Οι δεκατέσσερις λέξεις που το Μαξίμου αρνείται να αρνηθεί

Μια ερώτηση δεκατεσσάρων λέξεων αποδείχτηκε αρκετή για να στριμώξει την κυβερνητική επικοινωνία σε γωνία από την οποία δεν βρίσκει έξοδο. Το ζήτημα είναι απλό στη διατύπωσή του και εκρηκτικό στις προεκτάσεις του: είπε ή δεν είπε η πρέσβειρα των ΗΠΑ Κίμπερλι Γκίλφοϊλ ότι η Ουάσινγκτον μπορεί, αν το αποφασίσει, να ανατρέψει κυβέρνηση όπως φέρεται να έκανε στη Ρουμανία — «και εδώ»; Η κυβέρνηση δεν απαντά. Και η σιωπή της, επιμένοντας κανείς να τη ρωτά ξανά και ξανά, έχει πλέον παραγάγει δική της είδηση.

Η ερώτηση που δεν απαντήθηκε

Η επιμονή σε follow up ερωτήσεις προς τον κυβερνητικό εκπρόσωπο έφτασε μέχρι τις στήλες της Wall Street Journal, η οποία κατέγραψε ότι ο Παύλος Μαρινάκης διαβεβαίωσε πως «δεν υπήρξε ποτέ ζήτημα απειλής» — χωρίς ωστόσο να απαντήσει ρητά αν ειπώθηκε η συγκεκριμένη φράση για τη Ρουμανία. Όταν ρωτήθηκε ευθέως αν ακούστηκαν οι λέξεις «μπορούμε να το κάνουμε σε οποιαδήποτε χώρα θέλουμε, μπορούμε να το κάνουμε και εδώ», ο κυβερνητικός εκπρόσωπος παρέπεμψε στις προηγούμενες απαντήσεις του. Στη δεύτερη, πιο πιεστική προσπάθεια, η απάντηση ήταν ακόμη πιο λιτή: «Δεν έχω να προσθέσω κάτι».

Αυτή η αρνητική ρητορική ακριβείας —ούτε διάψευση ούτε επιβεβαίωση— είναι από μόνη της πληροφορία. Όπως σημειώνει καυστικά ο Chris Avramidis:

Η υπόθεση δεν έμεινε στα ελληνικά δελτία ειδήσεων. Ο Γκρέγκορι Μικς, επικεφαλής των Δημοκρατικών στην Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων της Βουλής των Αντιπροσώπων, έστειλε επίσημη επιστολή στον υπουργό Εξωτερικών των ΗΠΑ Μάρκο Ρούμπιο ζητώντας εξηγήσεις για τη συμπεριφορά της πρέσβειρας. Στην ανακοίνωση της Επιτροπής αναφέρεται ρητά η καταγγελία ότι η Γκίλφοϊλ επικαλέστηκε τη Ρουμανία ως προηγούμενο πολιτικής ανατροπής που θα μπορούσε να επαναληφθεί και σε άλλες χώρες, μεταξύ αυτών η Ελλάδα — με τον Μικς να ζητά την απομάκρυνσή της αν οι καταγγελίες επιβεβαιωθούν. Παράλληλα φέρεται να έχει κινηθεί διαδικασία preservation of records request, διαδικασία διαφύλαξης εγγράφων εν όψει ενδεχόμενου ελέγχου, που αφορά emails, μηνύματα και ταξιδιωτικά αρχεία, χωρίς αυτό να σημαίνει από μόνο του διαπίστωση παρανομίας.

Σιωπή και στη Βουλή

Στην Αθήνα, ο υφυπουργός στον πρωθυπουργό Σταύρος Παπασταύρου κλήθηκε στη Βουλή να απαντήσει στο ίδιο ερώτημα που έθεσε ο βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ Αλέξανδρος Καζαμίας: ειπώθηκε η επίμαχη φράση; Η απάντηση ήταν μια επίδειξη διπλωματικής αποφυγής — αναφορές στην καλή πορεία του υπουργείου και στις άριστες σχέσεις Ελλάδας-ΗΠΑ, τίποτα για το ουσιαστικό ερώτημα.

Το πλαίσιο μέσα στο οποίο εντάσσεται αυτή η σιωπή δεν είναι άσχετο με τη στάση: η χώρα έχει δεσμευτεί σε δισεκατομμύρια για αμερικανικό φυσικό αέριο σε τιμές που δύσκολα θα χαρακτήριζε κανείς ευνοϊκές. Η διαπίστωση έρχεται χωρίς περιστροφές από τον Avramidis, που συνδέει ευθέως το κόστος με την απροθυμία αντιπαράθεσης.

Το ερώτημα παραμένει αναπάντητο εδώ και μέρες, και η επιμονή της κυβέρνησης να μη λέει ούτε «ναι» ούτε «όχι» δεν λειτουργεί πια ως διπλωματική σύνεση αλλά ως ομολογία διστακτικότητας. Όταν η Wall Street Journal και το αμερικανικό Κογκρέσο ασχολούνται με κάτι που το Μαξίμου αρνείται να σχολιάσει καθαρά, η σιωπή παύει να είναι επιλογή επικοινωνιακής διαχείρισης και γίνεται η ίδια η είδηση.