Ο κόφτης που εξαφανίστηκε: πώς το Μαξίμου βρήκε ξαφνικά δισεκατομμύρια

Το ταβάνι που δεν υπήρχε

Για μήνες το Μαξίμου επαναλάμβανε το ίδιο αφήγημα: τα 2,2 δισ. ευρώ είναι το απόλυτο όριο, ο ευρωπαϊκός κανόνας δεν αφήνει περιθώρια, οτιδήποτε παραπάνω «δεν χωράει». Με αυτό το επιχείρημα η κυβέρνηση έθαβε προτάσεις όπως η 13η σύνταξη και η μείωση των έμμεσων φόρων. Κι όμως, ξαφνικά βρέθηκε πρόσθετος δημοσιονομικός χώρος για νέες επιδοτήσεις απέναντι στην ακρίβεια, αναιρώντας στην πράξη ό,τι υποστήριζε μέχρι χθες. Το πρωτογενές πλεόνασμα της Γενικής Κυβέρνησης στο επτάμηνο Ιανουαρίου-Ιουλίου έφτασε τα 8,887 δισ. ευρώ, ποσό που ακυρώνει το αφήγημα περί δημοσιονομικής ασφυξίας. Ο ευρωπαϊκός Κανονισμός 2024/1263 δεν ορίζει πλαφόν 2,2 δισ. στα μέτρα μιας κυβέρνησης· ελέγχει την πορεία των καθαρών δαπανών, αφαιρώντας τόκους, ευρωπαϊκά προγράμματα και έκτακτα μέτρα, ενώ συνυπολογίζει διακριτικές παρεμβάσεις στα έσοδα. Με άλλα λόγια, τα 2,2 δισ. ήταν πολιτική επιλογή, όχι ευρωπαϊκή επιταγή, κάτι που ανοίγει τον δρόμο για μείωση ΕΦΚ στα καύσιμα και πλαφόν στο περιθώριο διύλισης —προτάσεις που έχουν ήδη κατατεθεί ως τροπολογίες στη Βουλή.

Το «πουστιά» που έγινε viral

Στη μέση αυτής της αφήγηματικής κατάρρευσης, ο υπουργός Μάκης Θεοδωρικάκος επιχείρησε να σώσει τα προσχήματα συγκρίνοντας τα ελληνικά μέτρα με τα αντίστοιχα γερμανικά, υποστηρίζοντας ότι η Γερμανία ανακοίνωσε 2,5 δισ. ενώ ο Κυριάκος Μητσοτάκης 2,2 δισ. Η σύγκριση όμως έπιασε τόπο μόνο στα πηγαδάκια ως παράδειγμα προς αποφυγήν, αφού τα δύο ποσά δεν μιλούν καθόλου την ίδια γλώσσα.

Η οργή πίσω από τη δημοσίευση δεν είναι τυχαία: τα γερμανικά 2,5 δισ. αφορούν αποκλειστικά καύσιμα και καλύπτουν μόλις τρεις μήνες, ενώ τα ελληνικά 2,2 δισ. του πρωθυπουργού εμφανίζονται ως κάλυψη για το σύνολο των αναγκών σε βάθος τετραετίας. Η αριθμητική ισοδυναμία είναι, στην καλύτερη περίπτωση, παραπλανητική· στη χειρότερη, σκόπιμη.

Ποιος πληρώνει, ποιος ωφελείται

Πέρα από τον ελεγκτικό ρόλο του Δημοσιονομικού Συμβουλίου, το ερώτημα παραμένει πολιτικό: ΠΑΣΟΚ και ΣΥΡΙΖΑ-Π.Σ. αποδέχθηκαν ως δεδομένο το πλαίσιο των 2,2 δισ. που τώρα η ίδια η κυβέρνηση ακυρώνει στην πράξη. Αν ο δημοσιονομικός χώρος ήταν πάντα μεγαλύτερος, τότε η 13η σύνταξη και η φορολόγηση υπερκερδών δεν ήταν ανέφικτες προτάσεις αλλά επιλογές που κάποιος αρνήθηκε να κάνει. Το ψέμα του κόφτη δεν καταρρέει μόνο αριθμητικά· καταρρέει πολιτικά, αφήνοντας το Μαξίμου να εξηγεί γιατί βρήκε λεφτά τώρα, όταν μέχρι χθες έλεγε ότι δεν υπάρχουν πουθενά.