Πούτιν – Τραμπ – Σι Τζινπίνγκ: Το Κρεμλίνο επιβεβαιώνει συζητήσεις για τριμερή σύνοδο για την Ουκρανία – Το παρασκήνιο και οι αντιδράσεις

Το Κρεμλίνο γνωστοποίησε ότι συζητείται η πιθανότητα τριμερούς συνάντησης για τον τερματισμό του πολέμου στην Ουκρανία. Στο ενδεχόμενο θα συμμετείχαν ο Ρώσος πρόεδρος Βλαντίμιρ Πούτιν, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ και ο Κινέζος ηγέτης Σι Τζινπίνγκ. Κατά τις πληροφορίες, την ιδέα έθεσε ο Πούτιν, επιδιώκοντας συμφωνία με όρους ευνοϊκούς για τη Μόσχα, ενώ οι σχέσεις Ουάσινγκτον και Κιέβου επιβαρύνονται από την αμερικανική απόφαση να χαλαρώσουν οι κυρώσεις κατά της Ρωσίας και από τη συμφωνία αγοράς ρωσικού ντίζελ.

Ο Βλαντίμιρ Πούτιν φέρεται να εισηγήθηκε σύνοδο κορυφής τον Νοέμβριο, με τη συμμετοχή των ηγετών των Ηνωμένων Πολιτειών και της Κίνας. Την πληροφορία μεταδίδει η Wall Street Journal, επικαλούμενη πηγές που γνωρίζουν τις διαβουλεύσεις.

Η ιδέα, σύμφωνα με πρώην αξιωματικό των ρωσικών υπηρεσιών πληροφοριών που έλαβε γνώση των συνομιλιών, τέθηκε στο τηλεφώνημα του Πούτιν με τον Τραμπ στις 9 Οκτωβρίου.

Από την ίδια επικοινωνία προέκυψε και η συμφωνία Ουάσινγκτον και Μόσχας για την προμήθεια ρωσικού ντίζελ. Η εξέλιξη προκάλεσε αντιδράσεις στην Ουκρανία, αλλά και στο πολιτικό περιβάλλον των ΗΠΑ.

Πεσκόφ: «Δεν υπάρχει ακόμα σαφής συμφωνία για τη συνάντηση»

Νεότερη εξέλιξη αποτελεί η επιβεβαίωση του εκπροσώπου του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, ότι βρίσκονται σε εξέλιξη επαφές για το ενδεχόμενο διοργάνωσης τριμερούς συνόδου.

Σε δηλώσεις του στη Wall Street Journal, ο Πεσκόφ είπε πως το ενδεχόμενο της συνάντησης συζητείται, ξεκαθαρίζοντας παράλληλα ότι δεν υπάρχει συμφωνία ούτε για την πραγματοποίησή της ούτε για την ατζέντα.

«Δεν υπάρχει ακόμη σαφής εικόνα για την ίδια τη συνάντηση ή την πιθανή ημερήσια διάταξή της», ανέφερε, σημειώνοντας πως και οι τρεις πλευρές θεωρούν υποθετικά πιθανό να πραγματοποιηθεί.

Πρόκειται για την πρώτη φορά που η ρωσική προεδρία επιβεβαιώνει τις σχετικές συζητήσεις. Η τοποθέτηση, πάντως, δεν συνιστά συμφωνία για τη διοργάνωση της συνόδου.

Ανώτερος Αμερικανός αξιωματούχος είπε στο Reuters ότι ο Ντόναλντ Τραμπ δεν έχει αποδεχθεί την πρόταση, χωρίς να αποκλείεται να αντιμετώπιζε θετικά το ενδεχόμενο συνάντησης.

Στο επίκεντρο η Σύνοδος του Νοεμβρίου στην Κίνα – Η πρόταση δεν περιλαμβάνει τον Ζελένσκι

Η Μόσχα φέρεται να εξετάζει το ενδεχόμενο η συνάντηση να πραγματοποιηθεί στο περιθώριο της συνόδου της Οικονομικής Συνεργασίας Ασίας-Ειρηνικού (APEC). Η διοργάνωση έχει προγραμματιστεί για τις 18 και 19 Νοεμβρίου στη Σενζέν, στην Κίνα.

Οι ηγέτες τριών ισχυρών δυνάμεων θα βρίσκονταν έτσι στο ίδιο τραπέζι, ενώ συνεχίζονται οι ρωσικές στρατιωτικές επιχειρήσεις στην Ουκρανία. Παράλληλα, οι διπλωματικές κινήσεις για να τερματιστεί ο πόλεμος δεν έχουν καταλήξει σε συνολική συμφωνία.

Σημειώνεται ότι, όπως αναφέρει η Wall Street Journal, το σχέδιο που πρότεινε ο Πούτιν δεν περιλαμβάνει τον πρόεδρο της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι.

Η συζήτηση για την πορεία της Ουκρανίας χωρίς εκπροσώπηση της ίδιας της ηγεσίας της προκαλεί σοβαρά ερωτήματα για το πόσο θα συμμετέχει το Κίεβο στη διαμόρφωση ενδεχόμενης ειρηνευτικής συμφωνίας.

Η αμερικανική εφημερίδα εκτιμά ότι μια τέτοια κίνηση ενδέχεται να ανησυχήσει έντονα τις ευρωπαϊκές πρωτεύουσες, καθώς οι ΗΠΑ, η Ρωσία και η Κίνα θα αποκτούσαν κεντρική θέση στις συνομιλίες για την κρίση στην Ουκρανία.

Η συμμετοχή του Σι Τζινπίνγκ θα μπορούσε, επιπλέον, να ενισχύσει το διεθνές κύρος των συνομιλιών από τη σκοπιά της Μόσχας.

Παράλληλα, η Κίνα και η Ρωσία έχουν στενή στρατηγική συνεργασία, ενώ το Πεκίνο έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι χρειάζεται διπλωματική διευθέτηση του πολέμου.

Στις 14 Οκτωβρίου, στο περιθώριο συνάντησης για την ασφάλεια στην Ασία, οι υπουργοί Εξωτερικών των δύο χωρών, Σεργκέι Λαβρόφ και Γουάνγκ Γι, συζήτησαν για την κατάσταση στην Ουκρανία και τις σχέσεις με τις ΗΠΑ, σύμφωνα με το Reuters.

Η συμφωνία για το ρωσικό ντίζελ και η αναστολή των κυρώσεων

Η πρόταση για συνάντηση των τριών ηγετών διατυπώνεται καθώς Ουάσινγκτον και Μόσχα έρχονται πιο κοντά, κυρίως γύρω από την ενέργεια και τις αμερικανικές κυρώσεις.

Στις 9 Οκτωβρίου, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε συμφωνία με τη Ρωσία για την ενίσχυση των προμηθειών ντίζελ, επιδιώκοντας να περιορίσει τις τιμές των καυσίμων. Οι τιμές έχουν επιβαρυνθεί σημαντικά από τις συγκρούσεις στη Μέση Ανατολή και τις αναταράξεις στις διεθνείς αγορές ενέργειας.

Το Reuters αναφέρει ότι η πρώτη συμφωνία αφορά την αποστολή στις Ηνωμένες Πολιτείες άνω των 300.000 μετρικών τόνων ρωσικού ντίζελ. Πρόσθετες παραδόσεις έχουν προγραμματιστεί για τον Νοέμβριο και τους μήνες που θα ακολουθήσουν.

Κατά την αμερικανική κυβέρνηση, η συμφωνία καλύπτει τις ενεργειακές ανάγκες της χώρας, ενώ ενδέχεται ταυτόχρονα να αποτελέσει κίνητρο προς τη Μόσχα για να περιορίσει τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της στην Ουκρανία.

Γερουσιαστές και από τα δύο κόμματα, Δημοκρατικοί και Ρεπουμπλικανοί, έχουν πάντως αντιταχθεί στην κίνηση. Προειδοποιούν ότι η αγορά ρωσικών ενεργειακών προϊόντων μπορεί να αποδυναμώσει την αποτελεσματικότητα των κυρώσεων που επιβλήθηκαν μετά την εισβολή της Ρωσίας.

Περαιτέρω κλιμάκωση σημειώθηκε την Παρασκευή (16/10), με τον Τραμπ να υπογράφει εκτελεστικό διάταγμα για την αναστολή της εφαρμογής σημαντικών κυρώσεων και δασμών σε βάρος της Ρωσίας, όπως προβλεπόταν στον νόμο Graham Act.

Ρούμπιο: Η επανεξέταση των κυρώσεων μπορεί να διαρκέσει 60 ημέρες

Το Σάββατο, ο Αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Μάρκο Ρούμπιο ανέφερε ότι η κυβέρνηση ίσως χρειαστεί έως 60 ημέρες για να εκτιμήσει τις οικονομικές επιπτώσεις των κυρώσεων και να αποφασίσει πώς θα κινηθεί στη συνέχεια.

Η Ουάσινγκτον, όπως ανέφερε, θέλει να αξιολογήσει τις ενδεχόμενες συνέπειες των περιορισμών τόσο για την οικονομία των ΗΠΑ όσο και για την παγκόσμια οικονομία.

Η κίνηση εντάσσεται στην προσπάθεια της κυβέρνησης Τραμπ να συγκρατήσει την άνοδο στις τιμές των καυσίμων. Οι ΗΠΑ βρίσκονται σε προεκλογική περίοδο, καθώς στις 3 Νοεμβρίου διεξάγονται οι ενδιάμεσες εκλογές.

Ο Αμερικανός πρόεδρος υπεραμύνθηκε της απόφασής του, λέγοντας ότι δεν θέλει να προχωρήσει σε ενέργειες που θα μπορούσαν να οδηγήσουν τη Ρωσία μακριά από τις διαπραγματεύσεις.

Ο υπουργός Ενέργειας των ΗΠΑ, Κρις Ράιτ, παρουσίασε τη συμφωνία για το ντίζελ ως οικονομικό κίνητρο για να τελειώσει ο πόλεμος, απορρίπτοντας ότι αποσκοπεί στην οικονομική στήριξη της Ρωσίας.

Ζελένσκι: Ανησυχία ότι οι αποφάσεις των ΗΠΑ ωφελούν τον Πούτιν

Οι τελευταίες πρωτοβουλίες της αμερικανικής πλευράς έχουν προκαλέσει έντονη δυσαρέσκεια στο Κίεβο.

Ο Βολοντίμιρ Ζελένσκι προειδοποίησε πως η χαλάρωση των κυρώσεων μπορεί να ενθαρρύνει τη Μόσχα να συνεχίσει τον πόλεμο, αντί να την ωθήσει σε ουσιαστικές διαπραγματεύσεις.

Την Κυριακή (18/10), ο Ουκρανός πρόεδρος δήλωσε ότι η αναστολή των νέων περιοριστικών μέτρων από την Ουάσινγκτον δίνει στη Ρωσία μεγαλύτερη δυνατότητα να χρηματοδοτεί τις στρατιωτικές επιχειρήσεις της.

Παρά τις πρόσφατες ανακοινώσεις του Τραμπ για προσπάθεια επίτευξης ενεργειακής εκεχειρίας, οι ρωσικές επιθέσεις στις ενεργειακές υποδομές της Ουκρανίας συνεχίζονται, γεγονός που εντείνει την ανησυχία στο Κίεβο.

Όπως μετέδωσε το Associated Press, ο Ζελένσκι κατηγόρησε τη Ρωσία ότι, μέσα σε μία εβδομάδα από την ανακοίνωση της αμερικανικής πρωτοβουλίας, εξαπέλυσε 76 επιθέσεις σε ουκρανικές ενεργειακές εγκαταστάσεις.

Ο Ουκρανός πρόεδρος επιβεβαίωσε επίσης την αποκατάσταση της ανταλλαγής πληροφοριών ανάμεσα στην Ουάσινγκτον και το Κίεβο, μετά από προσωρινή διακοπή, και τόνισε πόσο σημαντική είναι η αμερικανική στήριξη για την άμυνα της Ουκρανίας.

Η ουκρανική κυβέρνηση συνεχίζει να επιδιώκει διπλωματική επικοινωνία με τις ΗΠΑ, παρά την επιδείνωση των σχέσεων με τον Τραμπ.

Διπλωματικές κινήσεις χωρίς βέβαιη κατάληξη

Η επιβεβαίωση από το Κρεμλίνο ότι βρίσκονται σε εξέλιξη συζητήσεις δίνει νέα διάσταση στις διπλωματικές προσπάθειες για να τερματιστεί ο πόλεμος στην Ουκρανία.

Μια συνάντηση με τους ηγέτες των ΗΠΑ και της Κίνας θα μπορούσε να δώσει στον Πούτιν τη δυνατότητα απευθείας συνομιλιών σε κορυφαίο επίπεδο. Η Μόσχα, ωστόσο, εξακολουθεί να επιδιώκει όρους που υπηρετούν τις στρατηγικές της επιδιώξεις.

Για τον Τραμπ, η σύνοδος θα μπορούσε να ενταχθεί στην προσπάθειά του να πετύχει διπλωματική συμφωνία που θα βάλει τέλος στον πόλεμο.

Η προοπτική συνολικής διευθέτησης παραμένει ιδιαίτερα περίπλοκη, καθώς δεν έχει επιτευχθεί οριστική συμφωνία για τη συνάντηση, ο Ζελένσκι δεν περιλαμβάνεται στην προτεινόμενη μορφή των συνομιλιών και οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίζονται.

Προς το παρόν, το Κρεμλίνο επιβεβαιώνει τις διαβουλεύσεις, όχι όμως ότι θα πραγματοποιηθεί η τριμερής σύνοδος. Οι εβδομάδες που έρχονται θα δείξουν αν η ρωσική πρωτοβουλία θα καταλήξει σε επίσημη συνάντηση των τριών ηγετών ή θα μείνει στις διπλωματικές προτάσεις.