει το 5% από τις αρχές της δεκαετίας του 2000, λίγο μετά την κυκλοφορία του ευρώ. Στην κρίση χρέους της ευρωζώνης, από το 2010 έως το 2012, τέτοια επίπεδα ή υψηλότερα καταγράφηκαν μόνο σε χώρες που αντιμετώπιζαν δυσκολίες, όπως η Ελλάδα, η Ιταλία και η Ισπανία. Αποδόσεις πάνω από 7% οδήγησαν την Ιρλανδία και την Πορτογαλία σε προγράμματα διάσωσης.

Η Γαλλία πληρώνει τώρα περίπου 5% για δεκαετή δανεισμό, έναντι 3,41% της Γερμανίας. Σύμφωνα με το Al Jazeera, το διευρυνόμενο χάσμα δείχνει ότι οι επενδυτές ζητούν υψηλότερη απόδοση για να δανείσουν στη Γαλλία. Η χώρα πληρώνει πλέον περισσότερα από την Ιταλία και την Ελλάδα· υψηλότερο κόστος έχει μόνο το Ηνωμένο Βασίλειο, που βρίσκεται εκτός ευρώ.

Οι χώρες με το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος

Οι Ηνωμένες Πολιτείες έχουν μακράν το μεγαλύτερο δημόσιο χρέος, ύψους 41,4 τρισ. δολαρίων, που αντιστοιχεί στο 127% του ΑΕΠ. Η δυνατότητα δανεισμού τους ενισχύεται από το γεγονός ότι δανείζονται στο δολάριο, το κυρίαρχο αποθεματικό νόμισμα παγκοσμίως, το οποίο στηρίζει τη διεθνή ζήτηση για το χρέος τους. Ωστόσο, η δυνατότητα αυτή δεν είναι απεριόριστη.

Ακολουθεί η Κίνα με χρέος 22,5 τρισ. δολαρίων, ή 104% του ΑΕΠ. Η Ιαπωνία οφείλει 8,7 τρισ. δολάρια και έχει τον υψηλότερο δείκτη χρέους μεταξύ των μεγάλων οικονομιών, στο 199% του ΑΕΠ. Το χρέος του Ηνωμένου Βασιλείου ανέρχεται σε 4,4 τρισ. δολάρια, ή 102% του ΑΕΠ.

Η Γαλλία βρίσκεται στην πέμπτη θέση παγκοσμίως, με χρέος 4,2 τρισ. δολαρίων ή 118,5% του ΑΕΠ. Το ποσό είναι μεγαλύτερο από το χρέος της Ιταλίας, που φτάνει τα 3,7 τρισ. δολάρια, όμως το ιταλικό χρέος είναι υψηλότερο σε σχέση με το μέγεθος της οικονομίας της, στο 138% του ΑΕΠ. Η Γερμανία οφείλει 3,5 τρισ. δολάρια, ποσό που αντιστοιχεί στο 65% του ΑΕΠ.

Το ΔΝΤ προβλέπει ότι το δημόσιο χρέος της Γαλλίας θα αυξηθεί στο 121,8% του ΑΕΠ έως το 2030, δυσκολεύοντας τις προσπάθειες για βιώσιμη πορεία των δημόσιων οικονομικών της.

Πάνω από 3,3 τρισ. δολάρια σε τόκους

Το παγκόσμιο χρέος, που περιλαμβάνει τα χρέη κυβερνήσεων, νοικοκυριών και επιχειρήσεων, αυξήθηκε κατά 10 τρισ. δολάρια το πρώτο εξάμηνο του 2026 και ξεπέρασε τα 365 τρισ. δολάρια, σύμφωνα με το Ινστιτούτο Διεθνούς Χρηματοδότησης (IIF). Αυτό αντιστοιχεί σε περίπου 44.000 δολάρια για κάθε άνθρωπο στον πλανήτη. Μεγάλο μέρος της αύξησης προήλθε από τις αναδυόμενες αγορές.

Οι προηγμένες οικονομίες κατέβαλαν πάνω από 3,3 τρισ. δολάρια σε τόκους για τα κρατικά ομόλογά τους μέσα στον τελευταίο χρόνο. Το ποσό ξεπερνά τις παγκόσμιες δαπάνες για την άμυνα, που ανέρχονται σε 3,1 τρισ. δολάρια, την τεχνητή νοημοσύνη, στα 2,6 τρισ. δολάρια, και την καθαρή ενέργεια, στα 2,3 τρισ. δολάρια.

Για τους πολίτες, το αυξημένο κόστος τόκων σημαίνει λιγότερους πόρους για υπηρεσίες όπως η εκπαίδευση, η υγεία και οι συντάξεις. Οι κυβερνήσεις ενδέχεται να χρειαστεί να αυξήσουν τους φόρους ή να περικόψουν δαπάνες για να καλύψουν τον λογαριασμό. Παράλληλα, το ακριβότερο κρατικό δανεισμό μπορεί να οδηγήσει σε υψηλότερα επιτόκια για στεγαστικά δάνεια, δάνεια αυτοκινήτου και πιστωτικές κάρτες.