Η Ευρώπη «στεγνώνει» από τον καύσωνα: Η Ρουμανία έκλεισε το μοναδικό πυρηνικό της εργοστάσιο λόγω χαμηλής στάθμης του Δούναβη

Η Ρουμανία αναγκάστηκε να θέσει εκτός λειτουργίας το μοναδικό πυρηνικό εργοστάσιο της χώρας, καθώς η παρατεταμένη ζέστη έχει ρίξει τη στάθμη του Δούναβη σε εξαιρετικά χαμηλά επίπεδα, στερώντας από τις εγκαταστάσεις το νερό που απαιτείται για την ψύξη των αντιδραστήρων.

Το πυρηνικό εργοστάσιο της Τσερναβόντα, του οποίου οι δύο αντιδραστήρες καλύπτουν περίπου το 20% των αναγκών της Ρουμανίας σε ηλεκτρική ενέργεια, δεν αναμένεται να επαναλειτουργήσει μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες.

Ο δεύτερος από τους δύο αντιδραστήρες ισχύος 706 μεγαβάτ αποσυνδέθηκε από το ηλεκτρικό δίκτυο λίγο πριν από το μεσημέρι της Πέμπτης, ενώ ο πρώτος είχε ήδη τεθεί εκτός λειτουργίας από τον Ιούλιο.

«Δεν προβλέπουμε επανεκκίνηση μέσα στις επόμενες δέκα ημέρες», δήλωσε στο AFP ο διευθυντής του εργοστασίου, Romeo Urjan.

Πρόκειται για μια εξαιρετικά σπάνια εξέλιξη, καθώς μέχρι σήμερα η Τσερναβόντα είχε αναγκαστεί να κλείσει πλήρως μόνο μία ακόμη φορά, το 2003.

Έριξαν ακόμη και φορτηγίδες με πέτρες στον Δούναβη

Οι ρουμανικές Αρχές είχαν επιχειρήσει νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα να αυξήσουν τη ροή του νερού προς το εργοστάσιο, φτάνοντας στο σημείο να βυθίσουν φορτηγίδες γεμάτες πέτρες στον ποταμό, χωρίς ωστόσο να καταφέρουν να αποτρέψουν το κλείσιμο.

Η Τσερναβόντα χρησιμοποιεί νερό από τον Δούναβη για την ψύξη των αντιδραστήρων της.

Η στάθμη του δεύτερου μεγαλύτερου ποταμού της Ευρώπης έχει υποχωρήσει σε ορισμένες χώρες στα χαμηλότερα επίπεδα των τελευταίων 30 ετών, προκαλώντας προβλήματα όχι μόνο στην ηλεκτροπαραγωγή αλλά και στη ναυσιπλοΐα και στις μεταφορές.

Η γειτονική Ουγγαρία έχει μέχρι στιγμής αποφύγει το κλείσιμο του πυρηνικού σταθμού Πακς, ο οποίος επίσης εξαρτάται από τα νερά του Δούναβη.

Ωστόσο, ο πρωθυπουργός Πέτερ Μαγιάρ είχε προειδοποιήσει τον Ιούλιο ότι το εργοστάσιο, το οποίο διαθέτει τέσσερις αντιδραστήρες σοβιετικής εποχής, ενδέχεται να αναγκαστεί να σταματήσει πλήρως τη λειτουργία του για πρώτη φορά.

Σύμφωνα με αξιωματούχους του σταθμού, η στάθμη του Δούναβη έχει πέσει τόσο πολύ ώστε τα στόμια άντλησης νερού κινδυνεύουν να μην μπορούν πλέον να το φτάσουν.

Πίεση στο ηλεκτρικό δίκτυο της Ρουμανίας

Το ενεργειακό κενό από το κλείσιμο της Τσερναβόντα μπορεί να καλύπτεται σε σημαντικό βαθμό από ηλιακή και αιολική ενέργεια κατά τη διάρκεια της ημέρας, όμως τις βραδινές ώρες η χώρα θα χρειαστεί περισσότερη παραγωγή από φυσικό αέριο και άνθρακα, καθώς και εισαγωγές ηλεκτρικής ενέργειας.

Την ίδια στιγμή, ακόμη και η μεγάλη υδροηλεκτρική παραγωγή της Ρουμανίας έχει περιοριστεί σημαντικά εξαιτίας των χαμηλών υδάτων.

Ο καύσωνας «γονατίζει» την Ευρώπη

Το πρόβλημα δεν περιορίζεται στον Δούναβη. Ο Ρήνος, ακόμη μία από τις σημαντικότερες εμπορικές υδάτινες αρτηρίες της Ευρώπης, αντιμετωπίζει επίσης εξαιρετικά χαμηλή στάθμη, περιορίζοντας σημαντικά την κυκλοφορία πλοίων.

Η Ευρώπη θερμαίνεται περίπου δύο φορές ταχύτερα από τον παγκόσμιο μέσο όρο, σύμφωνα με την ευρωπαϊκή υπηρεσία Copernicus, με τις υψηλότερες θερμοκρασίες να εντείνουν τα κύματα καύσωνα, την πίεση στα υδάτινα αποθέματα και τις δασικές πυρκαγιές.

Οι οικονομικές συνέπειες γίνονται ήδη αισθητές

Στην Ιταλία, η μεγαλύτερη αγροτική ένωση της χώρας, Coldiretti, εκτιμά ότι οι ζημιές από ακραία καιρικά φαινόμενα, όπως χαλάζι, ξηρασία και πυρκαγιές, ενδέχεται να ξεπεράσουν τα 3 δισ. ευρώ.

Στη Γαλλία, η υπουργός Περιβάλλοντος Μονίκ Μπαρμπού προειδοποίησε ότι τα πρόσφατα κύματα καύσωνα θα μπορούσαν να προκαλέσουν άμεσες και έμμεσες οικονομικές απώλειες ύψους 10 έως 15 δισ. ευρώ.

Η ολλανδική τράπεζα Triodos προειδοποίησε μάλιστα ότι οι ακραίες θερμοκρασίες και οι συνέπειές τους ενδέχεται να «εξαφανίσουν» μεγάλο μέρος της αναμενόμενης ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Πυρκαγιές, εκκενώσεις και θερμοκρασίες άνω των 40 βαθμών

Στην Ελλάδα, περισσότεροι από 200 άνθρωποι, κυρίως τουρίστες, απομακρύνθηκαν από τα θέρετρα Σίβηρη και Φούρκα στη Χαλκιδική, καθώς μεγάλη δασική πυρκαγιά απειλούσε κατοικημένες περιοχές.

Στη Γαλλία, έως και 80 διοικητικές περιφέρειες βρίσκονται σε συναγερμό για καύσωνα, με τη θερμοκρασία να αναμένεται να ξεπεράσει κατά τόπους τους 40 βαθμούς Κελσίου.

Η χώρα έχει ήδη πληγεί από καταστροφικές πυρκαγιές τις τελευταίες εβδομάδες, με τις ζημιές από τις φετινές φωτιές να είναι οι μεγαλύτερες που έχουν καταγραφεί από τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο.

Στην Ισπανία, οι θερμοκρασίες έφτασαν την Πέμπτη τους 37 βαθμούς Κελσίου σε κεντρικές περιοχές, ενώ η χώρα εξακολουθεί να ανακάμπτει από τις πρόσφατες φονικές πυρκαγιές.

Στη Βρετανία καταγράφηκε την Πέμπτη η θερμότερη ημέρα του 2026 μέχρι στιγμής, με το Met Office να αναφέρει προσωρινή μέγιστη θερμοκρασία 38,1 βαθμών Κελσίου στους Κήπους Kew του Λονδίνου.

Ταυτόχρονα, πολλαπλές πυρκαγιές έκαιγαν στα West Midlands, όπου αναφέρθηκαν τραυματισμοί και τέσσερα σπίτια καταστράφηκαν.

Οι βροχές που αναμένονται σε τμήματα της Βρετανίας μέσα στο Σαββατοκύριακο μπορεί να προσφέρουν κάποια προσωρινή ανακούφιση, ωστόσο οι ειδικοί προειδοποιούν ότι μερικές βροχοπτώσεις δεν αρκούν για να τερματίσουν την εκτεταμένη ξηρασία που πλήττει τη χώρα.