Μια φωτογραφία, τρία δισεκατομμύρια και μια πρέσβειρα σε αμηχανία

Η Ελλάδα ανέλαβε την προεδρία του Συμβουλίου Ασφαλείας του ΟΗΕ και η πρώτη δημόσια εμφάνιση της πρέσβειρας Αγλαΐας Μπαλτά ενώπιον διεθνών δημοσιογράφων κατέληξε σε μάθημα αμηχανίας. Δεν ήταν τα αγγλικά το πρόβλημα. Ήταν η ουσία της απάντησης σε μια ερώτηση που είχε πολύ συγκεκριμένο στόχο: γιατί ο πρωθυπουργός Κυριάκος Μητσοτάκης αγκαλιάζει δημόσια τον υπό διεθνές ένταλμα ισραηλινό πρωθυπουργό Νετανιάχου, όταν το 80% των Ελλήνων τάσσεται υπέρ της Παλαιστίνης και μόλις το 13,5% υπέρ του Ισραήλ.

Η ερώτηση που έφερε σε δύσκολη θέση

Την ερώτηση έθεσε ο Δρ. Αμπντελχαμίντ Σαγιάμ, διευθυντής του γραφείου της αραβικής εφημερίδας Al-Quds Al-Arabi στα Ηνωμένα Έθνη και διδάσκων στο Πανεπιστήμιο Rutgers, παραθέτοντας και την αιχμή αντιπολιτευόμενου κόμματος προς τον πρωθυπουργό να μη μιλά για διεθνές δίκαιο. Όπως σημειώνει αιχμηρά η δημοσιογράφος Αρετή Αθανασίου, το βίντεο αποτυπώνει «πως εξευτελίζεται μια χώρα και ο λαός της από αυτούς που τον εκπροσωπούν».

Η απάντηση της κ. Μπαλτά κινήθηκε σε έδαφος αμυντικό και ολισθηρό ταυτόχρονα: «είδατε μια φωτογραφία», είπε, σαν να επρόκειτο για παρεξήγηση εικόνας και όχι για πολιτική επιλογή με διπλωματικό αποτύπωμα. Επικαλέστηκε τη λύση δύο κρατών, τους «παραδοσιακούς δεσμούς» με τον αραβικό κόσμο και τη λογική ότι η προώθηση του παλαιστινιακού σκοπού απαιτεί επαφή και με τις δύο πλευρές. Θεωρητικά ευπρεπές επιχείρημα· μόνο που δεν απαντούσε στο ερώτημα γιατί η «επαφή» με τη μία πλευρά μοιάζει με εναγκαλισμό και με την άλλη περιορίζεται σε δηλώσεις αρχής.

Τα τρία δισεκατομμύρια που την πρόδωσαν

Η στιγμή που αποκάλυψε το μέγεθος της δυσκολίας ήρθε όταν ο δημοσιογράφος υπενθύμισε τη συμφωνία τριών δισεκατομμυρίων ευρώ με το Ισραήλ. Η απάντηση της πρέσβειρας —«και δεν ήταν η μόνη θα τολμήσω να πω»— δόθηκε, όπως περιγράφεται, σε έντονο ύφος, λες και η παραδοχή πρόσθετων συμφωνιών αποτελούσε επιχείρημα υπέρ της ισορροπημένης στάσης και όχι επιβεβαίωση ακριβώς του αντιθέτου. Η κυβερνητική αφήγηση περί «ισορροπιών» συγκρούεται εδώ ευθέως με αριθμούς που μιλούν για στρατηγική εξάρτηση, όχι για διπλωματική ισοδυναμία.

Το ζήτημα δεν είναι αν η Ελλάδα έχει δικαίωμα διαλόγου με το Ισραήλ· είναι αν η επίσημη εκπροσώπησή της μπορεί να εξηγήσει με επιχειρήματα, και όχι με αμηχανία, γιατί η πολιτική αυτή φαίνεται να αγνοεί την πλειοψηφική στάση του ελληνικού λαού. Όταν η απάντηση σε δημοσιογραφική ερώτηση καταλήγει σε «δεν έχετε δει ποιους άλλους έχει αγκαλιάσει», το πρόβλημα δεν είναι η φωτογραφία. Είναι ότι κανείς στο Μαξίμου δεν φρόντισε να δώσει στην πρέσβειρα κάτι καλύτερο να πει.