ΔΕΘ 2026: το «χρυσό» μετάλλιο μιας οικονομίας με ρωγμές

Η φετινή ΔΕΘ δεν είναι απλώς μια ακόμη ομιλία με πίνακες και αριθμούς. Είναι, ουσιαστικά, το εναρκτήριο λάκτισμα μιας προεκλογικής περιόδου που το Μαξίμου θέλει να καταλήξει σε τρίτη συνεχόμενη τετραετία —έναν στόχο τόσο φιλόδοξο όσο και δύσκολα αποδεκτό από την πλειονότητα των πολιτών, αν κρίνει κανείς από τη διάθεση της κοινής γνώμης. Η έκθεση έχει προ πολλού πάψει να λειτουργεί ως βιτρίνα εμπορικής και οικονομικής διπλωματίας· έχει μετατραπεί σε σκηνικό κυβερνητικής αφήγησης, με τον Κυριάκο Μητσοτάκη να ετοιμάζεται να μιλήσει υπό πίεση, εκμεταλλευόμενος όμως και τα χαρίσματα που του προσφέρει απλόχερα η ανεπάρκεια της αντιπολίτευσης.

Το χρυσό μετάλλιο με τρύπες

Ο πρωθυπουργός έχει καθιερώσει μια προσφιλή συνήθεια: να απονέμει στον εαυτό του μετάλλιο για τις οικονομικές επιδόσεις, συνήθως επικαλούμενος διεθνή έντυπα που έχουν βρει στην Ελλάδα γόνιμο έδαφος για επιδοτούμενα συνέδρια. Η ανάπτυξη γύρω στο 2%, το δημοσιονομικό πλεόνασμα, η μείωση του χρέους και οι ξένες επενδύσεις είναι, όμως, μόνο η μισή αλήθεια. Η άλλη μισή —και μεγαλύτερη— μιλά για χαμηλή παραγωγικότητα, προβλήματα ανταγωνιστικότητας, διαρθρωτικές αγκυλώσεις, υψηλό εμπορικό έλλειμμα, επενδύσεις με κερδοσκοπικό πρόσημο σε funds και ακίνητα, και απουσία επενδύσεων υποδομής. Προσθέστε την κρίση του αγροτικού τομέα, την απουσία σοβαρής περιφερειακής πολιτικής και το ρεκόρ δημόσιου χρέους που συνυπάρχει με την «τυραννία» του ιδιωτικού χρέους, και το ισοζύγιο μεταξύ επιτευγμάτων και ελλείψεων γέρνει επικίνδυνα προς τη δεύτερη πλευρά.

Οι πολλοί έξω από τη γιορτή

Τα χρηματιστηριακά ρεκόρ και τα δισεκατομμύρια σε μερίσματα μένουν, κατά κανόνα, σε λίγα χέρια. Ο θρίαμβος καρτέλ και ολιγαρχών —όπως περιγράφεται— εδραιώνει στους πολλούς την πεποίθηση ότι το παιχνίδι είναι στημένο εις βάρος τους, με την ανοχή αν όχι τη συνενοχή της κυβέρνησης. Η ακρίβεια, το στεγαστικό, η φθίνουσα μεσαία τάξη και οι διευρυνόμενες ανισότητες δεν καλύπτονται από καμία επικοινωνιακή στρατηγική, όσο επιμελημένη κι αν είναι.

Στο κοινωνικό μέτωπο η εικόνα είναι εξίσου αποκαλυπτική. Η χώρα βιώνει ένα είδος κοινωνικού Grexit: το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα, από 94% του ευρωπαϊκού μέσου όρου πριν την κρίση, έχει υποχωρήσει στο 70% σήμερα, ενώ μόνο 1 στους 3 Έλληνες διατηρεί ευρωπαϊκό βιοτικό επίπεδο ή προοπτική, έναντι 2 στους 3 παλαιότερα. Οκτώ χρόνια μετά τη λήξη του μνημονίου, αντί για ανάκαμψη έχουμε επιταχυνόμενη διάβρωση της κοινωνικής συνοχής, με τις δημόσιες δαπάνες σε εκπαίδευση και υγεία να παραμένουν από τις χαμηλότερες στην ΕΕ, ενώ ιδιωτικά funds στον τομέα υγείας χρεώνουν αφειδώς.

Η αφήγηση περί ΝΔ και κυβέρνησης ως προστάτιδων της οικογένειας δύσκολα αντέχει στη σύγκριση με τα στοιχεία: οι ετήσιες γεννήσεις υποχώρησαν από τις 84.000 στις 66.000 στη διάρκεια της διακυβέρνησης Μητσοτάκη, αποτέλεσμα του συνδυασμού χαμηλών αμοιβών των νέων, στεγαστικής ασφυξίας και ακρίβειας. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό ενόψει Θεσσαλονίκης είναι απλό: πόσες ακόμη μισές αλήθειες αντέχει να ακούσει μια κοινωνία που ζει ολόκληρη την άλλη μισή;