Ελλάδα – Βουλγαρία: Συμφωνία για την επιστροφή 48 κειμηλίων και την ανταλλαγή λειψάνων παρουσία Μητσοτάκη – Ράντεφ

Έπειτα από περισσότερο από έναν αιώνα από την αφαίρεσή τους, 48 ιερά κειμήλια επιστρέφουν στην Ελλάδα το 2026. Η ιστορική συμφωνία και τα σχετικά πρωτόκολλα για την αμοιβαία παράδοση και παραλαβή ιστορικών κειμηλίων και ανθρωπολογικού υλικού μεταξύ των δύο χωρών θα υπογραφούν στις 10:30 το πρωί του Σαββάτου, στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού στη Θεσσαλονίκη, παρουσία του πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη και του Βούλγαρου ομολόγου του Ρούμεν Ράντεφ.

Η τελετή αποτελεί την ολοκλήρωση του Μνημονίου Κατανόησης που είχαν υπογράψει πρόσφατα οι υπουργοί Πολιτισμού Ελλάδας και Βουλγαρίας, η Λίνα Μενδώνη και ο Εφτίμ Μιλόσεφ. Για την επίτευξη της συμφωνίας προηγήθηκαν πολυετείς, συστηματικές διαπραγματεύσεις από το ελληνικό υπουργείο Πολιτισμού.

Η αφαίρεση των κειμηλίων έγινε το 1917, κατά τη διάρκεια του Α΄ Παγκοσμίου Πολέμου. Έκτοτε παρέμεναν σε φύλαξη ή εκτίθεντο στο Εθνικό Μουσείο Ιστορίας της Βουλγαρίας στη Σόφια. Η προέλευσή τους συνδέεται με την Ιερά Μονή Παναγίας Εικοσιφοινίσσης, την Ιερά Μονή Τιμίου Προδρόμου Σερρών και την Ιερά Μητρόπολη Σερρών και Νιγρίτης.

Τα αντικείμενα θα βρίσκονται στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού και θα εκτίθενται εκεί έως τις 5 Νοεμβρίου 2026. Μετά την ολοκλήρωση της έκθεσης, θα επιστραφούν οριστικά στις Μονές και στη Μητρόπολη από όπου είχαν αφαιρεθεί.

Ανταλλαγή λειψάνων και κειμηλίων Ελλάδας – Βουλγαρίας

Κεντρικό στοιχείο της συμφωνίας είναι η ανταλλαγή υλικού. Η Ελλάδα θα παραδώσει στη Βουλγαρία τα λείψανα που έχουν αναγνωριστεί ως του Τσάρου Σαμουήλ (997-1014), μαζί με το υπόλοιπο ανθρωπολογικό υλικό από τις τέσσερις συνολικά σαρκοφάγους της Βασιλικής του Αγίου Αχιλλείου στις Πρέσπες. Τα ευρήματα ανακάλυψε το 1965 ο καθηγητής Νικόλαος Μουτσόπουλος και τα τελευταία χρόνια διατηρούνταν στο Μουσείο Βυζαντινού Πολιτισμού.

Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στις επίμονες προσπάθειες των Μητροπολιτών Σερρών και Νιγρίτης Θεολόγου και Δράμας Δωροθέου, στους οποίους απευθύνθηκαν θερμά συγχαρητήρια. Με συγκίνηση μνημονεύτηκε και ο μακαριστός Μητροπολίτης Δράμας Παύλος, που χαρακτηρίστηκε «αρχιτέκτονας και πρωτεργάτης» του εγχειρήματος.

Το υπουργείο Πολιτισμού διευκρινίζει ότι η σημερινή υπογραφή δεν ολοκληρώνει τη συνολική διαδικασία. Ελλάδα και Βουλγαρία συμφώνησαν να συνεχίσουν τις συνομιλίες, ώστε να ταυτοποιηθούν και να ενταχθούν σε μελλοντική συμφωνία επιπλέον ιστορικά αντικείμενα κοινού ενδιαφέροντος, τα οποία δεν συμπεριλήφθηκαν στην παρούσα.

Πηγή: ΑΠΕ – ΜΠΕ