Σύνοδος Τραμπ – Σι: Η «διπλωματία της ψυχαγωγίας» έκρυψε την έλλειψη ουσίας στον Λευκό Οίκο – Μηδενικές συμφωνίες, χαμόγελα και λαβράκι με σουσάμι

Η Σύνοδος Τραμπ – Σι πραγματοποιήθηκε την Πέμπτη με τον Πρόεδρο των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ, να υποδέχεται στον Λευκό Οίκο τον Κινέζο ομόλογό του, Σι Τζινπίνγκ. Παρά τη λαμπρότητα και τον ισχυρό συμβολισμό της, δεν καταγράφηκε ουσιαστική πρόοδος στα δύσκολα ζητήματα της Τεχνητής Νοημοσύνης (ΤΝ), των εμπορικών σχέσεων, της Ταϊβάν και του πολέμου στο Ιράν.

Καθώς συνεχίζεται εδώ και χρόνια η αντιπαράθεση για την οικονομική και τεχνολογική πρωτοκαθεδρία, οι δύο ηγέτες δείχνουν να επενδύουν τόσο στην προσωπική σχέση τους όσο και στα συμφέροντα που μοιράζονται, ώστε να αποτρέψουν τη μετατροπή της έντασης σε ανοιχτή σύγκρουση.

Καλωσορίζοντας τον Σι στον Λευκό Οίκο για την επίσημη επίσκεψή του, ο Τραμπ δήλωσε: «Από την εποχή της πρώτης μου εκλογής το 2016, ο Πρόεδρος Σι κι εγώ έχουμε σφυρηλατήσει μια φιλία, μια πραγματικά σπουδαία φιλία, η οποία βασίζεται στον αμοιβαίο σεβασμό και τα ζωτικά συμφέροντα των λαών μας».

Πιο άμεσος εμφανίστηκε στις δηλώσεις του ο Σι, υπογραμμίζοντας πως τα συμφέροντα των ΗΠΑ και της Κίνας είναι «βαθιά αλληλένδετα», ενώ τόνισε ότι «ο ανταγωνισμός θα πρέπει να είναι υγιής και να διατηρείται εντός ορίων».

Την ίδια ώρα, επανέφερε την προειδοποίηση ότι Κίνα και ΗΠΑ οφείλουν να μην πέσουν στην «παγίδα του Θουκυδίδη». Πρόκειται για τη θεωρία κατά την οποία, όταν μια ανερχόμενη δύναμη απειλεί να εκτοπίσει μια ήδη εδραιωμένη, συχνή κατάληξη είναι ο πόλεμος.

Σε αντίστοιχη προειδοποίηση είχε προχωρήσει ο Κινέζος ηγέτης και τον Μάιο, κατά την επίσκεψη του Τραμπ στο Πεκίνο.

Ο Σι συμπλήρωσε: «Θα πρέπει να είναι ένας αγώνας δρόμου για να φτάσει ο ένας τον άλλον, όχι μια πάλη στην οποία είτε κερδίζεις είτε χάνεις».

Η κυβέρνηση Τραμπ έχει ασκήσει πιέσεις, συνοδευόμενες και από οικονομικές απειλές, ώστε η Κίνα να αξιοποιήσει τη σημαντική επιρροή της και να ωθήσει το Ιράν να αποδεχθεί τους αμερικανικούς όρους για τον τερματισμό του πολέμου, ο οποίος πλησιάζει τους επτά μήνες. Το Πεκίνο, ωστόσο, έχει αντισταθεί.

Ο Σι, από τη δική του πλευρά, επιδιώκει να σταματήσουν οριστικά οι πωλήσεις αμερικανικών όπλων προς την Ταϊβάν, καθώς και να περιοριστούν οι εξαγωγικοί φραγμοί που αφορούν τα προηγμένης τεχνολογίας μικροτσίπ.

Οι δύο πλευρές κατέληξαν την Τετάρτη σε δίμηνη παράταση της εμπορικής ανακωχής, που επρόκειτο να εκπνεύσει στις 10 Νοεμβρίου, ενώ συνεχίζουν τις προσπάθειες για μια συμφωνία με πιο βιώσιμο χαρακτήρα.

Ο Σι πιέζει τον Τραμπ για την Ταϊβάν

Στην κατ’ ιδίαν συζήτησή τους την Πέμπτη, ο Σι ζήτησε από τις ΗΠΑ να παραμείνουν σταθερά αντίθετες στην ανεξαρτησία της Ταϊβάν και κάλεσε τον Τραμπ να «χειριστεί με σύνεση το ζήτημα της Ταϊβάν», όπως μετέδωσε το κρατικό κινεζικό πρακτορείο Xinhua.

Δεν δόθηκε αμέσως από τον Λευκό Οίκο ενημερωτικό σημείωμα σχετικά με όσα συζητήθηκαν. Παράλληλα, ο Τραμπ, μολονότι συνηθίζει να σχολιάζει μέσω του Truth Social τις συναντήσεις του με ηγέτες άλλων χωρών, δεν είχε αναφερθεί στην ουσία των συνομιλιών.

Ο Τραμπ, πάντως, ο οποίος βρίσκεται σε νομική αντιπαράθεση έπειτα από την απόπειρά του να αποκλείσει από τον Λευκό Οίκο τα δίκτυα CNN, MSNOW και Politico, διατύπωσε παράπονα επειδή τα τηλεοπτικά δίκτυα «αρνήθηκαν να καλύψουν ένα από τα μεγαλύτερα και ομορφότερα γεγονότα που έχουν λάβει χώρα εδώ και πολλά χρόνια».

Ως αντίδραση στα μέτρα που στρέφονταν κατά του CNN, η κοινοπραξία των πέντε τηλεοπτικών δικτύων του Λευκού Οίκου, γνωστή ως TV pool, δεν δέχθηκε να μεταδώσει τις εκδηλώσεις του Τραμπ.

Το Πεκίνο έχει ξεκαθαρίσει ότι αντιμετωπίζει την Ταϊβάν ως το πλέον ευαίσθητο θέμα των σχέσεων Κίνας και ΗΠΑ. Θεωρεί το νησί τμήμα της κινεζικής επικράτειας και δηλώνει πως θα το προσαρτήσει, ακόμη και χρησιμοποιώντας βία εφόσον κριθεί αναγκαίο.

Η αμερικανική νομοθεσία επιβάλλει στις ΗΠΑ να εξασφαλίζουν στην Ταϊβάν επαρκή εξοπλισμό, ώστε να μπορεί να αποτρέψει ενδεχόμενη ένοπλη επίθεση από την ηπειρωτική Κίνα. Ταυτόχρονα, η Ουάσινγκτον δηλώνει αντίθετη σε κάθε μονομερή μεταβολή του status quo.

Επανειλημμένα το Πεκίνο έχει ζητήσει από την Ουάσινγκτον να τερματίσει μόνιμα τις πωλήσεις όπλων, αίτημα που διατύπωσε ξανά τον Μάιο, όταν οι δύο ηγέτες συναντήθηκαν στην κινεζική πρωτεύουσα.

Μετά τη συνάντηση εκείνη, ο Τραμπ είχε ανακοινώσει ότι αναβάλλει την οριστική έγκριση ενός εξοπλιστικού πακέτου ύψους 14 δισ. δολαρίων, ποσό που αποτελεί ρεκόρ. Είχε επίσης περιγράψει τις πωλήσεις όπλων προς την Ταϊβάν ως «πολύ καλό διαπραγματευτικό χαρτί» έναντι της Κίνας.

Η ανθρώπινη εποπτεία της Τεχνητής Νοημοσύνης

Σε ανάρτηση που έκανε νωρίτερα την Πέμπτη, ο Τραμπ ανέφερε ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη —για την οποία επιχειρεί να καθιερώσει την ονομασία «υπερνοημοσύνη» (superintelligence/SI)— κατείχε κεντρική θέση στην ατζέντα.

Ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ έχει απορρίψει τα αιτήματα να επιβληθούν αυστηρότεροι κανόνες, την ώρα που εντείνεται διεθνώς η ανησυχία ότι αυτή η τεχνολογία θα εξαλείψει θέσεις εργασίας ή ακόμη και την ίδια την ανθρωπότητα.

Ο Τραμπ έγραψε: «Θέλω να την αφήσω ακριβώς εκεί που είναι». Πρόσθεσε, μάλιστα: «Αυτή είναι και η θέση της Κίνας».

Από την άλλη, στις εναρκτήριες τοποθετήσεις του, ο Σι τόνισε ότι οι δύο χώρες διαθέτουν «την ικανότητα και την ευθύνη να αναπτύξουν και να διαχειριστούν την Τεχνητή Νοημοσύνη για το καλό και να διασφαλίσουν ότι η ανάπτυξή της βρίσκεται πάντα υπό ανθρώπινο έλεγχο και υπηρετεί την ευημερία του λαού».

Σε αυτό το πλαίσιο, οι υπουργοί Οικονομικών των ΗΠΑ και της Κίνας συναντήθηκαν νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, ενώ η Ουάσινγκτον εισηγήθηκε έναν καινούργιο «μηχανισμό ειδοποίησης» για συμβάντα που συνδέονται με την Τεχνητή Νοημοσύνη.

Κόκκινο χαλί και επίσημο δείπνο για τον Σι

Ήταν ξεκάθαρο ότι ο Τραμπ επιδίωκε να εντυπωσιάσει τον Σι. Πριν από την επίσκεψη, ο Ρεπουμπλικανός πρόεδρος μερίμνησε ώστε να έχει ολοκληρωθεί η δημιουργία νέου ελικοδρομίου στη Νότια Αυλή του Λευκού Οίκου. Το βράδυ της Τετάρτης υποδέχθηκε επίσης τον Σι και τη σύζυγό του, όταν έφτασαν στη στρατιωτική βάση Andrews, στα περίχωρα της Ουάσινγκτον.

Πριν αρχίσουν οι συνομιλίες μέσα στο Οβάλ Γραφείο, είχε οργανωθεί παράλληλα μια θεαματική επιθεώρηση στρατιωτικών αγημάτων.

Όταν ολοκληρώθηκαν οι συνομιλίες, διάρκειας περίπου 90 λεπτών, Τραμπ και Σι βγήκαν στη Νότια Αυλή. Εκεί, ο Αμερικανός πρόεδρος παρουσίασε στον Κινέζο ομόλογό του το καινούργιο ελικοδρόμιο και τον ξενάγησε στο προεδρικό ελικόπτερο Marine One. Ο Σι επέστρεψε αργότερα το ίδιο βράδυ, προκειμένου να παραστεί στο επίσημο δείπνο.

Στο επίσημο δείπνο έδωσαν το «παρών» οι δύο ηγέτες, μαζί με τις συζύγους τους. Το μενού περιλάμβανε λαβράκι σε κρούστα από σουσάμι, ενώ ανάμεσα στους καλεσμένους βρίσκονταν πολλοί διευθύνοντες σύμβουλοι εταιρειών τεχνολογίας.

Την ώρα που οι ηγέτες στέκονταν για τις καθιερωμένες φωτογραφίες στα σκαλιά του Λευκού Οίκου, τα οποία είχαν καλυφθεί με κόκκινο χαλί, ακούγονταν καθαρά οι δυνατές φωνές διαδηλωτών. Η ομάδα φώναζε συνθήματα, μεταξύ των οποίων το «Η Κίνα έξω από το Χονγκ Κονγκ».

Κατά την πρόποσή του στο δείπνο, ο Τραμπ δήλωσε: «Κατανοούμε και οι δύο ότι αντιπροσωπεύουμε διαφορετικά συστήματα, αλλά οι δεσμοί μεταξύ των λαών μας αντέχουν στον χρόνο και δεν τα πηγαίναμε ποτέ καλύτερα».

Ακολούθως, ο Τραμπ κάλεσε όσους συμμετείχαν στο δείπνο να ξεναγηθούν στον χώρο όπου ανεγείρει, σε κοντινό σημείο, τη νέα Αίθουσα Χορού (Ballroom).

Ο Σι, από τη δική του πλευρά, είπε πως οι εκτενείς συζητήσεις του με τον Τραμπ οδήγησαν σε «κοινή ανησυχία και αντίληψη σε πολλά ζητήματα». Ανέφερε ακόμη ότι προσέφεραν «νέα στρατηγική καθοδήγηση για τις σχέσεις Κίνας – ΗΠΑ», χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες λεπτομέρειες.

Υπογραμμίζοντας ότι απαιτείται «μια νέα προσέγγιση στη μεταξύ τους συνύπαρξη», ο Σι δήλωσε: «Η Κίνα και οι Ηνωμένες Πολιτείες πρέπει να ενεργούν ως υπεύθυνες μεγάλες χώρες».

Στους 130 καλεσμένους του επίσημου δείπνου συγκαταλέγονταν επιφανή στελέχη της τεχνολογικής βιομηχανίας: ο Τζεφ Μπέζος της Amazon, ο Τζένσεν Χουάνγκ της Nvidia, ο Σαμ Άλτμαν της OpenAI και ο Έλον Μασκ των Tesla και SpaceX.

Αντίθετα, έγινε ιδιαίτερα αντιληπτή η έλλειψη Κινέζων επιχειρηματιών από την εκδήλωση.

Πρόσωπο που είχε γνώση του σχεδιασμού της επίσκεψης, το οποίο επικαλείται το Associated Press, ανέφερε ότι είχε εξεταστεί και από τις δύο πλευρές η παρουσία στελεχών μεγάλων εταιρειών της Κίνας. Ένα εμπόδιο, ωστόσο, ήταν ότι η αμερικανική πλευρά καθυστέρησε να εισηγηθεί τα σχετικά πρωτόκολλα και να αποσαφηνίσει ποιος θα ήταν ο ρόλος τους.

Σε αίτημα να σχολιάσει γιατί δεν παρέστησαν Κινέζοι επιχειρηματίες, ο Λευκός Οίκος δεν έδωσε απάντηση.

Μολονότι η υποδοχή είχε ιδιαίτερη λαμπρότητα, αναλυτές επισήμαναν ότι οι συνομιλίες δεν είχαν ουσιαστικό περιεχόμενο.

Ο Ντάνι Ράσελ, ο οποίος υπήρξε ανώτερο στέλεχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ κατά την προεδρία του Μπαράκ Ομπάμα και σήμερα εργάζεται στο Asia Society Policy Institute, σχολίασε: «Αυτό που βλέπουμε δεν είναι τόσο διπλωματία όσο “διπλωματική ψυχαγωγία”, η οποία δεν θα συμβάλει ιδιαίτερα στην επίλυση των σοβαρών προβλημάτων στις σχέσεις ΗΠΑ-Κίνας».

Η συζήτηση Τραμπ και Σι για τη σύγκρουση στο Ιράν

Όπως μετέδωσε η κινεζική κρατική τηλεόραση CCTV, οι δύο πλευρές έθεσαν στις συζητήσεις τους και τη σύγκρουση που συνεχίζεται στο Ιράν.

Κατά τον Τραμπ, η Κίνα έχει κάθε λόγο να αξιοποιήσει την επιρροή που διαθέτει στην Τεχεράνη, ώστε να επιδιώξει τον τερματισμό της σύγκρουσης, καθώς εξαρτάται από το πετρέλαιο του Περσικού Κόλπου σε πολύ μεγαλύτερο βαθμό απ’ ό,τι οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Η αναστάτωση στο Πεκίνο έχει προκληθεί από τη στρατιωτική δράση των ΗΠΑ και του Ισραήλ. Η κινεζική κυβέρνηση την καταδίκασε, ενώ ο Σι εξέφρασε ανησυχίες για ενδεχόμενη επάνοδο στον «νόμο της ζούγκλας».

Η αμερικανική διοίκηση, από την άλλη πλευρά, προειδοποίησε την Κίνα να μην προσφέρει συνδρομή στις πολεμικές επιχειρήσεις της Τεχεράνης.

Στις συνομιλίες της Πέμπτης, ο Σι ανέφερε ότι η Κίνα τάσσεται υπέρ της επανόδου των ΗΠΑ και του Ιράν στην ενδιάμεση συμφωνία που συνήφθη τον Ιούνιο (Μνημόνιο Συναντίληψης/MoU), με στόχο την αποκλιμάκωση του πολέμου, όπως μετέδωσε το CCTV. Η συμφωνία κατέρρευσε λίγο μετά την υπογραφή της, καθώς ξέσπασαν νέες ανταλλαγές πυρών στον Στενό του Ορμούζ.