VIRAL

Οι κοινές αυλές στα σπίτια της Αθήνας και η ζωή μιας άλλης εποχής

Στις λαϊκές συνοικίες, οι οικογένειες μοιράζονταν δουλειές, χώρους και καθημερινές στιγμές, ώσπου η αντιπαροχή και οι πολυκατοικίες άλλαξαν οριστικά την εικόνα της πόλης

Κάποτε, στην Αθήνα οι γείτονες δεν περιορίζονταν σε τυχαίες συναντήσεις στις σκάλες ή στο ασανσέρ. Μοιράζονταν τις συνήθειες της καθημερινότητας και περνούσαν μεγάλο κομμάτι της ημέρας στην ίδια αυλή, σαν να ζούσαν σχεδόν μαζί.

Η εικόνα μιας πρωτεύουσας που σήμερα έχει σχεδόν χαθεί περιλάμβανε βασιλικούς σε γλάστρες, ρούχα απλωμένα για στέγνωμα, ξύλινες καρέκλες και παιδιά που έπαιζαν ως το βράδυ.

Στις λαϊκές γειτονιές της Αθήνας, οι κοινές αυλές αποτελούσαν συνηθισμένο χαρακτηριστικό έως τις δεκαετίες του 1950 και του 1960. Ήταν κάτι πολύ περισσότερο από υπαίθριοι χώροι: εκεί χτυπούσε η καρδιά της καθημερινής ζωής, με οικογένειες να μοιράζονται χαρές, δυσκολίες και, κάποιες φορές, ακόμη και βασικές οικιακές εγκαταστάσεις.

Σπίτια γύρω από την ίδια αυλή

Στον Ψυρρή, στο Μεταξουργείο, στα Πετράλωνα και στη Νεάπολη, συναντούσε κανείς σπίτια με μικρά δωμάτια τοποθετημένα γύρω από μια εσωτερική αυλή.

Μια οικογένεια κατοικούσε συνήθως σε ένα ή δύο δωμάτια, ενώ η κουζίνα, η βρύση ή το αποχωρητήριο μπορούσαν να εξυπηρετούν όλους τους ενοίκους.

Τέτοιου είδους κατοικίες κάλυπταν κυρίως τις ανάγκες νοικοκυριών με περιορισμένα οικονομικά μέσα, τα οποία δεν μπορούσαν να ζήσουν σε μεγάλα, ανεξάρτητα σπίτια.

Οι καθημερινές εργασίες, από το πλύσιμο των ρούχων μέχρι την προετοιμασία του φαγητού, γίνονταν στην αυλή. Το καλοκαίρι, καθώς τα δωμάτια γίνονταν αποπνικτικά, οι οικογένειες περνούσαν πολλές ώρες έξω.

Οι προσφυγικές συνοικίες μετά το 1922

Η Μικρασιατική Καταστροφή δημιούργησε την ανάγκη να στεγαστούν χιλιάδες πρόσφυγες και έφερε σημαντικές αλλαγές στην εικόνα της Αθήνας.

Η Καισαριανή, ο Βύρωνας, το Δουργούτι και η Νέα Ιωνία εξελίχθηκαν σε συνοικίες με μικρές κατοικίες, πρόχειρες κατασκευές και λίγους κοινόχρηστους χώρους.

Στο Δουργούτι, στον Νέο Κόσμο, αρκετές οικογένειες έμεναν σε πρόχειρα σπίτια με ελάχιστες ανέσεις. Οι γυναίκες συναντιούνταν στις αυλές για τις οικιακές δουλειές, την ώρα που τα παιδιά έβρισκαν χώρο για παιχνίδι όπου ήταν διαθέσιμος.

Η καθημερινή συνύπαρξη έφερνε τους ανθρώπους πιο κοντά και ενίσχυε την αλληλοβοήθεια, αλλά η περιορισμένη ιδιωτικότητα προκαλούσε συχνά εντάσεις.

Η «Αυλή των Θαυμάτων» και η ζωή στην Αθήνα

Τη ζωή στις παλιές αυλές της Αθήνας ανέδειξε με χαρακτηριστικό τρόπο το θεατρικό έργο του Ιάκωβου Καμπανέλλη «Η Αυλή των Θαυμάτων». Το έργο ανέβηκε το 1957 από το Θέατρο Τέχνης του Καρόλου Κουν.

Στο έργο παρουσιάζονται οικογένειες που ζουν γύρω από την ίδια αυλή και βρίσκονται αντιμέτωπες με οικονομικά αδιέξοδα, προσωπικά προβλήματα και τον κίνδυνο να χάσουν το σπίτι τους.

Ένα μεγάλο μέρος της επιτυχίας του έργου εξηγείται από την αναγνώριση, από τους θεατές, στιγμών που έμοιαζαν με όσα ζούσαν οι ίδιοι στην καθημερινότητά τους.

Η αντιπαροχή άλλαξε την Αθήνα και εξαφάνισε τις αυλές

Η αντιπαροχή μεταμόρφωσε την Αθήνα από τα τέλη της δεκαετίας του 1950 και κυρίως κατά τις δεκαετίες του 1960 και του 1970.

Πολυώροφα κτίρια πήραν τη θέση χιλιάδων μονοκατοικιών και παλιών συγκροτημάτων που κατεδαφίστηκαν. Στη θέση των μικρών αυλών δημιουργήθηκαν διαμερίσματα, μπαλκόνια και ακάλυπτοι χώροι.

Για πολλές οικογένειες, οι αλλαγές σήμαιναν καλύτερη κατοικία, με ιδιωτικό μπάνιο, σύγχρονη κουζίνα και περισσότερες ανέσεις.

Ωστόσο, μαζί με την αναβάθμιση των κατοικιών, χάθηκε και ένας ξεχωριστός τρόπος κοινωνικής ζωής.

Λίγες παλιές αυλές σώζονται ακόμη σε γειτονιές του ιστορικού κέντρου. Είναι ζωντανά ίχνη μιας Αθήνας στην οποία η καθημερινή ζωή δεν έμενε κλεισμένη πίσω από την πόρτα κάθε σπιτιού, αλλά αποτελούσε κοινή υπόθεση ολόκληρης της γειτονιάς.

Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, τη στιγμή που συμβαίνουν, στο ΔΕΔΟΜΕΝΟ.

ΣΧΟΛΙΑ

Γίνετε ο πρώτος που θα σχολιάσει αυτό το άρθρο.

Αφήστε ένα σχόλιο

Η διεύθυνση email σας δεν δημοσιεύεται. Τα υποχρεωτικά πεδία σημειώνονται με *.

VIRAL Οι κοινές αυλές στα σπίτια της Αθήνας και η ζωή μιας άλλης εποχής