Θαλάσσια πάρκα Άγκυρας: εξετάσεις για ένα πολιτικό σύστημα χωρίς διάβασμα

Η χωροθέτηση θαλάσσιων πάρκων από την Τουρκία στο Βόρειο Αιγαίο και στην περιοχή του Καστελλόριζου δεν αιφνιδίασε κανέναν. Ούτε, δυστυχώς, η αντίδραση του εγχώριου πολιτικού προσωπικού, που κινήθηκε στα ήδη χαραγμένα αυλάκια: ο Αντώνης Σαμαράς βγήκε άμεσα με το γνωστό «σας τα έλεγα εγώ», το ΠΑΣΟΚ θυμήθηκε την υπερήφανη εξωτερική πολιτική του Ανδρέα Παπανδρέου, και τα υπόλοιπα κόμματα δοκίμασαν τις δικές τους δόσεις εθνικοπατριωτικής ρητορικής. Ο κανόνας που θέλει την αντιπολίτευση να μιλάει σε υψηλότερους τόνους από την κυβέρνηση στα εθνικά θέματα -δίνοντας πλάτη σε δύσκολους χειρισμούς- ίσχυε κάποτε. Σήμερα έχει αντικατασταθεί από μια εναλλαγή κατηγοριών περί πατριδοκαπηλείας από τη μία πλευρά και περί ενδοτισμού και ραγιαδισμού από την άλλη, χωρίς κανείς να βάζει πραγματικά πλάτη πουθενά.

Η σκακιέρα της Άγκυρας

Αν η χωροθέτηση των πάρκων είναι μόνο μια πρώτη κίνηση της Τουρκίας στο Αιγαίο και την Ανατολική Μεσόγειο, το ενδιαφέρον μετατοπίζεται στο τι θα ακολουθήσει. Και όσα ακολουθήσουν ενδέχεται να διαμορφώσουν συνθήκη υψηλής κρισιμότητας, με απαιτήσεις που θα αγγίξουν όλες τις πολιτικές δυνάμεις -όχι μόνο το Μαξίμου. Δεν αποκλείεται, κατά μία εκδοχή, οι εξελίξεις των προσεχών εβδομάδων ή μηνών να συμβάλουν στην ανάδειξη ενός «εθνικού θέματος» ικανού να λειτουργήσει ως αφορμή ή και ουσιαστική αιτία πρόωρων εκλογών.

Το μάθημα που κανείς δεν διάβασε

Ακόμη κι αν οι εκλογές δεν προκύψουν άμεσα, η μετεκλογική περίοδος διαμορφώνεται ήδη εξαιρετικά απαιτητική. Αυτοδύναμη κυβέρνηση θα χρειαστεί συνεννόηση με μια υπεύθυνη αντιπολίτευση· κυβέρνηση συνεργασίας θα χρειαστεί σύμπνοια στη διαχείριση των ελληνοτουρκικών ως προϋπόθεση επιβίωσης. Το χειρότερο σενάριο -αδυναμία σχηματισμού κυβέρνησης και πολιτική αστάθεια- είναι εκείνο που, όπως προεξοφλούν πολιτικοί παρατηρητές, θα σπεύσει να εκμεταλλευτεί ο Ταγίπ Ερντογάν. Ένα σκηνικό που όλες οι πολιτικές δυνάμεις της χώρας οφείλουν να έχουν υπόψη τους, εν όψει όσων δρομολογούνται από την Άγκυρα. Το ερώτημα είναι αν το πολιτικό σύστημα, μεταξύ κραυγών περί πατριδοκαπηλείας και ραγιαδισμού, θα προλάβει να διαβάσει έγκαιρα το μάθημα ή θα το γράψει κατευθείαν στις εξετάσεις.