Ταμείο Ανάκαμψης στην υγεία: πολλά λεφτά, ελάχιστη ουσία για την περιφέρεια

Η μεγάλη ευκαιρία λεγόταν Ταμείο Ανάκαμψης και η υπόσχεση ήταν ένα σύστημα υγείας που θα άντεχε στον χρόνο. Στην πράξη, όπως καταγράφει γαστρεντερολόγος και διευθύντρια του Γενικού Νοσοκομείου Φιλιατών, περιφερειακή σύμβουλος Θεσπρωτίας με το «Κοινό Ηπειρωτών», η ευρωπαϊκή χρηματοδότηση κατέληξε σε παρεμβάσεις με ημερομηνία λήξης αντί για δομές μόνιμης λειτουργίας. Τα απογευματινά χειρουργεία υλοποιήθηκαν σε μικρότερο βαθμό από τον αρχικό σχεδιασμό, με τις ελλείψεις σε αναισθησιολόγους και νοσηλευτές στην περιφέρεια να λειτουργούν ανασταλτικά. Τα voucher για τον ιδιωτικό τομέα μοιράστηκαν και σε περιοχές όπου δεν υπάρχει καν ιδιωτικό νοσοκομείο, αναγκάζοντας πολίτες χωρίς πραγματική επιλογή να μετακινηθούν σε μεγάλα αστικά κέντρα.

Πρόληψη με γεωγραφικό αποκλεισμό

Οι δράσεις ψυχικής υγείας ανατέθηκαν σε ΑΜΚΕ χωρίς σχέδιο ένταξής τους στο μόνιμο δημόσιο σύστημα, ενώ πολλά περιφερειακά νοσοκομεία εξακολουθούν να μη διαθέτουν ούτε ψυχίατρο ούτε ψυχολόγο. Το πρόγραμμα «Προλαμβάνω» ανέδειξε αντί να καλύψει τις ανισότητες: υποστελεχωμένα νοσοκομεία, απουσία ή καθυστερημένη ένταξη συμβεβλημένων ιδιωτικών ιατρείων, ασθενείς από νησιά και παραμεθόριες περιοχές να πληρώνουν από την τσέπη τους για να φτάσουν σε «δωρεάν» εξετάσεις. Οι κινητές μονάδες (ΚΟΜΥ) ξεκίνησαν με καθυστέρηση και περιορίστηκαν σε βασικές εξετάσεις, ενώ κονδύλια δαπανήθηκαν για τεστ πρόληψης καρκίνου του παχέος εντέρου χωρίς να διασφαλιστεί δωρεάν κολονοσκόπηση σε όλη την επικράτεια. Το συμπέρασμα της συντάκτριας είναι ξεκάθαρο: το κράτος βρίσκει ευκολότερα πόρους όταν εμπλέκεται ο ιδιωτικός τομέας, αλλά επικαλείται δημοσιονομικό πλαίσιο όταν χρειάζεται να προσλάβει προσωπικό στο δημόσιο σύστημα.

Το ίδιο μοτίβο, μικρότερη κλίμακα

Το ίδιο ερώτημα, σε μικρότερη αλλά πιο απτή κλίμακα, γεννά και το κουπόνι σίτισης των 10 ευρώ, μια πρωτοβουλία που δεν άργησε να γίνει στόχος ειρωνείας.

Η οργή του tweet δεν αφορά τόσο το ποσό όσο τη λογική πίσω από αυτό: μια κυβερνητική παρέμβαση-βιτρίνα που μοιάζει σχεδιασμένη για την ανακοίνωση και όχι για τον πολίτη που τη χρειάζεται. Ακριβώς όπως τα voucher χωρίς ιδιωτικά νοσοκομεία να τα τιμήσουν ή οι κινητές μονάδες που έφτασαν με καθυστέρηση, το κουπόνι σίτισης μοιάζει να λύνει ένα πρόβλημα στα χαρτιά και να το αφήνει άθικτο στην πραγματικότητα.

Η κοινή συνισταμένη και στις δύο περιπτώσεις είναι η προτίμηση στην ταχεία υλοποίηση έναντι της μόνιμης λύσης. Το Ταμείο Ανάκαμψης θα μπορούσε να χτίσει εξοπλισμό, κτίρια, μόνιμο προσωπικό για τα νοσοκομεία της περιφέρειας. Αντ’ αυτού, όπως σημειώνεται στη στήλη, «δεν μηδενίζουμε το έργο που υλοποιήθηκε» αλλά το αποτύπωμα παραμένει εφήμερο. Η ίδια λογική του ημίμετρου με ημερομηνία λήξης φαίνεται να διαπερνά από τα χειρουργεία της περιφέρειας μέχρι το πιάτο του πολίτη που δικαιούται 10 ευρώ σίτισης. Μεταρρυθμίσεις πολλές, ουσία ελάχιστη — και ο λογαριασμός, όπως πάντα, πέφτει σε όσους ζουν μακριά από το κέντρο.