Τα τάνκερ Αλαφούζου, το πετρέλαιο για Ισραήλ και η ελληνική σιωπή

Ενώ η επίσημη Αθήνα επιμένει στη γλώσσα της «ισορροπημένης» θέσης απέναντι στο δράμα της Γάζας, μια έρευνα φέρνει στο προσκήνιο κάτι πιο συγκεκριμένο από διπλωματικές διατυπώσεις: τάνκερ συμφερόντων του εφοπλιστή Γιώργου Αλαφούζου φέρεται να πραγματοποίησαν 16 μεταφορές πετρελαίου, σε σύνολο 18, από την Τουρκία προς το Ισραήλ, εξασφαλίζοντας καύσιμα στην κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου την ώρα που στη Γάζα καταγράφεται ό,τι οι ερευνητές περιγράφουν ως γενοκτονία.

Το εύρημα προέρχεται από κοινή έρευνα διεθνών οργανισμών παρακολούθησης πετρελαϊκού εμπορίου, και παρουσιάζεται ως εξής:

Το επιχειρηματικό παρασκήνιο

Η ουσία του ευρήματος δεν είναι απλώς ναυτιλιακή στατιστική· είναι πολιτική καταγγελία με ελληνική υπογραφή. Ο αριθμός 16 στα 18 δεν αφήνει περιθώρια για το επιχείρημα της «τυχαίας» ή «περιστασιακής» συμμετοχής· περιγράφει μια σταθερή, οργανωμένη ρότα εφοδιασμού που συνδέει ελληνικά επιχειρηματικά συμφέροντα με τη διατήρηση της πολεμικής μηχανής μιας κυβέρνησης που βρίσκεται στο επίκεντρο διεθνών καταγγελιών για εγκλήματα πολέμου. Το γεγονός ότι πρόκειται για γνωστό όνομα του ελληνικού εφοπλιστικού κεφαλαίου προσθέτει ένα επιπλέον επίπεδο δυσφορίας: δεν μιλάμε για αφανείς εταιρείες-βιτρίνες, αλλά για συμφέροντα με αναγνωρίσιμο πρόσωπο και βαρύ όνομα στην ελληνική ναυτιλία.

Το ερώτημα που προκύπτει αβίαστα είναι πολιτικό, όχι μόνο επιχειρηματικό: πώς εναρμονίζεται η επίσημη ελληνική ρητορική περί ανθρωπιστικής ανησυχίας για τη Γάζα με την ανοχή —ή έστω την αδιαφορία— απέναντι σε ροές πετρελαίου που τροφοδοτούν ακριβώς την πλευρά που κατηγορείται για τις χειρότερες πρακτικές του πολέμου; Στα πηγαδάκια της ναυτιλιακής αγοράς, τέτοιες μεταφορές δεν θεωρούνται καθόλου ασυνήθιστες· ακριβώς αυτό όμως είναι το πρόβλημα: η κανονικότητα με την οποία το ελληνικό κεφάλαιο εμπλέκεται σε εφοδιαστικές αλυσίδες πολέμου, χωρίς κανένα ερώτημα να φτάνει ποτέ ως τη Βουλή.

Το Μαξίμου παρατηρητής

Το Μαξίμου, μέχρι στιγμής, δεν έχει κληθεί επισήμως να απαντήσει για το ζήτημα, κι αυτό από μόνο του λέει πολλά για το πώς αντιμετωπίζεται η υπόθεση: ως επιχειρηματικό ζήτημα ιδιωτών, όχι ως πολιτικό διακύβευμα εθνικής ευθύνης. Η κυβέρνηση Μητσοτάκη έχει επανειλημμένα δηλώσει ανησυχία για την ανθρωπιστική κρίση στη Γάζα σε διεθνή φόρα, όμως η έρευνα αυτή θέτει το ζήτημα σε τελείως διαφορετική βάση: δεν αρκεί η ρητορική συμπαράστασης όταν ελληνικά πλοία τροφοδοτούν ουσιαστικά τον πολεμικό μηχανισμό της αντίπερα όχθης.

Δεν υπάρχει, προς το παρόν, κάποια επίσημη αντίκρουση ή έστω σχολιασμός από πλευράς των εμπλεκόμενων επιχειρηματικών συμφερόντων. Η σιωπή, όμως, σε τέτοιες υποθέσεις σπάνια αποδεικνύεται στρατηγική επιλογή ανεξάρτητη από συνέπειες· συνήθως απλώς μεταθέτει τη στιγμή που το ζήτημα θα αναγκαστεί να απαντηθεί δημόσια.

Η υπόθεση των τάνκερ Αλαφούζου δεν είναι απλώς μια ακόμη ναυτιλιακή ιστορία που θα ξεχαστεί σε λίγες μέρες· είναι μια δοκιμασία για το πόσο σοβαρά εννοεί η ελληνική πολιτική ηγεσία όσα δηλώνει δημόσια για τη Γάζα, όταν τα ελληνικά συμφέροντα βρίσκονται τόσο κοντά στην πηγή του προβλήματος.