Τουρκία: Σχέδιο συμφωνίας Ρωσίας και Ουκρανίας για τη Μαύρη Θάλασσα – 90 πλοία χτυπήθηκαν μόνο τον Αύγουστο

Νέα πρωτοβουλία για να σταματήσουν οι επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων στη Μαύρη Θάλασσα ανέλαβε η Άγκυρα, καταθέτοντας σε Ρωσία και Ουκρανία προσχέδιο συμφωνίας που βασίζεται στο μοντέλο της συμφωνίας για τα σιτηρά. Σύμφωνα με τουρκική διπλωματική πηγή, το σχέδιο εξετάζεται ήδη από τις δύο εμπόλεμες πλευρές, την ώρα που μόνο τον Αύγουστο τουλάχιστον 90 πλοία δέχθηκαν επιθέσεις στην περιοχή.

Η Τουρκία επιδιώκει τη δημιουργία ενός μηχανισμού που θα επιτρέπει την ασφαλέστερη διέλευση των εμπορικών πλοίων μέσω της Μαύρης Θάλασσας, μιας θαλάσσιας περιοχής όπου από την έναρξη του πολέμου συνυπάρχουν πολεμικά πλοία, drones, νάρκες και μαχητικά αεροσκάφη.

Το ζήτημα έχει ιδιαίτερη σημασία για την Άγκυρα, καθώς σύμφωνα με τουρκικές κυβερνητικές πηγές, από τα τουλάχιστον 90 πλοία που δέχθηκαν επίθεση μόνο τον Αύγουστο, περίπου 25 έως 30 ανήκαν σε τουρκικές εταιρείες.

Η Τουρκία είχε ζητήσει ήδη μορατόριουμ

Στις αρχές Αυγούστου, η Άγκυρα είχε ζητήσει από τη Μόσχα και το Κίεβο να εφαρμόσουν μορατόριουμ στις επιθέσεις εναντίον εμπορικών πλοίων.

Η ρωσική πλευρά είχε αντιμετωπίσει με επιφυλακτικότητα την πρόταση.

Ο Ρώσος υπουργός Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ είχε εκτιμήσει ότι ένα τέτοιο μέτρο θα ήταν «αδύνατον να επιτηρηθεί».

Έκτοτε, ωστόσο, η Τουρκία προχώρησε ένα βήμα παραπέρα, καταρτίζοντας συγκεκριμένο προσχέδιο μνημονίου συνεργασίας και αποστέλλοντάς το στις δύο πλευρές.

Οι επιθέσεις σε τουρκικά πλοία

Πολλά εμπορικά πλοία έχουν γίνει στόχος drones, σε επιθέσεις που αποδίδονται στην Ουκρανία και οι οποίες έχουν στόχο, μεταξύ άλλων, να δυσχεράνουν τις ρωσικές μεταφορές δημητριακών και υδρογονανθράκων.

Στα τέλη Αυγούστου, η Άγκυρα κάλεσε τον Ουκρανό πρέσβη στην Τουρκία μετά από επίθεση στο τουρκικό πλοίο Lider Bordo Mavi.

Στη συνέχεια χτυπήθηκε και το Lider Kocatepe, το οποίο είχε σπεύσει για να ρυμουλκήσει το πρώτο πλοίο.

Το Lider Bordo Mavi βρίσκεται πλέον αγκυροβολημένο στο λιμάνι της Τραπεζούντας.

Σύμφωνα με δημοσιογράφους του Γαλλικού Πρακτορείου Ειδήσεων, το πλοίο φέρει εμφανείς ζημιές στη γέφυρα και στα δύο καταστρώματα που βρίσκονται κάτω από αυτήν, ενώ διακρίνονται και καταστροφές που προκλήθηκαν από πυρκαγιά.

Το μοντέλο της συμφωνίας για τα σιτηρά

Η νέα τουρκική πρόταση έχει ως πρότυπο τη Συμφωνία για τα Σιτηρά της Μαύρης Θάλασσας, που επιτεύχθηκε το καλοκαίρι του 2022 με τη μεσολάβηση της Τουρκίας και του ΟΗΕ. Η συμφωνία επέτρεψε για περίπου έναν χρόνο την ασφαλή εξαγωγή ουκρανικών αγροτικών προϊόντων μέσω της Μαύρης Θάλασσας.

Στο διάστημα εφαρμογής της εξήχθησαν περίπου 33 εκατομμύρια τόνοι σιτηρών.

Η Ρωσία αποχώρησε στη συνέχεια από τη συμφωνία, υποστηρίζοντας ότι δεν είχαν αρθεί τα εμπόδια στις δικές της εξαγωγές αγροτικών προϊόντων.

Η νέα διαδρομή των ουκρανικών πλοίων

Μετά την κατάρρευση της συμφωνίας, η Ουκρανία δημιούργησε διαφορετική θαλάσσια διαδρομή για τις εξαγωγές της.

Τα πλοία ακολουθούν πλέον μεγαλύτερη διαδρομή κοντά στις ακτές ευρωπαϊκών κρατών της Μαύρης Θάλασσας, ώστε να παραμένουν όσο το δυνατόν πιο μακριά από ρωσικά πολεμικά πλοία.

Σύμφωνα με τον Τούρκο διπλωμάτη, τα ουκρανικά πλοία κινούνται κυρίως μέσα στα χωρικά ύδατα της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας έως ότου ολοκληρώσουν τη διαδρομή τους.

Υπάρχει ωστόσο ένα επικίνδυνο τμήμα. «Υπάρχει ένα τμήμα μήκους τεσσάρων έως πέντε μιλίων όπου τα ουκρανικά πλοία αναγκάζονται να βγαίνουν από τα εθνικά χωρικά ύδατα και να ταξιδεύουν στην ανοιχτή θάλασσα. Αυτό είναι το επικίνδυνο κομμάτι», εξήγησε.

Στο σχέδιο και τα χωρικά ύδατα Τουρκίας και Γεωργίας

Η πρόταση της Άγκυρας επιχειρεί να περιορίσει ακριβώς αυτή την έκθεση των εμπορικών πλοίων.

«Η πρότασή μας βασίζεται σε αυτόν τον μηχανισμό. Θέλουμε να χρησιμοποιήσουμε τα χωρικά ύδατα των γειτονικών χωρών, συμπεριλαμβανομένης της Τουρκίας, καθώς και της Γεωργίας, εφόσον είναι διατεθειμένη να συμμετάσχει», ανέφερε η τουρκική διπλωματική πηγή.

Με τον τρόπο αυτό, η Άγκυρα επιδιώκει να δημιουργήσει ουσιαστικά έναν ασφαλέστερο διάδρομο κατά μήκος των ακτών της Μαύρης Θάλασσας, περιορίζοντας όσο γίνεται το διάστημα κατά το οποίο τα εμπορικά πλοία θα βρίσκονται εκτεθειμένα στην ανοιχτή θάλασσα.

Μόσχα και Κίεβο μελετούν την πρόταση

Ο Τούρκος διπλωμάτης δεν αποκάλυψε εάν η Άγκυρα έχει λάβει επίσημη απάντηση από τη Ρωσία ή την Ουκρανία.

Διαβεβαίωσε, ωστόσο, ότι οι βασικοί εμπλεκόμενοι μελετούν το σχέδιο. Η νέα τουρκική πρωτοβουλία συμπίπτει με τις προσπάθειες για νέες κινήσεις αποκλιμάκωσης του πολέμου.

Ο υπουργός Εξωτερικών της Ουκρανίας Άντριι Σιμπίχα δήλωσε ότι το Κίεβο επιθυμεί κατάπαυση του πυρός και προετοιμάζει συνάντηση μεταξύ του προέδρου Βολοντίμιρ Ζελένσκι και του Αμερικανού προέδρου Ντόναλντ Τραμπ, στο περιθώριο της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ.