Πιερρακάκης: Η ενιαία Ενεργειακή Ένωση θα μείωνε το κόστος – Το όφελος για νοικοκυριά και επιχειρήσεις

Ο Κυριάκος Πιερρακάκης, μιλώντας σε εκδήλωση του ΕΛΙΑΜΕΠ, ανέφερε: «Αν είχαμε μια ενιαία Ενεργειακή Ένωση, με περισσότερη αποθήκευση, περισσότερες διασυνδέσεις και περισσότερες επενδύσεις στα δίκτυα, το κόστος για επιχειρήσεις και νοικοκυριά, θα μειωνόταν».

Στη συζήτηση για το «Η Ευρώπη στην εποχή της ισχύος: Ποιος θα διαμορφώσει το μέλλον της;» με τον διεθνώς αναγνωρισμένο συγγραφέα Τζουλιάνο ντα Έμπολι, στο πλαίσιο της εκδήλωσης του ΕΛΙΑΜΕΠ, ο υπουργός Οικονομικών και πρόεδρος του Eurogroup Κυριάκος Πιερρακάκης τόνισε επίσης: «οι λαϊκιστές εντοπίζουν προβλήματα, αλλά αδυνατούν να δώσουν λύσεις. Το Κέντρο δεν μπορεί να υπερασπίζεται το status quo. Πρέπει να δίνει λύσεις και να μιλά τη γλώσσα του TikTok». Παράλληλα, υπογράμμισε ότι «δεν έχουμε την πολυτέλεια να μη ρυθμίσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη».

Η πλήρης παρέμβαση του Κυριάκου Πιερρακάκη

Πολιτική προσαρμογή με μηχανικούς του μέλλοντος, όχι μόνο του χάους

«Υπάρχει διάχυση της ισχύος στο εσωτερικό των κρατών. Ο συνομιλητής μου (Τζουλιάνο ντα Έμπολι) αναφέρθηκε στην Ιταλία του 15ου αιώνα. Θυμάμαι την έννοια της Βεστφαλίας, το 1648, όταν η κυριαρχία σήμαινε ένα ισχυρό κράτος. Σήμερα, όμως, υπάρχει διάχυση της ισχύος στο εσωτερικό των κρατών, προς τις επιχειρήσεις και τις μη κυβερνητικές οργανώσεις.

Δεύτερον, υπάρχει μετατόπιση της ισχύος από τη Δύση προς την Ανατολή, εξ ορισμού. Υπάρχει επίσης κατακερματισμός της ισχύος, επειδή ταυτόχρονα γίνεται δυσκολότερη η εφαρμογή αποφάσεων στο εσωτερικό των κρατών και των χωρών, ως αποτέλεσμα και της τεχνολογικής επιτάχυνσης. Και, αν μου επιτρέπετε να προσθέσω κάτι ακόμη, αισθάνομαι ότι έχουμε μια διαφορετική ποιότητα του χρόνου ακριβώς εξαιτίας αυτού. Η πυκνότητα του χρόνου έχει αλλάξει.

Ο Τζουλιάνο γνωρίζει ότι είμαι μεγάλος θαυμαστής του έργου του, στο οποίο παραθέτει μια σειρά από ιστορικά παραδείγματα. Υπάρχει, λοιπόν, μια φράση του Λένιν, σύμφωνα με την οποία υπάρχουν δεκαετίες κατά τις οποίες δεν συμβαίνει τίποτα και υπάρχουν εβδομάδες κατά τις οποίες συμβαίνουν γεγονότα δεκαετιών. Αυτή η πυκνότητα του χρόνου έχει μεταβληθεί λόγω της τεχνολογίας και αυτής της εκθετικής δημιουργικής καταστροφής, με τη “σουμπετεριανή” έννοια. Και αυτό που εννοώ είναι ότι στις προηγούμενες γενιές υπήρχε πάντοτε αυτή η διαδικασία: η φωτιά, ο τροχός. Αυτή είναι η δημιουργική καταστροφή, αυτή είναι η καινοτομία.

Η διαφορά σήμερα, πιστεύω, είναι ότι δεν έχουμε αρκετό χρόνο για να αφομοιώσουμε την αλλαγή, επειδή ο εγκέφαλός μας σκέφτεται γραμμικά. Η εξέλιξη είναι περισσότερο εκθετική από ποτέ, ενώ οι θεσμοί μας είναι θεσμοί του 19ου αιώνα, προσαρμοσμένοι, ως έναν βαθμό, στον 20ό και στον 21ο αιώνα. Επομένως, έχουμε όλες αυτές τις μεγάλες τάσεις μέσα σε ένα πολύ δύσκολο περιβάλλον και η πολιτική πρέπει να προσαρμοστεί. Πρέπει να αρχίσουμε να σκεφτόμαστε πώς θα γίνουμε εμείς οι καινοτόμοι και οι φορείς της αλλαγής, ακόμη και σε πολύ απλά πράγματα. Και πιστεύω ότι αυτό είναι απολύτως εφικτό. Το ερώτημα είναι: θα έχουμε μόνο “μηχανικούς του χάους”; Δεν χρειαζόμαστε μόνο αυτό. Χρειαζόμαστε και μηχανικούς του αντίθετου.

Δεν θα έπρεπε να είναι απλώς η τάξη. Η διατήρηση της τάξης πρέπει να αποτελεί μέρος αυτού. Είναι η αναγκαία προϋπόθεση. Αλλά η τάξη δεν αρκεί για να φέρει την αλλαγή στη ζωή όλων. Χρειαζόμαστε μηχανικούς του μέλλοντος και ανθρώπους που θα κατανοούν το λεξιλόγιο των λαϊκιστών και μέσα στην Ευρώπη, επειδή οι λαϊκιστές είναι καλοί ανιχνευτές των προβλημάτων, αλλά εξαιρετικά κακοί στην παροχή λύσεων. Αν, όμως, οι δυνάμεις του κέντρου εμφανίζονται απλώς ως υπερασπιστές του υφιστάμενου καθεστώτος, θα αποτύχουν. Και γι’ αυτό η λέξη-κλειδί εδώ είναι η παραγωγή αποτελεσμάτων.

Επομένως, χρειαζόμαστε τους μηχανισμούς για να προσφέρουμε λύσεις, τη νοοτροπία των φορέων της αλλαγής και το λεξιλόγιο της εποχής του TikTok. Και όλα αυτά αποτελούν πολλές προκλήσεις ταυτόχρονα. Αλλά θα κλείσω με αυτή τη σκέψη. Πιστεύω ότι μπορούμε να τα καταφέρουμε. Αν μπορείς να τα καταφέρεις εδώ, μπορείς να τα καταφέρεις παντού».

Ψηφιακό κράτος και τεχνητή νοημοσύνη: Η άλυτη εξίσωση του ευφυούς κράτους

«Το ζήτημα του ευφυούς κράτους δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Συμμετέχουμε σε φόρουμ και συζητήσεις ως πολιτικοί για το τι θα κάνουμε με την Τεχνητή Νοημοσύνη, ενώ δεν έχουμε λύσει ακόμη την εξίσωση της απλής νοημοσύνης, δηλαδή του ευφυούς κράτους. Αυτό δεν έχει ακόμη επιλυθεί. Υπάρχουν περιοχές στην Ευρώπη όπου δεν μπορείς να ανανεώσεις ψηφιακά την άδεια οδήγησής σου. Αν δεν μπορείς να ανανεώσεις ψηφιακά την άδεια οδήγησής σου, πώς θα αποκτήσεις το λεξιλόγιο που χρειάζεται για να κατανοήσεις και να αξιοποιήσεις τις δυνατότητες αύξησης της παραγωγικότητας στην εποχή της Τεχνητής Νοημοσύνης; Αυτό ήταν ακριβώς το ίδιο πρόβλημα, όταν οι υπολογιστές άρχισαν να ενσωματώνονται στα οικονομικά και πολιτικά μας συστήματα τη δεκαετία του 1990.

Ο Ρόμπερτ Σόλοου, ο γνωστός οικονομολόγος, είχε πει ότι μπορείς να δεις την τεχνολογία της πληροφορίας παντού στην Αμερική, εκτός από τις στατιστικές της παραγωγικότητας. Διότι παραγωγικότητα σημαίνει να απελευθερώνεις τις δυνατότητες μιας τεχνολογίας. Υπάρχει ένα βασικό δίδαγμα εδώ, για εμένα, ένα πανευρωπαϊκό δίδαγμα, ένα ελληνικό δίδαγμα, ένα αμερικανικό δίδαγμα, όπως θέλετε πείτε το. Όταν σχεδιάζετε πολιτική, μη βάζετε στο δωμάτιο μόνο νομικούς και οικονομολόγους. Βάλτε και ανθρώπους που κατανοούν την τεχνολογία, σε κάθε είδους πολιτική, ανεξαιρέτως. Όχι προγραμματιστές, αλλά ανθρώπους που κατανοούν πώς εφαρμόζεται η τεχνολογία.

Είτε πρόκειται για τους εμβολιασμούς κατά της COVID, είτε για την ανανέωση των αδειών οδήγησης. Και στη συνέχεια, ενώ επιλύετε την προηγούμενη πρόκληση, προσπαθήστε να δείτε πώς μπορείτε να αποκτήσετε την ευελιξία και το λεξιλόγιο για να ανταποκριθείτε σε αυτό που έρχεται. Διότι αυτή τη στιγμή έχουμε μπροστά μας μια τεράστια πρόκληση, η οποία εξελίσσεται μέσα σε εβδομάδες. Αυτή είναι η αλλαγή στην ποιότητα του χρόνου».

Οι μεταρρυθμίσεις στην Ευρώπη μέσα από την ελληνική εμπειρία

«Ξέρετε, σε πολλά μέρη, έχει ενδιαφέρον, ζητούν από τον Έλληνα υπουργό Οικονομικών ελληνικά διδάγματα για το τι μπορεί να συμβεί σε άλλες χώρες. Και απαντώ πάντοτε δύο πράγματα. Πρώτον, η λέξη “ύβρις” είναι ελληνική. Δεύτερον, απεχθάνομαι τα μαθήματα στην πολιτική. Η έμπνευση είναι αυτό που αναζητά κανείς στην πολιτική. Αλλά η έμπνευση εδώ είναι ότι υπάρχει μια εντυπωσιακή αναλογία ανάμεσα στην Ελλάδα και την Ευρώπη. Και η αναλογία είναι ότι πράγματα που δεν έχεις κάνει για πάρα πολύ καιρό και είναι προφανή μπορούν να αποτελέσουν τις προφανείς δυνατότητες που θα απελευθερώσεις, εφόσον έχεις την πολιτική βούληση να το κάνεις.

Στην Ελλάδα συζητούσαμε για τα ιδιωτικά πανεπιστήμια από πολύ παλιά. Απαγορεύονταν από τη δεκαετία του 1950. Ήμασταν η τελευταία χώρα στον κόσμο που δεν το είχε κάνει. Το κάναμε και απελευθερώσαμε τα οφέλη. Αντίστοιχα, η Ευρώπη έχει μια σειρά από τέτοια ζητήματα και πολιτικές. Την Ένωση Κεφαλαιαγορών, την Τραπεζική Ένωση, την Ενεργειακή Ένωση, την ‘Αμυνα. Θα έχουμε την ‘Αμυνα ως θέμα συζήτησης στο επόμενο Eurogroup. Και το κάνουμε σκόπιμα, επειδή μπορείς να απελευθερώσεις τεράστιες δυνατότητες αν έχεις κοινές προμήθειες στον τομέα της άμυνας. Αυτό, όμως, απαιτεί διαλειτουργικότητα στα αμυντικά σου συστήματα. Απαιτεί μια σειρά από πράγματα. Και, τέλος, η τεχνολογία, η οποία οριζόντια είναι η σημαντικότερη από όλα, επειδή πρέπει να έχεις επίγνωση του ποιος είσαι και τι προσπαθείς να επιτύχεις».

Ericsson, Nokia και 27 δημοπρασίες φάσματος στην τεχνολογική Ευρώπη

«Για να το πω ευθέως, πριν γίνω υπουργός, όταν ασχολούμουν με την τεχνολογία και εργαζόμουν σε κέντρα καινοτομίας, συνήθιζα να λέω ότι κάθε φορά που άκουγα τη φράση “ας φτιάξουμε μια ευρωπαϊκή εκδοχή του Χ, οποιουδήποτε Χ”, έπρεπε να τρέχεις προς την αντίθετη κατεύθυνση. Γιατί; Επειδή ποτέ δεν λειτούργησε. Τις περιπτώσεις στις οποίες λειτούργησε μπορείς να τις μετρήσεις στα δάχτυλα του ενός χεριού. Λειτούργησε στην Airbus, λειτούργησε στο Galileo.

Αλλά, γενικά, θυμάμαι αυτή την καταπληκτική συζήτηση για τη δημιουργία μιας ευρωπαϊκής μηχανής αναζήτησης τύπου Google. Μπορείτε να φανταστείτε πώς εξελίχθηκε αυτό. Η ανάλυση των ευπαθειών μέσω της Τεχνητής Νοημοσύνης θα είναι τεράστια. Επομένως, θα πρέπει να τρέξουμε για να προλάβουμε τις εξελίξεις.

Το βασικό ερώτημα είναι πλέον πώς θα γίνει η ρύθμιση και με ποιον τρόπο θα ασκείται η διακυβέρνηση — όρος που προτιμώ. Δεν ξέρουμε τι συζητείται πίσω από κλειστές πόρτες στις Ηνωμένες Πολιτείες. Ξέρουμε, ωστόσο, ότι καμία χώρα δεν μπορεί να αντιμετωπίσει μόνη της το συγκεκριμένο ζήτημα, όσο μεγάλη κι αν είναι. Οι ΗΠΑ δεν επαρκούν από μόνες τους, όπως δεν επαρκούν ούτε η Κίνα ούτε η Ευρώπη. Απαιτείται κάποια μορφή συντονισμού, καθώς καμία από αυτές δεν είναι αρκετά μεγάλη για να το διαχειριστεί μόνη της.

Χρειάζεται, λοιπόν, να συγκροτήσουμε θεσμούς. Τις τελευταίες εβδομάδες, με αφορμή την καινοτομία του Έλον Μασκ, ακούστηκε στην Ευρώπη η κριτική ότι δίνουμε προτεραιότητα στη ρύθμιση της τεχνολογίας αντί στην καινοτομία. Ωστόσο, δεν μπορούμε να αφήσουμε την Τεχνητή Νοημοσύνη χωρίς ρύθμιση.

Δεν τίθεται ζήτημα για το αν θα υπάρξει ρύθμιση, αλλά για τον τρόπο εφαρμογής της: γίνεται με έξυπνο τρόπο; Θέλω να προσθέσω ένα τελευταίο σημείο σχετικά με όσα μπορεί να κάνει η Ευρώπη. Όπως είπα και νωρίτερα, χρειάζεται να επιλέξουμε. Σε γενικές γραμμές, έχουμε τρεις δρόμους. Ο πρώτος είναι να επενδύσουμε στους πρωταγωνιστές μας, κάτι που δεν κάνουμε. Συχνά αναφέρω ως σύντομο παράδειγμα τον κλάδο των τηλεπικοινωνιών.

Κατά την πρώτη κυβέρνηση Τραμπ, δόθηκε έντονη έμφαση στην απαγόρευση κινεζικού εξοπλισμού για τα δίκτυα 5G. Καμία αμερικανική επιχείρηση δεν ωφελήθηκε από αυτή την κίνηση, ενώ δύο ευρωπαϊκές εταιρείες, η Ericsson και η Nokia, αποκόμισαν έμμεσα οφέλη. Εκείνη την περίοδο, φίλος μου από τον χώρο της τεχνολογίας σχολίασε ότι ο Ντόναλντ Τραμπ εφάρμοζε ευρωπαϊκή βιομηχανική πολιτική, στηρίζοντας τις δύο αυτές εταιρείες.

Η ευρωπαϊκή αντίδραση ήταν, πρώτα απ’ όλα, ότι δεν αντιληφθήκαμε πραγματικά τι συνέβαινε και δεν το καταλάβαμε. Ακόμη και σήμερα, στην Ευρώπη διεξάγονται 27 δημοπρασίες φάσματος, σε ένα περιβάλλον ραδιοφάσματος με κατακερματισμό. Παράλληλα, δεν εφαρμόζουμε βιομηχανική πολιτική που θα στήριζε τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις-πρωταγωνιστές στους τεχνολογικά πρωτοποριακούς τομείς. Αυτό είναι ένα παράδειγμα.

Συνολικά, λοιπόν, στον τεχνολογικό χάρτη, θα επέλεγα να κατευθύνουμε όλους τους πόρους στους τομείς όπου διαθέτουμε ισχυρή θέση. Σε κάποιους άλλους, όπου η κάλυψη της απόστασης είναι κρίσιμη για την εθνική ασφάλεια —όπως στην άμυνα και στην τεχνητή νοημοσύνη— χρειάζεται να περιορίσουμε το χάσμα με στοχευμένες κινήσεις ανά τομέα. Για τους υπόλοιπους κλάδους, όπως οι υποδομές υπολογιστικού νέφους, η προσέγγιση μπορεί να είναι διαφορετική.

Τα στοιχεία για τους μεγάλους παρόχους υποδομών υπολογιστικού νέφους δείχνουν ότι τρεις αμερικανικοί κολοσσοί ελέγχουν τα δύο τρίτα της ευρωπαϊκής αγοράς. Οι ευρωπαϊκές εταιρείες, απ’ όσο γνωρίζω, διαθέτουν συνολικά μερίδιο 24%, ενώ καμία από αυτές δεν ξεπερνά το 2%. Το ερώτημα είναι αν θα επιδιώξει κανείς να αποκτήσει την ιδιοκτησία των συστημάτων ή αν θα διασφαλίσει την τεχνολογική κυριαρχία με έξυπνους κανόνες και αποτελεσματικό έλεγχο. Αυτή θεωρώ πως είναι η σωστή επιλογή. Σε κάθε περίπτωση, καθοριστικές είναι οι λεπτομέρειες»

Δημόσια οικονομικά, Τραπεζική Ένωση και Ενεργειακή Ένωση

«Κάθε χώρα χρειάζεται να συζητήσει εσωτερικά πώς μπορεί να αξιοποιήσει καλύτερα τα δημόσια οικονομικά της. Το θέμα αυτό βρίσκεται στην ατζέντα των συζητήσεών μας στο Eurogroup. Το εξετάσαμε στην τελευταία συνεδρίαση και σκοπεύουμε να ξεκινήσουμε τη σχετική διαδικασία. Πώς μπορεί να αποδίδει περισσότερο κάθε ευρώ; Πρόκειται για συζήτηση σε εθνικό επίπεδο, με ξεχωριστά χαρακτηριστικά για κάθε χώρα — γι’ αυτό και παραμένει εθνική. Παράλληλα, υπάρχει η Ένωση Κεφαλαιαγορών. Σημαντική ευκαιρία για ανάπτυξη θα προκύψει αν αξιοποιήσουμε τις ευρωπαϊκές αποταμιεύσεις που μένουν ανενεργές σε τραπεζικούς λογαριασμούς στην Ευρώπη και σήμερα χρηματοδοτούν την ανάπτυξη στις ΗΠΑ.

Η Ευρώπη χρειάζεται περισσότερες διασυνοριακές τραπεζικές συγχωνεύσεις και ενοποιήσεις. Έτσι, οι τράπεζες θα επενδύουν περισσότερο στην τεχνολογία και θα χορηγούν περισσότερα δάνεια σε μικρομεσαίες επιχειρήσεις. Το αποτέλεσμα θα είναι υψηλότερη ανάπτυξη. Οικονομικά οφέλη θα προκύψουν επίσης αν υιοθετήσουμε κοινές προμήθειες στην άμυνα και συντονισμένες κατευθύνσεις στην αμυντική πολιτική.

Στον τομέα της ενέργειας, δεν διαθέτουμε μια ενιαία Ενεργειακή Ένωση. Εάν υπήρχε, με ενισχυμένη αποθήκευση, περισσότερες διασυνδέσεις και μεγαλύτερες επενδύσεις στα δίκτυα, θα μειωνόταν το κόστος τόσο για τις επιχειρήσεις όσο και για τα νοικοκυριά και συνολικά για όλους.

Αν τα συνυπολογίσουμε όλα, είναι αδύνατο να τα βάλουμε σε σειρά προτεραιότητας, καθώς καθένα από αυτά τα έργα έχει υπαρξιακή σημασία. Αν όμως τα υλοποιήσουμε, θα απελευθερώσουμε περισσότερη ανάπτυξη στην Ευρώπη. Γι’ αυτό, στο τέλος της ημέρας, όλα καταλήγουν σε μία λέξη, απολύτως συγκεκριμένη: αποτελεσματικότητα».

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ