Ζώνη αλιείας 6 ναυτικών μιλίων: το εθνικό όνειδος που κανείς δεν τολμά να λύσει

Η ιστορία των Ελλήνων αλιέων στην Αλεξανδρούπολη, την Καβάλα, τη Σαμοθράκη, την Κάλυμνο και τη βόρεια Κρήτη είναι από τις πιο παλιές του ελληνοτουρκικού ρεπερτορίου: διαμαρτύρονται εδώ και δεκαετίες, εισπράττουν κατανόηση και χτυπήματα στην πλάτη, και συνεχίζουν να τρώνε τις ενοχλήσεις τουρκικών αλιευτικών και ακταιωρών στα διεθνή νερά του Αιγαίου. Καμία κυβέρνηση, ούτε φυσικά αυτή του Κυριάκου Μητσοτάκη, δεν έχει τολμήσει να πει την αλήθεια: από το 1964 η Τουρκία έχει κατοχυρώσει επισήμως στον ΟΗΕ ζώνη αλιείας 12 ναυτικών μιλίων, ενώ η Ελλάδα, με δική της επιλογή και σιωπή δεκαετιών, έχει περιορίσει τη δική της ζώνη στα 6 ν.μ. των χωρικών υδάτων. Αποτέλεσμα: τα τουρκικά σκάφη, εκσυγχρονισμένα και συχνά με αμφισβητούμενες μεθόδους, ψαρεύουν ελεύθερα και στα διεθνή ύδατα πέρα από τα δικά τους 12 μίλια, ενώ τα ελληνικά περιορίζονται στα 6, μοιράζοντας τα υπόλοιπα με όποιον περάσει.

Πάρκα ως άλλοθι

Πάνω σε αυτό το κενό, η Άγκυρα εξέδωσε πρόσφατα προεδρικό διάταγμα για δύο θαλάσσια πάρκα στο βόρειο Αιγαίο και γύρω από το Καστελόριζο, χτισμένα ακριβώς πάνω στη ζώνη αλιείας της. Ζώνη αλιείας και θαλάσσια πάρκα δεν έχουν καμία νομική σχέση με ΑΟΖ και κυριαρχικά δικαιώματα, αλλά η κίνηση είναι αναμφίβολα προκλητική. Και πάλι, ούτε το Μαξίμου ούτε η αντιπολίτευση βρήκαν λόγο να συμφωνήσουν στη μοναδική απόφαση που θα άλλαζε τα δεδομένα: την επέκταση της ελληνικής ζώνης αλιείας στα 12 ν.μ., με προσοχή ώστε να μην υπάρξει επικάλυψη με την τουρκική. Δεκαετίες τώρα, η Ελλάδα προτιμά να μένει «εθνικό όνειδος» μιας ναυτικής χώρας που δεν επεκτείνει ούτε εκεί όπου έχει αδιαμφισβήτητο δικαίωμα —γύρω από την Κρήτη, τη Σκύρο, τον Άι Στράτη, την Εύβοια, τη Θάσο, το Ιόνιο, νότια της Ρόδου και στο Καστελόριζο— παρότι άλλες χώρες, όπως η Βουλγαρία και η Ρουμανία, έχουν προ πολλού καταθέσει τα δικά τους 12 μίλια στον ΟΗΕ χωρίς αμφισβήτηση.

Το ραντάρ και το «σαπάκι»

Καθώς η κυβέρνηση αδυνατεί να λύσει το ζήτημα της αλιείας, η αφήγηση περί στρατιωτικής υπεροχής δέχεται τα δικά της χτυπήματα στα πηγαδάκια. Αφορμή, η αδυναμία τουρκικών ραντάρ να εντοπίσουν ελληνικά F-35, γεγονός που αναδεικνύει, όπως σχολιάζεται καυστικά, μια αντίφαση: την ίδια στιγμή που το επιτελείο υπεράσπισης της κυβέρνησης παρουσίαζε τα εν λόγω αεροσκάφη ως αναξιόπιστα.

Η ειρωνεία είναι διπλή: ενώ η δημόσια συζήτηση επικεντρώνεται στην τεχνολογική υπεροχή απέναντι στην Τουρκία, το πραγματικό, καθημερινό πρόβλημα των αλιέων παραμένει άλυτο επί δεκαετίες, με την ίδια κυβέρνηση —και τις προηγούμενες— να προτιμούν τη διαχείριση εντυπώσεων από τη διαχείριση ουσίας. Το αποτέλεσμα είναι ένα Αιγαίο όπου η Τουρκία κερδίζει έδαφος με χαρτιά και διατάγματα, ενώ η Ελλάδα κερδίζει μόνο σχόλια για τα αεροπλάνα της.